Ελλάδα

Δεν γεννάμε αλλά γερνάμε

O πληθυσμός θα μειωθεί από 742 εκατ. σήμερα σε 715 εκατομμύρια το 2050

H Eυρώπη έχει το χαμηλότερο δείκτη γεννητικότητας 1,6 γεννήσεις ανά γυναίκα

Την ώρα που ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα φτάσει το 2050 περίπου τα 10 δισεκατομμύρια από τα 7,6 δισ. που είναι σήμερα, σοκ προκαλούν οι προβλέψεις για την Ελλάδα. Βάσει της έκθεσης “The World Population Prospects 2017” του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο πληθυσμός στη χώρα μας θα συρρικνώνεται σταδιακά πέφτοντας στα 10,78 εκατ. το 2030, στα 9,99 το 2050 και στα μόλις 7,42 εκατ. το 2100, από 11,16 εκατομμύρια σήμερα. Και το ακόμα τραγικό, όπως έχουν δείξει οι περισσότερες από τις σχετικές μελέτες, είναι ότι η Ελλάδα ακολουθώντας τα βήματα της Ευρώπης γερνάει ολοένα και περισσότερο χρόνο με το χρόνο...

Για την ήπειρό μας η έκθεση του ΟΗΕ εκτιμά πως ο πληθυσμός θα μειωθεί από 742 εκατ. σήμερα σε 715 εκατομμύρια το 2050 και 653 εκατ. το 2100. Η πιο πρόσφατη έκθεση για τη χώρα μας από την “διαΝΕΟσις”, στις αρχές της χρονιάς, είχε καταδείξει ότι «η Ελλάδα γερνά και συρρικνώνεται», χαρακτηρίζοντας το δημογραφικό βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας. Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από το Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Βύρωνα Κοτζαμάνη, έδειξε ότι το 2050 ο πληθυσμός της χώρας υπολογίζεται ανάμεσα στα 10 εκατομμύρια σύμφωνα με το πιο αισιόδοξο σενάριο και τα 8,3 εκατομμύρια στο πιο απαισιόδοξο.

Την ίδια στιγμή ο πληθυσμός της χώρας γερνάει. Η ενδιάμεση ηλικία, που ήταν 26 έτη το 1951, και που είναι 44 έτη σήμερα, αναμένεται να αυξηθεί κατά 5-8 έτη. Ενδεικτικό είναι ότι ο πληθυσμός των παιδιών σχολικής ηλικίας, από 3 μέχρι 17 ετών, θα μειωθεί από 1,6 εκατ. σήμερα σε 1,4 εκατ. σύμφωνα με το αισιόδοξο σενάριο, έως 1 εκατ. σύμφωνα με το απαισιόδοξο σενάριο το 2050, αφού όμως πρώτα προηγηθεί μια έντονη διακύμανση τις δεκαετίες που θα μεσολαβήσουν. Ο εν δυνάμει οικονομικά ενεργός πληθυσμός, δηλαδή όλοι οι πολίτες ηλικίας 20-69 ετών που δυνητικά θα μπορούσαν να δουλέψουν, θα μειωθεί από 7 εκατ. το 2015 σε 4,8-5,5 εκατομμύρια. Ο πραγματικός οικονομικά ενεργός πληθυσμός θα μειωθεί από 4,7 εκατ. το 2015 σε 3-3,7 εκατομμύρια.

 

Ο πληθυσμός της Γης

 

Σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται συνολικά εκτίναξη του πληθυσμού της Γης, μολονότι η επιμέρους εικόνα είναι διαφορετική από χώρα σε χώρα. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο πληθυσμός της Ινδίας αναμένεται να ξεπεράσει εκείνον της Κίνας εντός περίπου επτά ετών και ο παγκόσμιος πληθυσμός θα εκτιναχθεί στα 9,8 δισεκατομμύρια ανθρώπους έως τα μέσα του αιώνα. Μέχρι τότε, η Νιγηρία θα έχει εκτοπίσει τις ΗΠΑ από την τρίτη θέση και ο ευρωπαϊκός πληθυσμός μπορεί να έχει συρρικνωθεί.

Η έκθεση της Υπηρεσίας Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του Οργανισμού προβλέπει ότι ο σημερινός παγκόσμιος πληθυσμός των σχεδόν 7,6 δισ. κατοίκων θα αυξηθεί σε 8,6 δισ. μέχρι το 2030, σε 9,8 δισ. το 2050 και σε 11,2 δισ. το 2100. Όπως αναφέρει, σχεδόν 83 εκατομμύρια άνθρωποι προστίθενται κάθε χρόνο στον παγκόσμιο πληθυσμό και η ανοδική αυτή τάση αναμένεται να συνεχιστεί ακόμη και με τη συνεχιζόμενη μείωση των γεννήσεων, που γνωρίζουν σταθερή πτώση από τη δεκαετία του ’60.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται ωστόσο να σταθεροποιηθεί κάποια στιγμή. Όπως εξήγησε ο Τζον Γουίλμοτ, διευθυντής του τμήματος της συγκεκριμένης υπηρεσίας του ΟΗΕ που αφορά στον πληθυσμό, η έκθεση περιλαμβάνει πληροφορίες για τους πληθυσμούς 233 χωρών και περιοχών του κόσμου. «Ο πληθυσμός της Αφρικής είναι αξιοσημείωτος λόγω της ραγδαίας αύξησης του ποσοστού του και αναμένεται ότι η μισή και πλέον παγκόσμια αύξηση πληθυσμού από σήμερα ως το 2050 θα συντελεστεί στη συγκεκριμένη περιοχή. Στο άλλο άκρο, αναμένεται ότι ο πληθυσμός της Ευρώπης ουσιαστικά θα μειωθεί ως έναν βαθμό στις επόμενες δεκαετίες».

Η υπηρεσία του ΟΗΕ προβλέπει ότι από τώρα ως το 2050 η μισή παγκόσμια πληθυσμιακή ανάπτυξη θα είναι συγκεντρωμένη σε μόλις εννέα χώρες: Ινδία, Νιγηρία, Κονγκό, Πακιστάν, Αιθιοπία, Τανζανία, ΗΠΑ, Ουγκάντα και Ινδονησία. Αυτές οι χώρες, σύμφωνα με την έκθεση, αναφέρονται με τη σειρά «της αναμενόμενης συμμετοχής στη συνολική αύξηση». Κατά την ίδια περίοδο, οι πληθυσμοί 26 αφρικανικών χωρών αναμένεται τουλάχιστον να διπλασιαστούν. Η Νιγηρία, η οποία σήμερα είναι η έβδομη πολυπληθέστερη χώρα, έχει τον ταχύτερα αυξανόμενο πληθυσμό σε σχέση με τις δέκα πολυπληθέστερες χώρες παγκοσμίως, και η έκθεση προβλέπει ότι θα ξεπεράσει τις ΗΠΑ λίγο πριν από τα μέσα του αιώνα. Επίσης προβλέπεται ότι ως το 2024 η Κίνα, με 1,4 δισ. κατοίκους σήμερα, θα χάσει τα πρωτεία της πολυπληθέστερης χώρας στον κόσμο από την Ινδία, που φιλοξενεί σήμερα 1,3 δισ. ανθρώπους.

 

«Η Ευρώπη έχει το χαμηλότερο δείκτη σε γεννήσεις»

Στην έκθεση του ΟΗΕ σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια μειώνονται τα ποσοστά των γεννήσεων σχεδόν σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Ανάμεσα στο 2010 και το 2015, λέει ο Τζον Γουίλμοτ, «αναλογούσαν, σε παγκόσμιο επίπεδο, 2,5 γεννήσεις σε όλη τη διάρκεια ζωής των γυναικών».

Η Ευρώπη έχει το χαμηλότερο δείκτη γεννητικότητας (1,6 γεννήσεις ανά γυναίκα την τελευταία περίοδο), ενώ η Αφρική (με σχεδόν 4,7) έχει τον υψηλότερο». Σύμφωνα με την έκθεση, το ποσοστό γεννήσεων στις 47 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παραμένει σχετικά υψηλό, με το ποσοστό αύξησης του πληθυσμού να υπολογίζεται σε 2,4% ετησίως. Οι δέκα πολυπληθέστερες χώρες με χαμηλό δείκτη γεννητικότητας είναι οι Κίνα, ΗΠΑ, Βραζιλία, Ρωσία, Ιαπωνία, Βιετνάμ, Γερμανία, Ιράν, Ταϊλάνδη και Ηνωμένο Βασίλειο. Πέραν της συνεχιζόμενης επιβράδυνσης στην αύξηση του πληθυσμού, ο χαμηλός δείκτης γεννητικότητας προκαλεί τη γήρανση του πληθυσμού, όπως σημειώνει η έκθεση. Προβλέπει μάλιστα ότι ο αριθμός των κατοίκων άνω των 60 ετών θα υπερδιπλασιαστεί και από 962 εκατομμύρια, που είναι σήμερα, θα φτάνει τα 2,1 δισ. το 2050 και θα υπερτριπλασιαστεί σε 3,1 δισ. το 2100.

 

Σχόλια