Ελλάδα

Γιατί οι νέοι γυρίζουν την πλάτη στο πολιτικό σύστημα;

Είναι πλέον κατανοητό πως η πολύπλευρη κρίση που ταλαιπώρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κίνημα ευρωσκεπτικισμού, το οποίο απείλησε την ευρωπαϊκή συνοχή.

Ωστόσο, σύμφωνα με μια πανευρωπαϊκή έρευνα, η εμπιστοσύνη των νέων στην Ευρώπη ενισχύθηκε παρά τα προβλήματα και τις προκλήσεις του ευρωπαϊκού υπερεθνικού οργανισμού. Αυτό κατέδειξε η έρευνα, η οποία διενεργήθηκε από το δημοσκοπικό ινστιτούτο YouGov με δείγμα 6.080 νέους ηλικίας 16-26 ετών από έξι χώρες: Γερμανία, Γαλλία, Ελλάδα, Μεγάλη Βρετανία, Πολωνία, Ισπανία και Ιταλία.

Οι νέοι άνθρωποι θέλουν σαφώς την παραμονή της χώρας τους στην Ε.Ε. - το ποσοστό τους ανήλθε στο 71% φέτος, από το 61% που ήταν πριν από ένα χρόνο στην έρευνα του 2017. Η Ελλάδα, μολονότι είναι ακόμη στο μέσο όρο της Ευρωζώνης, έχει χαμηλότερο ποσοστό, 63%, αυξημένο όμως σε σχέση με το 52% του 2017.

Η θετική στάση έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται και στο ποσοστό των νέων που αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά πολίτες της χώρας τους, το οποίο μειώθηκε στο 24% φέτος, από 34% που ήταν πέρυσι.

Ενώ ενισχύεται η θετική στάση έναντι της Ε.Ε., η έρευνα δείχνει ότι οι νέοι της Ευρώπης παραμένουν καχύποπτοι έναντι των θεσμών και των υπηρεσιών. Μόνον ένας στους τρεις εμπιστεύεται τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, Ευρωβουλή και Κομισιόν. Ακόμη λιγότερο εμπιστεύονται συνδικάτα, τράπεζες, Εκκλησία και οικονομικούς ομίλους.

Δείχνουν μεγάλη εμπιστοσύνη στις επιστήμες και τους επιστήμονες (71%), λιγότερη στην Αστυνομία (51%) και ακόμη λιγότερη στη Δικαιοσύνη (39%). Μεγάλες είναι οι αποκλίσεις στις μετρήσεις για τους θεσμούς σε εθνικό επίπεδο. Στη Γερμανία καταγράφεται το μεγαλύτερο ποσοστό εμπιστοσύνης των νέων στο Κοινοβούλιο (35%), στην κυβέρνηση (32%) και στα πολιτικά κόμματα (14%), ενώ το χαμηλότερο είναι στην Ελλάδα: Βουλή 6%, κυβέρνηση 7% και κόμματα 3%.

Με την αξιολόγηση αυτή συνδέεται και η διαπίστωση της έρευνας πως οι νέοι έχουν έντονη επιθυμία για πολιτικές αλλαγές. Μόνο το 17% θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα της χώρας του λειτουργεί σωστά. Σχεδόν ένας στους δύο (45%) θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα χρήζει μεταρρύθμισης, ενώ το 28% πιστεύει ότι μόνο ριζοσπαστικές αλλαγές μπορούν να αλλάξουν την υφιστάμενη κατάσταση. Ενδιαφέρον εδώ έχουν οι μεγάλες αποκλίσεις που υπάρχουν στη στάση των νέων στις διάφορες χώρες. Στη Γερμανία καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό των νέων που θεωρούν ότι το πολιτικό σύστημα λειτουργεί σωστά. Αντίθετα στην Ελλάδα το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων που υποστηρίζει τη ριζική αλλαγή του πολιτικού συστήματος φτάνει στο 52% και ακολουθούν η Ιταλία με 43% και η Ισπανία με ποσοστό 35%, με τελευταία τη Γερμανία με 8%.

Είναι σημαντικό να αναφερθούν και οι τρόποι ενημέρωσης των νέων ανθρώπων. Η συντριπτική πλειονότητα των νέων ενημερώνεται για τις πολιτικές εξελίξεις από το διαδίκτυο και μόνο 30% από τον έντυπο Τύπο. Τη μερίδα του λέοντος έχει το Facebook (44%) και ακολουθούν οι ιστότοποι εφημερίδων και περιοδικών (34%) και το Youtube (28%). Στη χρήση του Facebook οι Έλληνες νέοι (58%) είναι δεύτεροι μετά τους Πολωνούς (62%) και πρώτοι (28%) στη χρήση ειδησεογραφικών πυλών που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν δημοσιογραφικά, όπως πρώτοι είναι και στην ενημέρωση από blogs (39%), με τελευταίους τους Γάλλους (9%). Τη δημόσια Ραδιοτηλεόραση εμπιστεύονται οι νέοι στη Γερμανία (35%) και τη Μεγάλη Βρετανία (33%), ενώ στην Ελλάδα σε ποσοστό μόλις 11%.

Η σημαντικότερη αποστολή για την επόμενη πενταετία σε επίπεδο Ε.Ε. είναι για τους νέους η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας (44%), η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος (34%) και η αντιμετώπιση της μετανάστευσης (33%). Ενδιαφέρον έχει ότι θεωρούν αποστολή της εκάστοτε χώρας την οικονομική ανάπτυξη και τον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων. Στην εθνική ευθύνη κατατάσσουν, επίσης, τους τομείς Παιδείας και Επιστημών (26%). Ωστόσο, ενώ οι Γερμανοί βάζουν τις νέες τεχνολογίες και την ψηφιακή εποχή ως προτεραιότητα εθνική σε ποσοστό 29% και ευρωπαϊκή 21%, για τους Έλληνες είναι αντίστοιχα 9% και 10%.

Λαϊκισμός: Δημοκρατία, ένας όρος χωρίς νόημα

Για πρώτη φορά η έρευνα συμπεριέλαβε και μετρήσεις που αφορούσαν το βαθμό πρόσληψης του λαϊκισμού στους νέους, που προσδιορίστηκε στη βάση 15 ερωτημάτων, χωρίς να γίνουν αναφορές στο δίπολο Αριστερά-Δεξιά.

Το αποτέλεσμα δείχνει μια κλίμακα νέων με λαϊκίστικες αντιλήψεις από 7% στη Γερμανία, 18% στην Ελλάδα, 21% στη Γαλλία, έως 23% στην Πολωνία. Οι νέοι αυτής της κατηγορίας προτιμούν να λαμβάνονται οι αποφάσεις από ανεξάρτητους ειδήμονες και όχι εκλεγμένους πολιτικούς και πιστεύουν ότι τα πράγματα δεν προχωρούν γιατί λαμβάνονται αποφάσεις με συμβιβασμούς. Εμπιστεύονται πολύ λιγότερο την πολιτική και τους θεσμούς, τους είναι λιγότερο σημαντικές αξίες όπως η ανοχή και βλέπουν τη μετανάστευση πρωτίστως ως απειλή. Η δημοκρατία γενικότερα παρουσιάζεται ως μια αντίληψη απομονωμένη από τις αρχές του φιλελευθερισμού. Ουσιαστικά, θεωρούν πως η δημοκρατία έχει εγκαταλείψει το κράτος δικαίου και ένας στους τρεις μπορεί να φανταστεί τον περιορισμό των δικαιωμάτων της αντιπολίτευσης.

Σχόλια