Ελλάδα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

8 Μαρτίου - Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: Από τις εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας του 1857 στο σημερινό #metoo

Η πρώτη “Ημέρα της Γυναίκας” ονομαζόταν “Εθνική Ημέρα της Γυναίκας” και πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου του 1909 στη Νέα Υόρκη

Μια ιστορική αναδρομή οι αγώνες για ισότητα

Η γυναίκα είναι ένα ξεχωριστό πλάσμα. Είναι η μητέρα. Είναι η κόρη. Είναι η γιαγιά. Είναι η αγωνίστρια που παλεύει για δικαιώματα σ' έναν κόσμο ανδροκρατούμενο. Σήμερα, 8 Μαρτίου, η μέρα είναι αφιερωμένη στη γυναίκα. Ιστορικά μιλώντας, η γυναίκα δικαιολογημένα θεωρείται το πιο αδικημένο ανθρώπινο πλάσμα. Ο Αριστοτέλης υποστηρίζει πως η γυναίκα είναι ικανή μόνο για τεκνοποίηση. Είναι μια αντίληψη που μέχρι και τα τέλη του 19ου αιώνα βρίσκει πρόσφορο έδαφος.

Από τις αρχές του 20ού αιώνα, η γυναίκα αλλάζει. Γίνεται επαναστατικό υποκείμενο και μεταβαίνει στη σφαίρα της αλλαγής. Πλέον, η ίδια λαμβάνει αποφάσεις για τη ζωή της, ενώ σταδιακά αποκτάει πολιτικά δικαιώματα. Μετασχηματίζεται από επαναστατικό σε πολιτικό υποκείμενο.

Μέσα από αυτό το ρεπορτάζ θα γίνει ανάλυση στους ιστορικούς λόγους για τους οποίους εορτάζουμε τη συγκεκριμένη μέρα τη Γιορτή της Γυναίκας.

Ενώ η πρώτη τήρηση της Ημέρας της Γυναίκας πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1909 στη Νέα Υόρκη, η 8η Μαρτίου προτάθηκε από τη Διεθνή Διάσκεψη Γυναικών του 1910 ώστε να καθιερωθεί μια "Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας". Αφού οι γυναίκες κέρδισαν το δικαίωμα ψήφου στη Σοβιετική Ρωσία το 1917, η 8η Μαρτίου καθιερώθηκε ως εθνική αργία εκεί. Την εποχή εκείνη εορταζόταν κατά κύριο λόγο από το σοσιαλιστικό κίνημα και τις κομμουνιστικές χώρες μέχρι την υιοθέτησή της το 1975 από τα Ηνωμένα Έθνη.

Η πρώτη "Ημέρα της Γυναίκας" ονομαζόταν "Εθνική Ημέρα της Γυναίκας" και πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου του 1909 στη Νέα Υόρκη, όπου διοργανώθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Αμερικής κατόπιν εισήγησης της Τερέζα Μαλκίελ Αν και, ενώ υπήρξαν ισχυρισμοί ότι η μέρα γιόρταζε τη διαμαρτυρία των εργατριών στην κατασκευή ενδυμάτων στη Νέα Υόρκη στις 8 Μαρτίου του 1857, οι ερευνητές τούς καταρρίπτουν ως μύθο.

Στις 19 Αυγούστου 1910 διοργανώθηκε Διεθνής Διάσκεψη Γυναικών ως πρόδρομος της γενικής συνάντησης της Δεύτερης Διεθνούς Σοσιαλιστικής Κοινότητας στην Κοπεγχάγη της Δανίας. Εμπνευσμένη εν μέρει από τους Αμερικανούς σοσιαλιστές, η Γερμανίδα σοσιαλίστρια Λουίζε Τσιτς πρότεινε την καθιέρωση μιας ετήσιας Διεθνούς Ημέρας της Γυναίκας και υποστηρίχτηκε από τη συνάδελφό της σοσιαλίστρια και αργότερα κομμουνίστρια ηγέτιδα Κλάρα Τσέτκιν, υποστηριζόμενη από την Κέιτ Ντούκε, χωρίς όμως να καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία.

Οι αντιπρόσωποι (100 γυναίκες από 17 χώρες) συμφώνησαν με την ιδέα ως μέσο προώθησης των ίσων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος του "εκλέγειν" για τις γυναίκες. Το επόμενο έτος, στις 19 Μαρτίου 1911, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας σηματοδοτήθηκε για πρώτη φορά με τη συμμετοχή πάνω από ενός εκατομμυρίου ανθρώπων στην Αυστρία, τη Δανία, τη Γερμανία και την Ελβετία. Μόνο στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία υπήρξαν 300 διαδηλώσεις.

Στη Βιέννη, οι γυναίκες παρέλασαν στη Ρίνγκστρασε και σήκωσαν πανό για να τιμήσουν τους μάρτυρες της Κομμούνας των Παρισίων. Οι γυναίκες ζήτησαν να τους δοθεί το δικαίωμα του "εκλέγειν" και της κατοχής δημόσιων αξιωμάτων. Διαμαρτυρήθηκαν επίσης κατά της διάκρισης λόγω φύλου στην εργασία. Οι Αμερικανοί συνέχισαν να γιορτάζουν την Εθνική Ημέρα της Γυναίκας την τελευταία Κυριακή του Φεβρουαρίου.

Το 1913 οι Ρωσίδες όρισαν την πρώτη τους Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας το τελευταίο Σάββατο του Φεβρουαρίου (σύμφωνα με το ιουλιανό ημερολόγιο που στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε στη Ρωσία). Παρόλο που υπήρξαν κάποιες απεργίες, πορείες και άλλες διαμαρτυρίες από γυναίκες κατά τα έτη που προηγήθηκαν μέχρι το 1914, καμία από αυτές δε συνέβη στις 8 Μαρτίου. Το 1914 έλαβε χώρα η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου, πιθανόν επειδή η ημέρα αυτή ήταν Κυριακή, και έκτοτε πραγματοποιείται πάντα αυτήν την ημερομηνία σε όλες τις χώρες.

Η τήρηση της Ημέρας στη Γερμανία το 1914 ήταν αφιερωμένη στο δικαίωμα ψήφου των γυναικών, το οποίο οι Γερμανίδες απέκτησαν τελικά το 1918.

Στο Λονδίνο πραγματοποιήθηκε πορεία από το Μπόου μέχρι την πλατεία Τραφάλγκαρ προς υποστήριξη της γυναικείας ψηφοφορίας στις 8 Μαρτίου 1914. Η Σίλβια Πάνκχερστ συνελήφθη μπροστά από τον σταθμό Τσάρινγκ Κρος πηγαίνοντας να μιλήσει στην πλατεία Τραφάλγκαρ.

Στις 8 Μαρτίου του 1917 (σύμφωνα με το γρηγοριανό ημερολόγιο), στην πρωτεύουσα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας Πετρούπολη, οι εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας διαδήλωσαν γεμίζοντας τους δρόμους όλης της πόλης. Αυτό σηματοδότησε την αρχή της Ρωσικής Επανάστασης. Οι γυναίκες στην Αγία Πετρούπολη έκαναν απεργία εκείνη την ημέρα για το "Ψωμί και την Ειρήνη", απαιτώντας το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, τον τερματισμό των ελλείψεων τροφίμων και το τέλος του τσαρισμού. Ο Λέων Τρότσκι έγραψε ότι «η 23η Φεβρουαρίου (8 Μαρτίου) ήταν η Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας και υπήρξαν συναντήσεις και δρώμενα. Όμως δε φανταζόμασταν ότι αυτή η Ημέρα της Γυναίκας θα κήρυττε την έναρξη της επανάστασης. Έγιναν επαναστατικές ενέργειες, αλλά χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία. Το πρωινό, παρά τις διαταγές που είχαν λάβει, οι εργάτριες των κλωστοϋφαντουργείων εγκατέλειψαν τη δουλειά τους στα διάφορα εργοστάσια και έστειλαν αντιπροσώπους για να ζητήσουν υποστήριξη για την απεργία... που οδήγησε σε μαζική απεργία... Όλοι βγήκαν στους δρόμους».

Επτά ημέρες αργότερα, ο αυτοκράτορας της Ρωσίας, ο Νικόλαος Β', παραιτήθηκε και η προσωρινή κυβέρνηση χορήγησε στις γυναίκες δικαίωμα ψήφου.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, η μπολσεβίκα Αλεξάνδρα Κολοντάι και ο Βλαντιμίρ Λένιν όρισαν την 23η Φεβρουαρίου (8 Μαρτίου) ως επίσημη αργία στη Σοβιετική Ένωση, αλλά συνέχισε να είναι εργάσιμη μέρα μέχρι το 1965. Στις 8 Μαΐου 1965, με το διάταγμα του προεδρείου της ΕΣΣΔ του Ανώτατου Σοβιέτ, η Διεθνής Ημέρας της Γυναίκας κηρύχθηκε ως μη εργάσιμη ημέρα στην ΕΣΣΔ, «για τον εορτασμό των εξαιρετικών προτερημάτων των Σοβιετικών γυναικών στην κομμουνιστική οικοδόμηση, στην υπεράσπιση της πατρίδας τους κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, στον ηρωισμό και την ανιδιοτέλεια στο μέτωπο και στα μετόπισθεν και επίσης σηματοδοτώντας τη μεγάλη συμβολή των γυναικών στην ενίσχυση της φιλίας μεταξύ των λαών και τον αγώνα για την ειρήνη. Έτσι η ημέρα των γυναικών πρέπει να γιορτάζεται όπως και οι άλλες αργίες».

Από την επίσημη υιοθέτησή της στη σοβιετική Ρωσία μετά την Επανάσταση το 1917, η ημέρα εορταζόταν κυρίως στις κομμουνιστικές χώρες και από το κομμουνιστικό κίνημα παγκοσμίως. Άρχισε να εορτάζεται από τους κομμουνιστές της Κίνας από το 1922.Μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, την 1η Οκτωβρίου 1949, το Κρατικό Συμβούλιο κήρυξε στις 23 Δεκεμβρίου ότι η 8η Μαρτίου ορίζεται ως επίσημη αργία, με της γυναίκες στην Κίνα να δικαιούνται μισή ημέρα άδεια.

Η κομμουνίστρια ηγέτιδα Ντολόρες Ιμπάρουρι οδήγησε μια πορεία γυναικών στη Μαδρίτη το 1936, την παραμονή του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.

Τα Ηνωμένα Έθνη ξεκίνησαν να γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στο Διεθνές Γυναικείο Έτος του 1975. Το 1977, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε τα κράτη-μέλη να ανακηρύξουν την 8η Μαρτίου ως Ημέρα του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Γυναικών και την Παγκόσμια Ειρήνη.

#Μetoo : Παγκόσμιο κίνημα κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης

Σε μια εποχή όπως η σημερινή, η γυναίκα αισθάνεται πως χάνονται τα δικαιώματά της. Οι αντιδράσεις περί σεξουαλικής παρενόχλησης προς το γυναικείο φύλο καταδεικνύουν πως απουσιάζει ο στοιχειώδης σεβασμός στο πρόσωπό τους. Εργαλειοποιούνται. Αισθάνονται πως γίνονται όργανα των αδηφάγων σεξουαλικών ορέξεων των ανδρών. Είναι μια κατάσταση ρεαλιστική και υπαρκτή, που δυστυχώς ο Έλληνας πολίτης τη βιώνει καθημερινά μέσα από τα τηλεοπτικά παράθυρα. Η Πολιτεία οφείλει να σταθεί δίπλα σε κάθε θιγμένη γυναίκα. Σε κάθε γυναίκα που αισθάνεται πως τα δικαιώματά της καταπατώνται από έναν ανδροκρατούμενο καθεστώς. Με αυτόν τον τρόπο, η γυναίκα με ζέση και δύναμη θα διεκδικήσει εκ νέου τη θέση της σε αυτόν τον κόσμο.

 

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια