Ελλάδα

Επέτειος Πολυτεχνείου - 17 Νοεμβρίου 1973: «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία»

Σαράντα έξι χρόνια από την ηρωική εξέγερση του Πολυτεχνείου

Σαράντα έξι χρόνια συμπληρώνονται από τη 17η Νοεμβρίου του 1973 και την ηρωική θυσία δεκάδων συνανθρώπων μας, που έδωσαν τη ζωή τους στον αγώνα ενάντια στη χούντα των συνταγματαρχών. Παρ’ όλα αυτά, το σύνθημα που αντηχούσε στο κέντρο της Αθήνας το ιστορικό τριήμερο που προηγήθηκε της στρατιωτικής επέμβασης και της κατάπνιξης της εξέγερσης, «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία», παραμένει σήμερα άκρως επίκαιρο.

Στις 14 Νοεμβρίου του 1973, ομάδα δεκάδων φοιτητών αποχωρεί από τη Νομική Σχολή στην οδό Σόλωνος και κατευθύνεται προς την οδό Στουρνάρα και το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, διατρανώνοντας την αντίθεσή της στο δικτατορικό καθεστώς. Οι φοιτητές δεν αργούν να καταλάβουν το Ίδρυμα. Το νέο διαδίδεται γρήγορα από στόμα σε στόμα και το ίδιο βράδυ βρίσκονται στον χώρο του Πολυτεχνείου εκατοντάδες κόσμου. Τις επόμενες ώρες, οι καταληψίες οργανώνονται και στήνουν ανεξάρτητο ραδιοφωνικό σταθμό, μέσω του οποίου απευθύνουν κάλεσμα στον λαό των Αθηνών να κατέβει στο Πολυτεχνείο.

Οι δικτάτορες στέκονται ξαφνιασμένοι μπροστά στην εξέγερση, η οποία γιγαντώνεται καθώς σ’ αυτήν συμμετέχουν άτομα όλων των ηλικιών και διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Ο κόσμος μοιράζει προκηρύξεις στους πεζούς, ενώ σταματά τα λεωφορεία και ενημερώνει τους Αθηναίους για το τι συμβαίνει.

Παράλληλα, στήνονται οδοφράγματα στους δρόμους πέριξ του Πολυτεχνείου και γρήγορα ξεσπούν οδομαχίες ανάμεσα στον λαό και την Αστυνομία. Τελικά, η χούντα αποφασίζει να “χτυπήσει”: Τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου τα τανκς εφορμούν προς το Πολυτεχνείο. Ένα από τα άρματα γκρεμίζει την κεντρική πύλη, καταπλακώνοντας τους φοιτητές που βρίσκονταν πίσω από τα κάγκελα.

Οι φοιτητές κάνουν έκκληση στους φαντάρους να αψηφήσουν τις εντολές των ανωτέρων τους. Οι περισσότεροι στρατιώτες πράττουν αναλόγως. Ωστόσο, το μεγάλο μακελειό έλαβε χώρα κατά την αποχώρηση των καταληψιών από το Ίδρυμα. Αστυνομικοί περίμεναν τους φοιτητές έξω από το Πολυτεχνείο και τους επιτίθενται.

Εξάλλου, ελεύθεροι σκοπευτές της Αστυνομίας, που βρίσκονταν ακροβολισμένοι σε ταράτσες γειτονικών σπιτιών, πυροβολούν εναντίον του κόσμου που εκκενώνει το Πολυτεχνείο. Τα λεπτά που ακολούθησαν της εξόδου των φοιτητών, αλλά και τις ώρες που ακολουθούν, σκοτώνονται σε διάφορα σημεία της Αθήνας δεκάδες άτομα.

Στην Αθήνα, η αντίστροφη μέτρηση για την καθιερωμένη πορεία προς την Αμερικανική Πρεσβεία ξεκίνησε με την έναρξη του τριήμερου εορτασμού των επετειακών εκδηλώσεων. Ωστόσο, τόσο στην πρωτεύουσα, όσο και σε άλλες περιοχές της ελληνικής περιφέρειας - μεταξύ των οποίων και η Κρήτη - το κλίμα που έχει διαμορφωθεί είναι “εκρηκτικό”, μετά και τα πρόσφατα έκτροπα που σημειώθηκαν με επίκεντρο την ΑΣΟΕΕ στην Αθήνα. Μετά την εισβολή των αστυνομικών δυνάμεων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο, αλλά και τις ουκ ολίγες καταγγελλόμενες επιθέσεις σε βάρος φοιτητών, έχει προκληθεί κύμα αντιδράσεων από φοιτητές, εργαζόμενους, αλλά και πολιτικούς φορείς.

«Οι ημέρες θέλουν προσοχή και τα λόγια πρέπει να είναι μετρημένα», δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο πρύτανης του ΕΜΠ, Ανδρέας Μπουντουβής, σημειώνοντας ότι προσδοκά «να έχουμε έναν εορτασμό αντάξιο της μνήμης που γιορτάζουμε, με μαζική συμμετοχή του κόσμου και της πανεπιστημιακής κοινότητας».

Ενόψει της 46ης επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, ουκ ολίγοι εκπρόσωποι φορέων και εργαζομένων κοινοποίησαν χθες σχετικές ανακοινώσεις.

«Τα διδάγματα αυτού του ξεσηκωμού είναι και σήμερα επίκαιρα, αφού παραμένουν η εξουσία του κεφαλαίου, η συμμετοχή και η ενσωμάτωση της χώρας στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, παράγοντες που οδήγησαν στην επιβολή της δικτατορίας», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Παράρτημα Ηρακλείου της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

«Το Πολυτεχνείο ήταν και θα είναι πάντα ένα ζωντανό κάλεσμα για τη Δημοκρατία και την Ελευθερία, θα είναι ζωντανό μέσα σε κάθε ελεύθερο μυαλό. Και πρέπει να ζει, γιατί ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια σε κάθε μορφή τυραννίας είναι ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη», ανέφερε σε μήνυμά του ο περιφερειακός διευθυντής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κρήτης, Μανόλης Καρτσωνάκης.

«Η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου είναι ζωντανή μνήμη, τιμή στους αγώνες της νεολαίας που αγωνίζεται για τη δημοκρατία, την ελευθερία, την παιδεία και την κοινωνική δικαιοσύνη. Το μήνυμα της επετείου παραμένει διαχρονικά επίκαιρο, μας συγκινεί, μας εμπνέει ως ένα διαχρονικό σύμβολο-κάλεσμα σε ανεξαρτησία και λαϊκή κυριαρχία», ανέφερε ο δήμαρχος Χερσονήσου, Γιάννης Σέγκος.

«Η επέτειος του Πολυτεχνείου θα μας υπενθυμίζει πάντα ότι οφείλουμε να υπηρετούμε, να σεβόμαστε και να υπερασπιζόμαστε τη δημοκρατία και να δίνουμε καθημερινά τη μάχη για ένα καλύτερο μέλλον, για τα παιδιά μας και για τις επόμενες γενιές», ανέφερε ο επικεφαλής της παράταξης “Μεγάλη Γόρτυνα”, Μιχάλης Κοκολάκης.

«Τιμούμε τους νεκρούς του Πολυτεχνείου και συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε συλλογικά τα πανανθρώπινα δικαιώματα, για τα οποία εκείνοι έδωσαν τη ζωή τους», αναγράφεται στην ανακοίνωση που εξέδωσε η Ένωση Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών Ανατολικής Κρήτης.

«Στο στόχαστρο βρίσκεται οποιοσδήποτε αρνείται τον ρόλο της βιτρίνας της “ανάπτυξης” και της “κανονικότητας”. «Οι φοιτητικές καταλήψεις και κινητοποιήσεις παρουσιάζονται ως ενέργειες μειοψηφιών και κουκουλοφόρων-μπαχαλάκηδων. Οι καταλήψεις προσφύγων ως εστίες υγειονομικής μόλυνσης ή λαθρεμπορίου, ενώ αυτές που στεγάζουν πολιτικές συλλογικότητες ως γιάφκες τρομοκρατών. Όσο για μορφές πάλης της απεργίας ή της διαδήλωσης, αυτές εμφανίζονται ως κατάλοιπο του παρελθόντος και καθημερινό βάσανο για τους πολίτες», αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε το Κοινωνικό Στέκι-Στέκι Μεταναστών Χανίων.

Την ίδια ώρα που οι αντιδράσεις μέρους της ελληνικής κοινωνίας στα όσα προηγήθηκαν τις περασμένες ημέρες έχουν οξυνθεί, η Ελληνική Αστυνομία βρίσκεται σε ετοιμότητα ενόψει των επετειακών εκδηλώσεων τόσο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας, όπως η Πάτρα, αλλά και το Ηράκλειο και τα Χανιά.

Η πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου αναμένεται να είναι μαζική στην πόλη του Ηρακλείου, ενώ το ίδιο αναμένεται και για τα Χανιά. Εξάλλου, ήδη τα τελευταία 24ωρα είναι εμφανής η αύξηση της αστυνομικής παρουσίας στο κέντρο της πόλης του Ηρακλείου.

Στο Ηράκλειο θα πραγματοποιηθεί πορεία στις 11 το πρωί της Κυριακής, με το “ραντεβού” να έχει δοθεί στα Λιοντάρια. Η εν λόγω κινητοποίηση διοργανώνεται από την Επιτροπή Ειρήνης Ηρακλείου και εργατικά σωματεία. Εξάλλου, αναμένεται να πραγματοποιηθεί και δεύτερη χρονικά πορεία το απόγευμα της ίδιας ημέρας.

Ας σημειωθεί ότι στα Χανιά, φοιτητές που εναντιώνονται στην κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου και την καταστολή κατέλαβαν το Μέγαρο Παπαδοπέτρου στην οδό Τζανακάκη. Πρόθεση των φοιτητών είναι η κατάληψη να λήξει την Κυριακή, με την κορύφωση των εκδηλώσεων για την επέτειο της εξέγερσης. Στα Χανιά, η καθιερωμένη πορεία έχει προγραμματιστεί για τις 6 το απόγευμα, στην πλατεία της Δημοτικής Αγοράς.

Όπως είναι λογικό, πάντως, στην Αθήνα τα μέτρα ασφαλείας της ΕΛ.ΑΣ. θα είναι φέτος δρακόντεια, αφού αναμένεται να κινητοποιηθούν συνολικά 5.000 αστυνομικοί, drones, αύρες ρίψης νερού, αλλά και ελικόπτερο. Εξάλλου, η ΕΛ.ΑΣ. έχει προβεί σε ειδικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση επεισοδίων στα Εξάρχεια, ενώ θα υπάρχουν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις έξω από κυβερνητικά κτήρια, πρεσβείες κρατών και φυσικά τα πανεπιστημιακά Ιδρύματα της πρωτεύουσας. Ας σημειωθεί ότι στους δρόμους της Αθήνας θα βρίσκεται και η νεοσύστατη ομάδα “Δράση” (σ.σ. αστυνομικοί σε δίκυκλα).

Σχόλια