Ευρωεκλογές 2019

Ευρωεκλογές 2019: «Κλειδί» και πάλι η συμμετοχή στις κάλπες

Τι λένε οι Ευρωπαίοι για την κρίσιμη αναμέτρηση του Μαΐου;

Έχουμε συνηθίσει να χαρακτηρίζουμε ως κρίσιμη κάθε εκλογική αναμέτρηση και φυσικά εκείνη που αφορά στην ανανέωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μόνο που στη συγκεκριμένη διαδικασία, σε μερικές ημέρες, δεν πρόκειται για τη συνήθη λεκτική υπερβολή αλλά για κυριολεξία. Ο λόγος είναι απλός... Οι πολίτες θα κριθούν να καταθέσουν την ετυμηγορία τους για το μέλλον της ίδιας της ενωμένης Ευρώπης μέσα σε ένα πολωτικό σκηνικό που χαρακτηρίζεται από τις ανησυχίες για την άνοδο της άκρας δεξιάς, του λαϊκισμού και των ευρωσκεπτικιστών, που, αν και ετερόκλιτη ως ομάδα, συμφωνεί σε ένα μοτίβο: «όχι» σχεδόν σε όλα που έχουν να κάνουν με την ενωμένη Ευρώπη.

Ένα φαινόμενο που δεν προέκυψε βεβαίως ουρανοκατέβατο, αλλά αποτελεί και απόρροια όσων σημάδεψαν την Ευρώπη τα χρόνια της οικονομικής και προσφυγικής κρίσης, που βεβαίως σε σημαντικό βαθμό θα οδηγήσουν το χέρι όσων από τους ψηφοφόρους αποφασίσουν να βρεθούν ενώπιον της κάλπης. Γιατί και εδώ βρίσκεται ένα ακόμη ζητούμενο, πόσοι θα είναι εκείνοι που θα προσέλθουν στις ευρωεκλογές, με τη συμμετοχή να αποτελεί ένα ακόμα βαρόμετρο για τις εξελίξεις. Με δεδομένο ότι η συμμετοχή στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια των τελευταίων αναμετρήσεων ακολουθεί την κατηφόρα, από το 62% το 1979 στο μόλις 42,6 % το 2014, μένει να φανεί πού θα φτάσει αυτό το ποσοστό στις προσεχείς κάλπες.

Πόσοι θα ψηφίσουν;

Σύμφωνα με τα ευρήματα του τελευταίου σχετικού ευρωβαρόμετρου, οι Ολλανδοί σε ποσοστό 55% είχαν δηλώσει ότι θα συμμετάσχουν «πολύ πιθανόν» σε αυτές τις εκλογές, το 16% «πιθανόν» και το 10% «μετρίως πιθανόν», ενώ στη Γερμανία αντίστοιχα τα ποσοστά αυτά ήταν 48%, 17% και 9%. Το 28% των Ελλήνων δηλώνει ότι είναι «πολύ πιθανό» να ψηφίσει, το 26% λέει είναι «πιθανό», το 14% ότι είναι «αρκετά πιθανό», και «όχι πιθανό» δηλώνει το 31%. Και σε πολλές άλλες χώρες, όμως, το ποσοστό αυτό εμφανίζεται ανησυχητικά χαμηλό, όπως στη Γαλλία όπου η «πολύ πιθανή» συμμετοχή στις κάλπες φτάνει το 34%, στην Ισπανία 23%, στην Πολωνία 21% και στην Ιταλία το 16%.

Ζητούμενο επίσης είναι τι θα συμβεί στη Βρετανία, που μετέχει απρόθυμα στις ευρωεκλογές, όπου παραδοσιακά η συμμετοχή είναι μικρή με μόλις 35% στην τελευταία αναμέτρηση, το 2014.

Τα ερωτηματικά

Τα ερωτηματικά πολλά που μένει να απαντηθούν από τα ευρήματα της κάλπης. Θα επιβεβαιωθεί η τάση για άνοδο των λαϊκιστών και της άκρας δεξιάς; Θα χάσουν την πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο τα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα; Θα επηρεάσουν τους συσχετισμούς που θα καθορίσουν τη διαδοχή στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα αποτελέσματα της κάλπης στη Βρετανία; Οι αναλύσεις δίνουν και παίρνουν, με τη διαπίστωση να καταλήγει σε μια ακόμη ευρωπαϊκή εκλογική αναμέτρηση, όπου δεν υπήρξε ο διάλογος που θα έπρεπε, η επιχειρηματολογία που θα έφτανε στα αφτιά των ψηφοφόρων για το μέλλον της Ευρώπης και η πρόταξη του ευρωπαϊκού αντί του εθνικού, κάτι που δεν αποτελεί μόνο ελληνικό ίδιον...

Είναι γνωστό ότι στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. το φαινόμενο να μετατρέπονται οι ευρωεκλογές σε ένα άτυπο δημοψήφισμα μέσω «χαλαρής ψήφου» κυριαρχεί από τις πρώτες άμεσες εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1979. Και επίσης πολυδιαπιστωμένο ότι πολλά κόμματα εξουσίας επιλέγουν να μετατρέψουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε τόπο είτε εξορίας για κάποιους πολιτικούς που θέλουν να τους βγάλουν εκτός εθνικής πολιτικής σκηνής, είτε το ανάστροφο σε… «παραδείσιο» τόπο, και δη καλοπληρωμένο για τους πιστούς των κομμάτων.

Οι Έλληνες και η Ε.Ε.

Πώς, όμως, βλέπουν τη θέση τους μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι Έλληνες ενόψει των ευρωεκλογών και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι; Μια εικόνα μάς δίνει το εαρινό ευρωβαρόμετρο, το τελευταίο προ κάλπης για το 2019, που κατέδειξε το ομολογουμένως εντυπωσιακό, ότι συνολικά, παρά τις διάφορες εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια, το αίσθημα ενότητας δε δείχνει να αποδυναμώνεται.

Η συνεχιζόμενη στήριξη των πολιτών της Γηραιάς για την Ε.Ε. συνοδεύεται από την πεποίθηση της ευρείας πλειοψηφίας σε ποσοστό μάλιστα 68% ότι τα κράτη-μέλη έχουν ωφεληθεί συνολικά από τη συμμετοχή τους σε αυτή - ποσοστό που αποτελεί ιστορικό υψηλό από το 1983. Ακόμη, 61% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι βλέπουν θετικά τη συμμετοχή της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποσοστό που επίσης αποτελεί ιστορικό υψηλό, το οποίο συναντάται μόνο αμέσως μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989. Πάντα σύμφωνα με το εαρινό ευρωβαρόμετρο, το 46% των Ελλήνων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε. «είναι κάτι καλό». Παράλληλα, το 57% στην Ελλάδα κρίνει ότι η χώρα έχει ωφεληθεί από τη συμμετοχή στην Ε.Ε. Στο ερώτημα ποια θέματα πρέπει να τεθούν σε συζήτηση κατά προτεραιότητα κατά την προεκλογική συζήτηση, οι Έλληνες σε ποσοστό 85% (+9 μονάδες από την προηγούμενη μέτρηση) απαντούν «η αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων», σε ποσοστό 81% (-1 από την προηγούμενη μέτρηση) απαντούν «η οικονομία και η ανάπτυξη» και 59% η «μετανάστευση» (-5 από την προηγούμενη μέτρηση). Ακολουθούν «κοινωνική προστασία των πολιτών της Ε.Ε.» με 48% (8 μονάδες) και η «προστασία των εξωτερικών συνόρων» 38% (-1 μονάδα).

Οι ευρωεκλογές σε αριθμούς

350 εκατομμύρια: Οι ψηφοφόροι από 28 χώρες

42,6%: Το ποσοστό της συμμετοχής στις ευρωεκλογές του 2014

751: Τα μέλη της Ευρωβουλής που θα επιλέξουν οι ψηφοφόροι

73: Οι ευρωβουλευτές που θα εκλέξει το Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά την αποχώρηση από την Ε.Ε. οι έδρες θα ανακατανεμηθούν μεταξύ των υπόλοιπων χωρών και θα μειωθούν στις 705.

21: Οι ευρωβουλευτές που θα εκλέξει η Ελλάδα.

Σημειώνεται ότι, αν και οι ευρωεκλογές θα διεξαχθούν από τις 23 ως τις 26 Μαΐου στις χώρες της Ε.Ε., τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν όταν ολοκληρωθεί η ψηφοφορία και στην τελευταία χώρα.

Οι πολίτες φωνάζουν, οι Βρυξέλλες ακούν;

Μόλις το 19% των Ελλήνων πιστεύει ότι η φωνή τους ακούγεται ως τις Βρυξέλλες, ποσοστό από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των «28», σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του Νοεμβρίου του 2018. Στις τελευταίες θέσεις της λίστας βρίσκονται, εκτός από την Ελλάδα, οι Εσθονοί σε ποσοστό 22%, οι Ιταλοί με 31%, οι Βρετανοί με 33%, οι Ισπανοί με 39%, και οι Γάλλοι, και μάλιστα κάτω από τον μέσο όρο για την Ε.Ε. των «28» που είναι το 49%. Ακριβώς πάνω από αυτό το ποσοστό βρίσκονται οι Ούγγροι που είναι μισοί-μισοί, στο 50%, ενώ τα μεγαλύτερα ποσοστά καταγράφονται στη Δανία με 73% και τη Σουηδία με 71%, και ακολουθούν η Γερμανία με 70% καθώς επίσης η Πολωνία και η Ιρλανδία με 60% αντίστοιχα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε άλλη έρευνα του Pew Research Center εμφανίστηκε ως ιδιαίτερα σημαντικό το ποσοστό των Ευρωπαίων που περιγράφουν την Ε.Ε. ως αναποτελεσματική, παρεμβατική και κυρίως επιμένουν ότι έχει χάσει την επαφή της με τους πολίτες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έρευνα αυτή το 62% των ερωτηθέντων υποστήριξε ότι η Ε.Ε. δεν αντιλαμβάνεται τις ανάγκες των πολιτών της.

Σχόλια