Ειδήσεις

Τι κρύβει η προκλητική στάση των Τούρκων;

Το επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το βράδυ της Δευτέρας είναι το γεγονός που μονοπωλεί το ενδιαφέρον στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων.

Παρά το γεγονός πως η Τουρκία έχει κατά καιρούς παραβιάσει τον εθνικό εναέριο χώρο μας, αλλά και την ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη, η προσπάθεια διεμβόλισης του ελληνικού σκάφους, σύμφωνα με μαρτυρίες, είναι ένα γεγονός που πρέπει να προκαλεί πονοκέφαλο στην κυβέρνηση, καθώς ο Ερντογάν έδειξε με τον πιο εμφανή τρόπο πως επιθυμεί την περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των δύο χωρών.

Η εφημερίδα «Νέα Κρήτη» μίλησε με τον αναπληρωτή καθηγητή Διεθνών Σχέσεων του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Δημήτρη Ξενάκη, ο οποίος μας ανέλυσε την τωρινή κατάσταση, μια κατάσταση που σύμφωνα με δημοσιογράφους θυμίζει έντονα την εποχή του 1996, όταν οι δύο χώρες βρέθηκαν στα πρόθυρα πολεμικής σύγκρουσης.

«Οι εσωτερικές πιέσεις που δέχεται η Τουρκία μετά τις απώλειες στο συριακό μέτωπο, η επικρατούσα κατάσταση στο Αφρίν και οι απώλειες στην επαρχία αυτή, οι οποίες εξωτερικεύονται στο μέτωπο του Αιγαίου, κρύβονται πίσω από την προκλητική στάση του Ταγίπ Ερντογάν. Αλλά το κυριότερο είναι η σχέση ΗΠΑ-Τουρκίας, όπου οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τη δημιουργία του Κουρδικού Κράτους, το οποίο οδηγεί σε διάλυση την Τουρκία ή εν πάση περιπτώσει την απόσχιση ενός σημαντικού στρατηγικού τμήματος της Τουρκίας. Το κομμάτι των εξοπλισμών, δηλαδή η συμφωνία για τα F-35 που έχουν "παγώσει" οι ΗΠΑ μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία. Και το ζήτημα της ΑΟΖ στη Μεσόγειο και της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων τόσο από την κυπριακή ΑΟΖ, όσο και στη συνέχεια από την Ελλάδα ενόψει της επικείμενης συμφωνίας με την Αλβανία.

Σ' αυτό το πλαίσιο, ο Ερντογάν, και για επικοινωνιακούς λόγους ως ένα βαθμό αλλά κυρίως για να διαπραγματευτεί ακόμη περισσότερο με τις ΗΠΑ ενόψει της συνάντησης του υπουργού Εξωτερικών Τίλερσον, ανοίγει όλα τα θέματα στη λογική του τουρκικού παζαριού, πιστεύοντας πως κάτι θα κερδίσει αλλά και κάτι θα χάσει. Και αυτό είναι το επικίνδυνο στην υπόθεση. Και αυτό γιατί, εάν πάρουν αυτό που θέλουν οι ΗΠΑ από την Τουρκία στο θέμα των Κούρδων, πιθανότατα θα κάνουν πίσω στο Αιγαίο», ανέφερε ο Δημήτρης Ξενάκης σχετικά με τις επιδιώξεις που κρύβει η προκλητική στάση των Τούρκων αξιωματούχων.

Αναφερόμενος στην απάντηση της Κομισιόν και της ελληνικής πλευράς, είπε: «Τόσο η απάντηση της Κομισιόν, όσο του ΟΗΕ και των ΗΠΑ ήταν αρκετά ουδέτερη και με αυτήν την έννοια δεν ήταν πολύ χρήσιμη για εμάς. Θα περίμενα περισσότερη υποστήριξη από τους στρατηγικούς εταίρους, όπως οι ΗΠΑ, που έχουν στρατηγικά συμφέροντα, και βεβαίως η Ε.Ε.».

Ο ίδιος συνέχισε λέγοντας ότι «από τη δική μας πλευρά, νομίζω ότι η απάντηση που δόθηκε από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δεν ήταν η πρέπουσα, καθότι οι Τούρκοι ήταν ιδιαίτερα προκλητικοί. Από 'κει και μετά, η Ελλάδα δε χρησιμοποίησε όλα της τα διπλωματικά μέσα, κάνοντας μια ανακοίνωση που σχεδόν ήταν γραφική».

«Ήταν προσπάθεια διεμβόλισης»

Ο κ. Ξενάκης, σχολιάζοντας τη γενικότερη πολιτική που έχουμε απέναντι στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια, είπε πως ακολουθείται μια πολιτική κατευνασμού, η οποία ιστορικά έχει αποδειχτεί ότι, όταν ασκείται σε δυνάμεις αναθεωρητικές, μιλιταριστικές ή σε απολυταρχικά καθεστώτα, τότε οδηγούμαστε σε καταστροφικούς πολέμους.

Σχετικά με το εάν η Τουρκία επιθυμεί την κλιμάκωση της έντασης ή ήταν ένα καλοστημένο σκηνικό για επικοινωνιακούς λόγους, ο κ. Ξενάκης απάντησε:

«Έχει πολλαπλές χρήσεις για τον Ερντογάν και υπάρχουν επικοινωνιακοί λόγοι. Η κίνησή του δείχνει αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου και της ελληνικής ΑΟΖ. Δε νομίζω ότι η κρίση πέρασε. Δε νομίζω ότι ήταν ένα τυχαίο γεγονός ή ένα ατύχημα. Ήταν σχεδόν επίθεση, αλλά αυτός είναι ένας όρος που παραπέμπει σε κάτι άλλο, το οποίο εμείς θέλουμε να το θεωρήσουμε ατύχημα. Είναι μια συνεχιζόμενη κρίση, η οποία δε θα τερματίσει με την απλή απόσυρση των τουρκικών σκαφών από την περιοχή. Παράλληλα, είναι ενδεικτική η απουσία θεσμικών παραγόντων, όπως του υπουργού Εθνικής Άμυνας και του ΚΥΣΕΑ».

Ο κ. Ξενάκης ανέφερε πως είναι πολύ νωρίς να βγάλουμε συμπεράσματα για τους κερδισμένους και τους χαμένους της συγκεκριμένης υπόθεσης.

«Το κάδρο δεν έχει συμπληρωθεί μέχρι στιγμής. Έχουμε κάποια δεδομένα, όπως την προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει καινούργια τετελεσμένα στο Αιγαίο σε σχέση με την ΑΟΖ. Ωστόσο, πρέπει να περιμένουμε το αποτέλεσμα της επίσκεψης του Τίλερσον, αλλά και την αντίδραση άλλων δυνάμεων. Τι θα καταφέρει η Ιταλία σε σχέση με την έρευνα που επιχειρεί στην κυπριακή ΑΟΖ; Πώς θα αντιδράσει η Ρωσία; Τι θα αποφασιστεί για την εξέλιξη του κουρδικού ζητήματος; Δεν υπάρχει πλήρης εικόνα. Έτσι κι αλλιώς, στις διεθνείς σχέσεις υπάρχουν μόνο σχετικά οφέλη και όχι απόλυτα οφέλη».

Τέλος, ο κ. Ξενάκης αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο ύπαρξης παρόμοιων γεγονότων, όπως εκείνο της περασμένης Δευτέρας, στο άμεσο μέλλον. Ο κ. Ξενάκης επισήμανε πως δεν ήταν το μοναδικό, καθώς από την αρχή της χρονιάς είχαμε παρόμοιες παρενοχλήσεις. Παρ' όλα αυτά, οι υλικές ζημιές του ελληνικού σκάφους ήταν προσπάθεια διεμβόλισης και όχι απλά παρενόχλησης. Σε σχέση με την απόπειρα αυτή, επισήμανε:

«Είχαμε, πέραν της προσπάθειας, μια σειρά προκλητικών δηλώσεων των συμβούλων του Ερντογάν και του επιτελάρχη του τουρκικού στρατού, ότι μπορούν να διεξάγουν πόλεμο σε δύο μέτωπα, εννοώντας το μέτωπο της Συρίας και το μέτωπο του Αιγαίου. Με αυτόν τον τρόπο δηλώνει η Τουρκία την παρουσία της για την επόμενη μέρα, πράγμα που φαίνεται ότι δεν έχει πρόβλημα να το τραβήξει στα άκρα. Αυτό, όμως, είναι ένα ζήτημα για το εάν μπορεί να διατηρήσει δύο ανοιχτά μέτωπα πραγματικής εμπλοκής. Στη Συρία υπάρχει στρατιωτική εμπλοκή. Στο Αιγαίο δεν υπάρχει, αλλά είναι καθαρά ένα παιχνίδι εντυπώσεων τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας, όσο και της διεθνής κοινής γνώμης».

Ρεπορτάζ: Νίκος Κοσμαδάκης

Σχόλια