Ελλάδα

Το Κόσοβο βαδίζει προς το άγνωστο...

Δέκα χρόνια ανεξαρτησίας αλλά και αβεβαιότητας στο μικρό βαλκανικό κράτος

Το 2008 η Βουλή του Κοσόβου ανακήρυξε την ανεξαρτητοποίηση της περιοχής από τη Σερβία. Δέκα χρόνια αργότερα, η χώρα συνεχίζει να βρίσκεται σε κατάσταση εκκρεμότητας από πλευράς διεθνούς δικαίου. Η αισιοδοξία των Κοσοβάρων μετά την ανεξαρτησία, το Φεβρουάριο του 2008, έχει αντικατασταθεί εδώ και χρόνια από ένα αίσθημα βαθιάς απογοήτευσης που απορρέει από την εσωτερική και εξωτερική πολιτική σκηνή, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Αρμοκόλα, επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Ο ίδιος, μιλώντας στη “Νέα Κρήτη”, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «το Κόσοβο έχει αναγνωριστεί ως ανεξάρτητο κράτος από την πλειονότητα των μελών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, αλλά η Ρωσία και η Κίνα, που είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, έχουν τη δυνατότητα να εμποδίσουν την ένταξή του στον παγκόσμιο αυτό Οργανισμό. Έχει ενταχθεί σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς, ενώ σε άλλους έχει αποτύχει. Έχει μια διεθνή ζωή και παρουσία περιορισμένη και αρκετά προβληματική. Στο εσωτερικό της χώρας, τα πράγματα είναι εξίσου προβληματικά».

Ο κ. Αρμακόλας αναφέρθηκε και στην εσωτερική πολιτική κατάσταση, λέγοντας ότι «σε οικονομικό επίπεδο η χώρα, που ούτως ή άλλως από την περίοδο της Γιουγκοσλαβίας ήταν η φτωχότερη, είναι αρκετά αδύναμη. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού ελπίζει να αποχωρήσει από τη χώρα και να μεταναστεύσει στη Δυτική Ευρώπη. Σε πολιτικό επίπεδο, τα πράγματα είναι ακόμη πιο προβληματικά. Υπάρχει μια πολιτική ελίτ η οποία εναλλάσσεται στην εξουσία και η οποία αδυνατεί να βοηθήσει τη χώρα να ξεπεράσει τα προβλήματά της. Τα βασικά πολιτικά κόμματα που ανταγωνίζονται για την κατάληψη της εξουσίας αξιολογούνται από την κοινή συνείδηση ως διεφθαρμένες πολιτικές ελίτ, που δεν καταφέρνουν να δημιουργήσουν κάποια οικονομική δυναμική στη χώρα, ούτε να επιτύχουν τη διεθνή αναγνώρισή της. Η βασική αντιπολίτευση είναι το Κίνημα Αυτοδιάθεσης που έχει προκύψει από την κοινωνία των πολιτών, που είναι ένα εθνικιστικό κόμμα με αριστερή οικονομική ατζέντα, το οποίο αποσκοπεί στη ρήξη της χώρας με τις παραδοσιακές πολιτικές ελίτ, αλλά και με τη διεθνή κοινότητα. Γενικότερα, η πολιτική κατάσταση του Κόσοβου είναι αρκετά προβληματική, πράγμα που σημαίνει πως κυβέρνηση και αντιπολίτευση δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της χώρας».

Ελπίδα για τους Κοσοβόρους είναι η ένταξη της χώρας στη ευρωπαϊκό υπερεθνικό οργανισμό, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, δεδομένου του γεγονότος πως η οικονομική και πολιτική κατάσταση του Κοσόβου δεν είναι η καλύτερη δυνατή, ένα τέτοιο σενάριο μοιάζει να είναι μη ρεαλιστικό σήμερα.

Το Κόσοβο είναι σήμερα η μοναδική χώρα των Βαλκανίων της οποίας οι πολίτες πρέπει να έχουν βίζα για να ταξιδέψουν στην Ε.Ε.

Η “Νέα Κρήτη” ρώτησε τον κ. Αρμακόλα ως προς το ενδεχόμενο ένταξης της χώρας στην Ε.Ε. Όπως απάντησε χαρακτηριστικά, «το πώς θα είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση σε είκοσι χρόνια από τώρα, δεν το γνωρίζει κανείς. Το Κόσοβο έχει να αντιμετωπίσει δύο προβλήματα: Το ένα είναι πόσο οικονομικά και πολιτικά αδύναμο είναι και το άλλο πρόβλημα είναι το γεγονός ότι η Σερβία δεν αποδέχεται την ανεξαρτησία του. Το δεύτερο πρόβλημα είναι πιθανόν να λυθεί στο επόμενο διάστημα, δηλαδή τα επόμενα πέντε χρόνια ή ακόμη νωρίτερα, διότι είναι ένας έμμεσος όρος ως προς τη Σερβία, η οποία είναι μαζί με το Μαυροβούνιο πιο κοντά στην ένταξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχει λοιπόν μια προϋπόθεση έμμεση για τη Σερβία, και αυτή είναι να ομαλοποιήσει τη σχέση της με το Κόσοβο. Τι σημαίνει ακριβώς αυτή η ομαλοποίηση, δεν είναι απόλυτα σαφές. Αλλά είναι προφανές ότι δεν θα μπορεί να ενταχθεί η Σερβία στην Ε.Ε., 23 μέλη της οποίας αναγνωρίζουν το Κόσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, χωρίς να ξεκαθαριστεί το στάτους της περιοχής αυτής. Για το ίδιο το Κόσοβο, πάντως, η ένταξη είναι μια προοπτική πολύ μακροπρόθεσμη, 15 ή 20 και περισσότερων ετών. Εφόσον τα υπόλοιπα κράτη των δυτικών Βαλκανίων ενταχθούν και έχει λυθεί το ζήτημα των σχέσεων με τη Σερβία, είναι πιθανόν να ενταχθεί το Κόσοβο, αλλά σε μια πολύ διαφορετική Ένωση πολλών ταχυτήτων, πιθανότητα».

Οι Κοσοβάροι πήγαιναν μέχρι πρότινος παράνομα στη Γερμανία, όπου κατέθεταν αίτηση για άσυλο, αλλά μετά το προσφυγικό κύμα του 2015 οι αιτήσεις τους απορρίπτονται με συνοπτικές διαδικασίες. Παραμένουν πολύ φιλοαμερικανοί μετά τη νατοϊκή επέμβαση υπέρ τους το 1999. Τα τελευταία χρόνια όμως στρέφονται όλο και περισσότερο προς τη γείτονα χώρα μας, την Αλβανία.

Εκατόν δέκα χώρες (επί συνόλου 193) το έχουν αναγνωρίσει διμερώς, αλλά το Κόσοβο δεν έχει γίνει δεκτό από τον ΟΗΕ λόγω ρωσικού βέτο. Οι περισσότερες από τις χώρες που δεν το έχουν αναγνωρίσει έχουν περιοχές με αποσχιστικές τάσεις.

 

Ποια είναι η στάση της Ελλάδας

Τη στάση που κρατάει η Ελλάδα απέναντι στο Κόσοβο σχολίασε στη “Νέα Κρήτη” ο κ. Αρμακόλας, επισημαίνοντας πως η χώρα μας δεν το έχει αναγνωρίσει ως ανεξάρτητο κράτος αλλά έχει στενές σχέσεις μαζί του.

«Η Ελλάδα είναι από τα πέντε κράτη-μέλη της Ε.Ε. που δεν έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ανεξάρτητο κράτος. Τα άλλα είναι η Ισπανία, η Κύπρος, η Ρουμανία και η Σλοβακία. Το κάθε κράτος έχει διαφορετικούς λόγους για τη μη αναγνώρισή του και δεν έχουν όλα ακριβώς την ίδια στάση. Η Ισπανία έχει την πιο σκληρή στάση απέναντι στο Κόσοβο, κάνοντας τα πάντα για να αποτρέψει οποιαδήποτε παγίωση του διεθνούς του καθεστώτος. Η Ελλάδα, αντίθετα, έχει τις πιο στενές σχέσεις με το Κόσοβο. Έχει βοηθήσει το Κόσοβο σε πολλά επίπεδα. Οι Κοσοβάροι ταξιδεύουν στην Ελλάδα χωρίς πρόβλημα, ενώ αναγνωρίζουν πως η χώρα μας είναι πιο κοντά τους από τις άλλες χώρες και ελπίζουν ότι θα είναι η πρώτη χώρα από τις πέντε της Ε.Ε. που θα αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ανεξάρτητο. Αυτό που αναμένεται να γίνει σύντομα είναι η ίδρυση γραφείου Οικονομικών Υποθέσεων του Κοσόβου στην Ελλάδα, κάτι που θα είναι μια μορφή αναβάθμισης των σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Δε θα έχει διπλωματικό καθεστώς αυτό το γραφείο, αλλά θα είναι σίγουρα μια παρουσία μιας χώρας ανεξάρτητης, την οποία δεν αναγνωρίζει η Ελλάδα αυτήν την ώρα», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Αρμακόλας.

Καταλήγοντας τόνισε ότι «από το 2010, με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, έγινε σαφής διαφοροποίηση της περίπτωσης των κατεχομένων της Κύπρου και του Κοσόβου. Επομένως, σε νομικό επίπεδο δεν ταυτίζονται οι δύο περιπτώσεις. Από εκεί και έπειτα, είναι πολιτικό ερώτημα εάν και πότε θα αναγνωρίσει η Ελλάδα το Κόσοβο».

 

 

Σχόλια