Ελλάδα

Μείωση νέων διδακτόρων στα ΑΕΙ - Πού οφείλεται

Κάθε χρόνο και λιγότερες οι αναγορεύσεις στα ελληνικά Πανεπιστήμια

Μείωση των νέων διδακτόρων από ελληνικά ΑΕΙ καταγράφεται, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Αρχείου Διδακτορικών Διατριβών και μια σχετική νέα μελέτη του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, καθώς το έτος 2016 αναγορεύτηκαν 1.702 νέοι διδάκτορες. Ο αριθμός αυτός είναι μικρότερος σε σχέση με τα τρία τελευταία χρόνια, καθώς το 2015 είχαν απονεμηθεί από τα εγχώρια ΑΕΙ 1.810 νέα διδακτορικά, το 2014 2.055 και το 2013 1.950.

Οι περισσότερες διδακτορικές διατριβές εκπονήθηκαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), σε ποσοστό 28,9% και 17,2% αντίστοιχα. Ακολουθούν οι διδάκτορες που υποστήριξαν τη διατριβή τους στο ΕΜΠ (9,1%) και στα Πανεπιστήμια Πατρών και Θεσσαλίας (7,7% και 5,9% αντίστοιχα). Στα υπόλοιπα εγχώρια Πανεπιστήμια αναγορεύτηκαν οι υπόλοιποι διδάκτορες, συγκεντρώνοντας ποσοστά μικρότερα του 5% επί του συνόλου.

Το 53,8% των νέων διδακτόρων ήταν άνδρες και το 46,2% γυναίκες, οι περισσότεροι (το 48%) ήταν έως 35 ετών το 2016, ενώ το 35,5% ήταν 35-44 ετών.

Οι περισσότερες διατριβές αφορούσαν την Ιατρική και τις Επιστήμες Υγείας (31,3%), ενώ ακολουθούσαν οι Φυσικές Επιστήμες (22,9%) και οι Κοινωνικές Επιστήμες (20,8%). Χαμηλότερα ποσοστά καταλαμβάνουν οι Επιστήμες Μηχανικού και Τεχνολογίας (19,2%), οι Ανθρωπιστικές Επιστήμες (13,5%) και οι Γεωργικές Επιστήμες (2,0%).

«Η σημαντική μείωση στον αριθμό υποψήφιων διδακτόρων τα τελευταία χρόνια δεν αποτελεί έκπληξη, μιας και είναι αποτέλεσμα του γενικότερου φαινομένου “brain drain”, που έχει γίνει γιγαντωθεί το τελευταίο διάστημα»

Νίκος Γαλανάκης, υποψήφιος διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης

Οι περισσότεροι διδάκτορες (18%) χρειάστηκαν επτά έτη για την ολοκλήρωση της διατριβής τους, ενώ τα ποσοστά όσων χρειάστηκαν τέσσερα, πέντε και έξι έτη για την ολοκλήρωση της διατριβής τους ήταν 15,9%, 17,6% και 17,2% αντίστοιχα. Σχεδόν ένας στους οκτώ (ποσοστό 12,7%) χρειάστηκε πάνω από δέκα χρόνια για να ολοκληρώσει το διδακτορικό του.

Σε ό,τι αφορά τη γεωγραφική κινητικότητα των διδακτόρων, 285 άτομα διέμειναν στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια των διδακτορικών τους σπουδών, για λόγους άλλους εκτός τουρισμού. Δημοφιλέστερες χώρες ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο (22,1%), η Γερμανία (13,0%) και η Γαλλία (12,6%).

Η “Νέα Κρήτη” επικοινώνησε με τον Νίκο Γαλανάκη, ο οποίος είναι ειδικευόμενος Ακτινολογίας ΠΑΓΝΗ και υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο οποίος μας σχολίασε το γεγονός της μείωσης των υποψήφιων διδακτόρων από τα ελληνικά Πανεπιστήμια, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η σημαντική μείωση στον αριθμό υποψήφιων διδακτόρων τα τελευταία χρόνια δεν αποτελεί έκπληξη, μιας και είναι αποτέλεσμα του γενικότερου φαινομένου “brain drain” που έχει γιγαντωθεί το τελευταίο διάστημα. Τα πανεπιστημιακά Ιδρύματα αδυνατούν να πληρώσουν υποψήφιους διδάκτορες από πόρους τους, ενώ οι ελλείψεις σε υλικοτεχνικές δομές και υλικά οδηγούν σε μείωση του εύρους των ερευνητικών δυνατοτήτων σε σχέση με αντίστοιχα ιδρύματα του εξωτερικού. Το μείζον πρόβλημα, παρ’ όλα αυτά, που οδηγεί τους νέους επιστήμονες στο εξωτερικό για μεταπτυχιακές/διδακτορικές σπουδές, αποτελεί η σχεδόν ανύπαρκτη προοπτική για εργασία πάνω στο αντικείμενο των σπουδών τους. Σε μια χώρα που οι εταιρείες που απαιτούν θέσεις υψηλής εξειδίκευσης είναι ελάχιστες, τα ιδιωτικά ερευνητικά ιδρύματα ανύπαρκτα, ενώ οι προσλήψεις σε Πανεπιστήμια γίνονται με εξαιρετικά χαμηλό ρυθμό, η επιλογή της “μετανάστευσης” αποτελεί μονόδρομο».

Ο κ. Γαλανάκης συνέχισε λέγοντας: «Μέσα σε αυτό το κλίμα, υποτροφίες όπως αυτές του ΕΛΙΔΕΚ ή του ΙΚΥ αποτελούν μια ανάσα αισιοδοξίας... δεν είναι όμως η λύση. Μόνο με σημαντικές μεταρρυθμίσεις, που θα επιτρέψουν την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων ή ερευνητικών κέντρων, αλλά και προσέλκυση ξένων κεφαλαίων για έρευνα, θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για να παραμείνουν ή και να επιστρέψουν νέοι επιστήμονες στη χώρα μας. Η 4η βιομηχανική επανάσταση είναι μπροστά μας και απαιτεί προσωπικό υψηλής ειδίκευσης. Στις προηγούμενες τρεις, η χώρα μας έχασε την ευκαιρία να ακολουθήσει τις υπόλοιπες χώρες. Ας ελπίσουμε να μην επαναλάβει το ίδιο λάθος και τώρα».

 

Σχόλια