Ειδήσεις

Όταν τους Κρητικούς τους πνίγουν ενοχές πως συμπεριφέρονται

Ενοχή: Ένα αρνητικό συναίσθημα που έρχεται μετά μετά από κύκλο αρνητικών-καταστροφολογικών σκέψεων που δημιουργούμε συχνά εμείς οι ίδιοι.

Το αίσθημα της ενοχής είναι στο μεγαλύτερό του μέρος ασυνείδητο, δηλαδή το άτομο που υποφέρει δε γνωρίζει τι ακριβώς του συμβαίνει. Πρόκειται για ένα αρνητικό συναίσθημα που εμφανίζεται μετά από τις πράξεις μας και μετά από έναν κύκλο αρνητικών-καταστροφολογικών σκέψεων που δημιουργούμε συχνά εμείς οι ίδιοι.

Στα πλαίσια της εκπομπής "Κρήτη Σήμερα" της "ΚΡΗΤΗ ΤV" ο κλινικός ψυχολόγος Νίκος Παπανικολάου αναφέρθηκε στα χαρακτηριστικά των ενοχικών ανθρώπων, που στην εποχή της κρίσης ζουν περιόδους δυστυχίας και απόλυτου στρες.

Σύμφωνα με τον κ. Παπανικολάου, η ενοχή συνδέεται άμεσα με τη συμπεριφορά του ανθρώπου που στη σκιά της οικονομικής δυσχέρειας της εποχής διογκώνει από μόνος του το πρόβλημα, μπαίνοντας σε ένα μαύρο τούνελ ψυχοσωματικών προβλημάτων. Ένοχος αισθάνεται κανείς όταν θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για μια επιλήψιμη πράξη ή για μια απαγορευμένη επιθυμία ή γιατί οι πράξεις του και οι σκέψεις του έρχονται σε αντίθεση με τις αντιλήψεις των σημαντικών ανθρώπων της ζωής του. Οι πεποιθήσεις μας λοιπόν είναι αυτές που διαμορφώνουν έναν ηθικό κώδικα, ο οποίος εάν δεν τηρηθεί δημιουργεί δυσάρεστες σκέψεις και αρνητικά συναισθήματα, όπως το άγχος. Το υγιές αίσθημα της ενοχής επιτρέπει στο άτομο να διακρίνει το δίκαιο από το άδικο, συνεπώς διευκολύνει την προσαρμογή του στην κοινωνία, την αναγνώριση τυχόν σφαλμάτων που έχει πράξει και την επανόρθωσή τους. Επίσης, ενισχύει το ήθος μας και διασφαλίζει την ηρεμία της συνείδησής μας.

Όταν όμως η υγιής ενοχή μετατρέπεται σε αυτοτιμωρία, τότε, όπως μας λέει ο κ. Παπανικολάου, το άτομο χάνει την κριτική του ικανότητα και τη θετική του πλευρά, ταυτόχρονα κυριεύεται από άγχος, ανασφάλειες, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κατηγορεί υπερβολικά τον εαυτό του, ενώ μπορεί να οδηγηθεί και σε κατάθλιψη. Ακόμη, οι ενοχικοί άνθρωποι μπορούν εύκολα να γίνουν θύματα εκμετάλλευσης, γιατί, προκειμένου να μειώσουν το αίσθημα ενοχής και άγχους τους, μεταπείθονται εύκολα, αρκεί να χρησιμοποιήσει κανείς τα κατάλληλα μέσα.

Αλήθειες για τις ενοχές

* Σε αντίθεση με τη χαρά, τη λύπη, το φόβο και το θυμό, η ενοχή είναι ένα κοινωνικό συναίσθημα, ένα συναίσθημα δηλαδή που έχει αναπτυχθεί δευτερογενώς λόγω της συναναστροφής μας με άλλους ανθρώπους.

* Εμφανίζεται όταν είμαστε πλέον σε θέση να αντιληφθούμε το κοινωνικά σωστό και το λάθος.

* Αποτελεί κομμάτι των κανόνων που μας έχουν μάθει οι γονείς μας και τα πρόσωπα εξουσίας.

* Πρόκειται για ένα κοινωνικό συναίσθημα, που αναπτύσσεται όταν το νήπιο αρχίζει να καταλαβαίνει τα "μη" και τα "όχι" που του θέτουν.

* Όσο πιο αυστηρή είναι η διαπαιδαγώγηση, τόσο μεγαλύτερες ενοχές μπορεί να αναπτύξει ένα παιδί που έχει την τάση αυτή.

Τρόποι διαχείρισης

Με ποιους τρόπους μπορούμε να διαχειριστούμε τα ενοχικά σύνδρομα; Οι ειδικοί προτείνουν τα εξής:

- Ξεκαθαρίζουμε ποια είναι τα δικά μας "πιστεύω" και ποια των τρίτων. Στη συνέχεια αποφασίζουμε ποια θα ενστερνιστούμε και ποια όχι.

- Χρησιμοποιούμε το γράψιμο προκειμένου να βάλουμε σε τάξη τις σκέψεις μας και να πάρουμε απόσταση από τα γεγονότα.

- Μαθαίνουμε να κατανοούμε τον τρόπο λειτουργίας του εαυτού μας αντί να τον κατακρίνουμε.

- Εγκαταλείπουμε την παιδιάστικη τάση παντοδυναμίας. Αποδεχόμαστε το πεπερασμένο των ορίων μας.

- Αναλαμβάνουμε την ευθύνη των επιλογών μας αλλά και των άλλων.

- Ζητάμε συγνώμη από τα παιδιά μας όποτε διαπιστώνουμε ότι σφάλλουμε.

- Όχι στην επιλεκτική μνήμη, που τονίζει τις αποτυχίες μας, αγνοώντας τα θετικά μας σημεία ή τις δυνατότητές μας.

- Οι μητέρες που θυσιάζονται για τα παιδιά τους δε θα πρέπει να λειτουργούν ως ένα "απεχθές" πρότυπο, κυρίως για τις κόρες τους.

- Δε θα πρέπει να θεωρούμε τον εαυτό μας άχρηστο γιατί έτσι μπαίνουμε σ' ένα φαύλο κύκλο αυτολύπησης και απόσυρσης.

- Παρατηρούμε από πού πηγάζουν οι ενοχές.

- Συνειδητοποιούμε ότι δε γίνεται να είμαστε αρεστοί σε όλους.

- Αν νιώσουμε ότι οι ενοχές επιβαρύνουν την καθημερινότητά μας, τότε καλό είναι να επισκεφτούμε έναν ειδικό.

Τα χαρακτηριστικά

Πώς συμπεριφέρεται ο ενοχικός άνθρωπος

Τα χαρακτηριστικά ενός ενοχικού ανθρώπου είναι τα εξής: Φορτώνει τον εαυτό του με υπερβολικές υποχρεώσεις. Θέλει να είναι αρεστός και τον νοιάζει η γνώμη των άλλων. Ζητάει διαρκώς συγνώμη, επειδή νιώθει πως οφείλει να κάνει τα πάντα σωστά και, όταν αυτό δε συμβαίνει, αισθάνεται ότι πρέπει να απολογηθεί. Αισθάνεται μια διαρκή αγωνία. Νιώθει μειονεκτικά σε σχέση με τους άλλους. Στις σχέσεις του είναι παρορμητικός στην αρχή, αλλά απογοητεύεται γρήγορα. Έχει περισσότερα "πρέπει" παρά "θέλω" στη ζωή του. Δυσκολεύεται να πει "όχι", αλλά παράλληλα περιμένει από τους άλλους να μην του ζητούν υπερβολικά πράγματα. Λόγω της δυσκολίας του ν' αρνηθεί, γίνεται εύκολα θύμα χειρισμού κι εκμετάλλευσης. Αναπτύσσει άγχος και συχνά εκδηλώνει ψυχοσωματικές ασθένειες.

Ρεπορτάζ: Μάνος Δασκαλάκης

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια