Γιώργος Σαχίνης

Το αγνοημένο άρθρο του Lancet για τα ενισχυτικά εμβόλια

Το επιστημονικό περιοδικό Lancet σε άρθρο του αναφέρθηκε στο θέμα της αναμνηστικής δόσης, τα ελληνικά ΜΜΕ αλλά και την επίσημη επιστημονική ενημέρωση

Το διεθνούς φήμης περιοδικό Lancet Infectious Diseases δημοσίευσε την 1η Οκτωβρίου ένα άρθρο με τίτλο «Boοsters shots  for Covid-19 - the debate continues» και αναφερόταν στο θέμα των ενισχυτικών εμβολίων (3η δόση), στα ελληνικά ΜΜΕ, αλλά και στην επίσημη επιστημονική ενημέρωση πέρασε στα ψιλά. Η ανάλυση στη σημερινή εκπομπή του ραδιοφωνικού σταθμού 98.4 με τον Γιώργο Σαχίνη έγινε με αφορμή το συγκεκριμένο άρθρο.

Ακολουθεί λοιπόν το άρθρο, μαζί με την ηχητική ανάλυση της εκπομπής και τα σχόλια του Γιώργου Σαχίνη:

Τα ενισχυτικά εμβόλια για το COVID-19 - Η συζήτηση συνεχίζεται

Ενώ μια μειοψηφία χωρών εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφέρει τη δυνατότητα διενέργειας αναμνηστικών δόσεων του εμβολίου Covid-19 στους πολίτες της, η πλειονότητα των χωρών δεν έχει καταφέρει να εμβολιάσει ακόμη ολόκληρο τον πληθυσμό της με μία μόνο δόση, όπως αναφέρει ο Talha Burki.

Την 1η Σεπτεμβρίου 2021, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) εξέδωσε τεχνική έκθεση στην οποία παρουσιάζεται η κατάσταση της δημόσιας υγείας, σχετικά με ο των αναμνηστικών δόσεων των εμβολίων. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα πλήρως εμβολιασμένα άτομα στο γενικού πληθυσμού δεν χρειάζονται επειγόντως αναμνηστικό εμβόλιο. Η έκθεση συνέστησε στα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στο ένα τρίτο των ενηλίκων στην ΕΕ και τον Ευρωπαϊκή Ένωσης που δεν έχουν λάβει ακόμη και τις δύο δόσεις του εμβολίου Covid-19. «Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην τρέχουσα παγκόσμια έλλειψη εμβολίων Covid-19, η οποία θα μπορούσε να επιδεινωθεί περαιτέρω με τη χορήγηση αναμνηστικών δόσεων εμβολίου Covid-19», επισημαίνει το ECDC.

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Στο σημείο αυτό αξίζει να αναρωτηθούμε :

«Προς τι λοιπόν η σπουδή περί 3ης δόσης, που ήδη έχει αποκτήσει τις διαστάσεις υστερίας, από πλευράς των ντόπιων διαχειριστών της πανδημίας; Με τι στοιχεία το σύνολο της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας ανέχεται μια μερίδα της, που από καιρό τώρα μονοπωλεί εξ ονόματος του εθνικού λοιμωξιολόγου Τσιόδρα και λοιπών παρακειμένων, την επιστημονική ενημέρωση, αν όχι ακόμη και την ίδια την επιστημονική γνώση, όταν δεν μας βομβαρδίζει με την επιστημονική αβεβαιότητα; Θυμηθείτε την περιβόητη φράση, που ξεστόμισε στην πρόσφατη έκτακτη παρουσίαση μιας σειράς παρερμηνευμένων παρατηρήσεων, την οποία είχε το θράσος να την χαρακτηρίσει ως μελέτη !!!«Σας μιλώ εκ μέρους της επιστήμης», θεωρώντας τον εαυτό του, ως τον σύγχρονο Καρτέσιο !!!Από που προκύπτει η άμεση και επιτακτική αναγκαιότητα, που προφανώς προσχεδιάζεται να οδηγήσει τελικά στην «υποχρεωτικότητα» (νεόκοπος νεολογισμός, ως συγκεκαλυμμένος παραλογισμός), της 3ης Δόσης; Προς τι αυτή η εξαιρετική κινητικότητα των ελληνικών αρχών και η φιλόδοξη ανάληψη πρωτοβουλίας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με σκοπό να αναθεωρήσουν οι χώρες της ΕΕ, την απόφαση που έχουν πάρει για την ισχύ του Πράσινου Διαβατηρίου μέχρι τον Ιούλιο, του επόμενου έτους; Γιατί η ισχύς του, σύμφωνα με τη φημολογούμενη πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης θα πρέπει να είναι εξάμηνη, σε αντίθεση με τις μέχρι σήμερα επικρατούσες επιστημονικές απόψεις; 

Σε ποιο σημείο έφτασαν άραγε οι Έλληνες επιστήμονες, ώστε να δέχονται να διακυβεύεται η αξιοπρέπειά τους, το επιστημονικό τους κύρος, ή επιστημονική τους αξιοπιστία ή έστω και να σιωπούν όταν βλέπουν και ακούν συναδέλφους τους, να υπερασπίζονται ή να προβάλλουν απόψεις που προσβάλλουν ακόμη και την κοινή νοημοσύνη;»

Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγιέσους έχει εκφράσει παρόμοιες ανησυχίες. Στις 4 Αυγούστου, ζήτησε να εφαρμοσθεί μορατόριουμ για τις ενισχυτικές δόσεις. «Δεν μπορούμε να δεχτούμε χώρες που έχουν ήδη χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας αγοράς εμβολίων να χρησιμοποιούν ακόμη περισσότερο από αυτό, ενώ οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί στον κόσμο να παραμένουν απροστάτευτοι», δήλωσε ο Τέντρος. Τη στιγμή που γίνονταν η δήλωσή του, οι των χωρών με υψηλό εισόδημα και ανώτερο μεσαίο εισόδημα είχαν λάβει πάνω από το 80% των δόσεων των εμβολίων COVID-19 που είχαν χορηγηθεί σε όλο τον κόσμο. Ο ΠΟΥ προειδοποίησε ότι 42 κράτη στην Αφρική είναι πιθανό να χάσουν τον στόχο του εμβολιασμού του πιο ευάλωτου ποσοστού του 10% του πληθυσμού τους μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου. Περίπου το 3% των Αφρικανών έχει εμβολιαστεί πλήρως, σε σύγκριση με το 52% των Αμερικανών.

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Η απόφαση για τη χρησιμότητα και σκοπιμότητα  της 3ης Δόσης, θα πρέπει να βασίζεται κατ’ αρχήν σε αμιγώς επιστημονικά κριτήρια, βγαλμένα από τεκμηριωμένα συμπεράσματα, που θα έχουν εξαχθεί από άριστα και σχολαστικά σχεδιασμένες μελέτες και όχι σκόρπιες ή επιμέρους ή ακόμη και μεταναλύσεις διαφόρων ανόμοιων μελετών, όπως συνηθίσαμε να βλέπουμε κατά κόρον, στη διάρκεια των δυο σχεδόν ετών που διαρκεί η πανδημία. Η «μελετολογία» και οι διαδικασίες που τη συνοδεύουν, μπορεί μεν στην αρχή να ήταν αναγκαίο χωρίς να είναι απαραίτητα και κακό, σήμερα όμως είναι πολύ κακό και καθόλου μάλιστα αναγκαίο.

Το ότι ο Τέντρος, αμφισβητεί την αναγκαιότητα της λεγόμενης ενισχυτικής δόσης, αναφερόμενος στις εμβολιαστικές ανισότητες και στις ενδεχόμενη έλλειψη επάρκειας εμβολίων, ναι μεν αποτελούν σοβαρότατα επιχειρήματα, ωστόσο δεν μπορεί να είναι τα μόνα, ή τα κύρια, δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει καν η απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση για την επέκταση των εμβολιαστικών προγραμμάτων με τη διενέργεια ενισχυτικών δόσεων, στο γενικό πληθυσμό.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ο ισχυρισμός και η επιχειρηματολογία του, έχει μικρότερη επιστημονική βάση και ότι ξεκινάει από κοινωνικές και ανθρωπιστικές προσεγγίσεις. Στην ουσία ανεξάρτητα από το ανθρωπιστικό σκέλος και από την οικουμενική αντίληψη που οφείλει να εκφράζει ο ΠΟΥ, ως διεθνής οργανισμός, είναι δεδομένο ότι το τεράστιο παράθυρο που παραμένει ανοικτό ανάμεσα σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους πληθυσμούς χωρών, τόσο από χρονική, όσο και από απόλυτη αριθμητική άποψη, δημιουργεί δυο σοβαρά προβλήματα.

Το πρώτο αφορά το επιδιωκόμενο ποσοστό συλλογικής ανοσίας που απαιτείται προκειμένου να επιτευχθεί το επιδιωκόμενο ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης σε παγκόσμιο επίπεδο, διότι ούτε η πανδημία, αλλά ούτε και ο τουρισμός και οι μετακινήσεις πληθυσμών, γνωρίζουν συνοριακούς φραγμούς.

Το δεύτερο αφορά τα περιορισμένα χρονικά όρια που θα πρέπει να πραγματοποιηθεί το πολυπόθητο αυτό ποσοστό, προκειμένου να υπάρξει πρακτικό αποτέλεσμα. Διότι με μια περιορισμένη σε έκταση και παρατεταμένη σε χρόνο εμβολιαστική κάλυψη, το αμφιλεγόμενο και περιβόητο τείχος ανοσίας, ξεμακραίνει και λειτουργεί ως ωκεάνιο κύμα.

Από την άλλη – και αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα – σε ένα τέτοιο παρατεινόμενο πανδημικό περιβάλλον σε παγκόσμια κλίμακα, η ανθρωπότητα θα γίνεται μάρτυρας ενός ασταμάτητου χορού των μεταλλάξεων, δεδομένου ότι με μια περιορισμένης έκτασης πίεση που ασκείται κατά άτακτα και ποικίλα χρονικά διαστήματα, ο ιός αρπάζει την ευκαιρία και θεριεύει» .

Αρκετές χώρες αποφάσισαν να αγνοήσουν την πρόταση του Τέντρος. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τζεν Ψάκι, χαρακτήρισε την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να επιλέξουν μεταξύ των διενέργειας ενισχυτικών δόσεων εμβολίων για τον δικό τους πληθυσμό και της χορήγησης δωρεάν εμβολίων σε φτωχότερα χώρες ως «λανθασμένη επιλογή». «Μπορούμε να κάνουμε και τα δύο», πρόσθεσε. Ο Τζο Μπάιντεν έχει θέσει ως στόχο στις 20 Σεπτεμβρίου να αρχίσει να προσφέρει στους ενήλικες την επιλογή της επαναληπτικής δόσης, αν και αυτό θα εξαρτηθεί από τις συστάσεις της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και του Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Εδώ πάλι, μας δίνεται η ευκαιρία να διαπιστώσουμε άλλη μια γενναιόδωρη πρόθεση της κυβέρνησης Μπάιντεν, όπως εκείνη που εκφράστηκε με το πυροτέχνημα περί πατέντας. Εκείνο ζυμώθηκε πολύ, από τα ΜΜΕ και από  αφελείς  πολιτικές δυνάμεις, για να ξεφουσκώσει μέσα σε λίγες μόνο μέρες.

Από την άλλη από την αντιπαράθεση βγαίνει κι άλλη μια αλήθεια : ότι δηλαδή τα εμβολιαστικά προγράμματα, οι χρόνοι της προβλεπόμενης ανοσίας, οι συχνότητα των δόσεων, ποικίλλει μάλλον κατά το δοκούν και ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των εμβολίων, παρά κατά το πως δείχνουν τα αποτελέσματα των μελετών.

Όσο δε για τη διαθεσιμότητα αυτή καθ’ αυτή, είναι φανερό ότι στους μόνους κανόνες που υπακούει είναι εκείνοι της αγοράς κι όχι των πραγματικών δυνατοτήτων της παραγωγής ή των αναγκών της παγκόσμιας κοινότητας.

Με άλλα λόγια, οι εταιρείες παράγουν και διαθέτουν, για τους κατέχοντες, και μάλιστα, όποτε και για όσο εκείνοι πληρώνουν!».

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) έχει ήδη συστήσει στα άτομα που ανήκουν σε ανοσοκατεσταλμένες ομάδες να επαναλάβουν μια πρόσθετη δόση του εμβολίου COVID-19, αν και αυτή θα μπορούσε να οριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ως η τελευταία δόση στο τυπικό σχήμα εμβολιασμού και όχι ως αναμνηστική δόση. Από τις 13 Αυγούστου, 1-33 εκατομμύρια Αμερικανοί έκαναν μια τρίτη ένεση εμβολίου COVID-19. Δεν είναι σαφές πόσα από αυτά τα άτομα δεν ήταν ανοσοκατασταλμένα. Έχουν δημοσιευτεί αναφορές για ορισμένους Αμερικανούς που προχώρησαν σε ανεπίσημες αναμνηστικές δόσεις.

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Ιδού λοιπόν επιτέλους, ένα καθησυχαστικό μήνυμα, για να βουλώσουν τα στόματα των συνωμοσιολόγων ή ακόμη και όσων υποψιάζονται ότι αυτό που θα συμβεί στο μέλλον με τα εμβόλια, θα είναι τόσο τακτικό και επαναλαμβανόμενο, που θα θυμίζει διακανονισμό οφειλών.

Εδώ λοιπόν το CDC μας καθησυχάζει :

Προσέξτε δεν πρόκειται για την 3ης Δόση, αλλά για την τελευταία από τις τρεις !!!

δηλαδή μην ανησυχείτε δεν θα υπάρξει επόμενη. Άλλο βέβαια αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως προβλέπαμε, δηλαδή δεν προσέξατε ή αν υπάρξουν νέες μεταλλάξεις, οπότε θα επανέλθουν οι επιστήμονες – επαγγελματίες δοσατζήδες με τα υγειονομικά γραμμάτια».

Το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο να καθιερώσει και τρίτη δόση του εμβολίου Covid-19 για ενήλικες, ενώ η Γαλλία και η Γερμανία σχεδιάζουν να χορηγήσουν την πρόσθετη δόση μόνον σε ευάλωτες ομάδες, όπως είναι οι διαμένοντες σε ιδρύματα μακροχρόνιας φροντίδας και οι ηλικιωμένοι. Η μοναδική χώρα που έχει ήδη καθιερώσει την εφαρμογή αναμνηστικών εμβολίων είναι το Ισραήλ. Ο Ντάνιελ Γουάινμπεργκερ είναι αναπληρωτής καθηγητής επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Yale (New Haven, CT, ΗΠΑ). Σε συνεργασία με το KSM, το κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας του Maccabi Healthcare Services, ο Γουάινμπεργκερ συνέταξε μια μελέτη, η οποία δεν έχει ακόμη υποβληθεί σε αξιολόγηση, που μελετά τα πρώτα στοιχεία από το ισραηλινό εμβολιαστικό πρόγραμμα. Διαπίστωσε λοιπόν, ότι οι πιθανότητες ενός ατόμου να βρεθεί θετικό για SARS-CoV-2 μειώθηκαν ραγδαία κατά τις ημέρες που ακολούθησαν μετά την ενισχυτική δόση του εμβολίου.

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Το Ισραήλ γιατί άραγε. Μα γιατί άλλο αφού αποτελεί πεδίο δοκιμών της Pfizer.

Όλα εκεί δοκιμάζονται:

  • η αποτελεσματικότητα των εμβολίων
  • οι χρόνοι διάρκειας της ανοσίας
  • οι δόσεις
  • οι μεταλλάξεις κλπ»

Η ανοσία σας κατά της λοίμωξης μειώνεται με την πάροδο του χρόνου- οι ενισχυτικές δόσεις επαναφέρουν το επίπεδο ανοσίας σας κάπου εκεί που ήταν μετά τη δεύτερη δόση», διευκρίνησε ο Γουάινμπεργκερ. "Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο φθίνει η ανοσία για σοβαρές λοιμώξεις- αν δεν φθίνει στον ίδιο βαθμό, τότε δεν είναι σαφές ότι θα ήταν δικαιολογημένη η αναμνηστική δόση για τον γενικό πληθυσμό». Στην έκθεση του ECDC τονίζεται ότι ο κύριος σκοπός των εκστρατειών μαζικού εμβολιασμού κατά της COVID-19 είναι η μείωση της σοβαρής νόσου. Ωστόσο, ο ακριβής προσδιορισμός της σχέσης μεταξύ της σοβαρής νόσου και της απάντησης των αντισωμάτων που προκαλείται από το εμβόλιο δεν είναι απλή υπόθεση.

«Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πόσο διαρκούν τα προστατευτικά αντισώματα από τη δεύτερη δόση του εμβολίου Covid-19», δήλωσε ο Μάρτιν Χίμπερντ, καθηγητής νεοεμφανιζόμενων λοιμωδών νοσημάτων στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο). «Γνωρίζουμε ότι η συνολική ποσότητα των αντισωμάτων μειώνεται σχετικά γρήγορα μετά τη δεύτερη δόση και συχνά υπάρχει σχέση μεταξύ αυτού και του συνολικού επιπέδου προστασίας, αλλά τα ειδικά εξουδετερωτικά αντισώματα που εμποδίζουν τον ιό και ευθύνονται για την προστατευτική δράση του εμβολίου είναι πολύ δύσκολο να μετρηθούν».

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Εδώ δεν χρειάζεται κανένα σχόλιο. Οι δηλώσεις μιλούν από μόνες τους.

Από δω και πέρα το κείμενο είναι αποκαλυπτικό και προφανώς γι’ αυτό το λόγο ουδέποτε έχει μνημονευθεί, έστω και από ένα ΜΜΕ, ένα blog, ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ένα επιστημονικό περιοδικό ή κάποιον έστω και μεμονωμένα τέλος πάντων».

Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο λόγω της μεταβαλλόμενης φύσης του SARS-CoV-2. Τα εμβόλια που χρησιμοποιούνται σήμερα έχουν βασιστεί στον αρχικό ιό. Παραμένουν εξαιρετικά αποτελεσματικά στην πρόληψη της νοσηλείας και του θανάτου από την πολύ πιο μολυσματική μετάλλαξη Δέλτα (επίσης γνωστή ως B.1.617.2), αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικά στην πρόληψη της λοίμωξης. Είναι πρακτικά αδύνατο να ξεκαθαρίσουμε το βαθμό στον οποίο οι λοιμώξεις μεταξύ πλήρως εμβολιασμένων ατόμων οφείλονται στην εξασθένηση της ανοσίας από το εμβόλιο, στην έξαρση της παραλλαγής δέλτα ή στη μειωμένη τήρηση των μέτρων φυσικής αποστασιοποίησης.

Ο Χίμπερντ τάσσεται υπέρ των αναμνηστικών δόσεων, στην περίπτωση που αυτά θα έχουν σαν στόχο τη μετάλλαξη Δέλτα. «Ο μόνος τρόπος για να εξακριβωθεί η διάρκεια των προστατευτικών αντισωμάτων θα ήταν να περιμένουμε μέχρι να αρρωστήσουν όλο και περισσότερα εμβολιασμένα άτομα», δήλωσε. «Αν αρχίσουμε να δίνουμε ενισχυτικά εμβόλια στους ανθρώπους πριν εξασθενήσει η ανοσία τους, μπορούμε να προλάβουμε τον ιό, ωστόσο μόνο για μια φορά». Επισήμανε ότι τα εμβόλια mRNA που θα χρησιμοποιηθούν για οποιοδήποτε εμβολιαστικό πρόγραμμα στο μέλλον, στις ΗΠΑ δεν είναι ούτως ή άλλως ιδανικά για κοινότητες με πληθυσμούς χαμηλού εισοδήματος, δεδομένου ότι πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασίες πολύ κάτω από το μηδέν. «Θα έπρεπε να παρασκευάζουμε περισσότερα εμβόλια και να χαρίζουμε τα εμβόλια που έχουμε ήδη αγοράσει, τα οποία όμως δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε στο περιοδικό The Lancet Infectious Diseases.

Πράγματι, μια νέα έκθεση της Airfinity, μιας εταιρείας με αντικείμενο την επιστημονική έρευνα και ανάλυση, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παγκόσμια παραγωγή εμβολίων θα φθάσει σύντομα σε επίπεδο που θα επαρκεί για την κάλυψη κάθε ενήλικα στον πλανήτη. Σημειώνεται ότι ακόμη και αν οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η ΕΕ, ο Καναδάς και η Ιαπωνία εμβολιάσουν ολόκληρο τον πληθυσμό τους ηλικίας άνω των 12 ετών και τους εξασφαλίσουν ακόμη και τις αναμνηστικές δόσεις, εντούτοις θα εξακολουθήσει να υπάρχει πιθανό πλεόνασμα 1-2 δισεκατομμυρίων δόσεων εμβολίων COVID-19 μέχρι το τέλος του έτους. Ήδη μέχρι στιγμής, παράγονται 1-5 δισεκατομμύρια δόσεις κάθε μήνα και ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί.

«Αντί να σχεδιάζουμε τρίτες δόσεις για πληθυσμούς σε χώρες με υψηλό εισόδημα, θα πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στα εκατομμύρια των ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο που περιμένουν ακόμη την πρώτη τους δόση», δήλωσε ο Ολιβιέ Βάουτερς, επίκουρος καθηγητής πολιτικής υγείας στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο). Ο ίδιος πρόσθεσε ότι τα πιθανά οφέλη των αναμνηστικών δόσεων είναι αβέβαια, ενώ το να μείνουν ανεμβολίαστα μεγάλα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν σε περισσότερες λοιμώξεις, σε θανάτους και σε ανησυχητικές μεταλλάξεις.

Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η ανοσία που παρέχεται από μια αναμνηστική δόση θα διαρκέσει περισσότερο από την ανοσία που προσφέρουν οι προηγούμενες δόσεις. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι τόσο της Pfizer όσο και της Johnson & Johnson έχουν διατυπώσει το ενδεχόμενο ετήσιου εμβολιασμού με το εμβόλιο έναντι της COVID-19. Τέτοιες συζητήσεις προκαλούν απογοήτευση κατά τον Γουότερς. «Αν μπούμε σε μια νοοτροπία όπου σκεφτόμαστε για τις πλουσιότερες χώρες, αναμνηστικές δόσεις κάθε χρόνο, τη στιγμή που πολλές φτωχότερες χώρες δεν έχουν καν καλύψει τους εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, θα έχουμε πραγματικά αποτύχει να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο».

(σ.σ: Το σχόλιο μας)

«Εδώ τελειώνει το σύντομο αυτό άρθρο, που δεν γράφτηκε από κανέναν συνομωσιολόγο ή αντιεμβολιαστή.

Εμείς θεωρούμε ότι συμβάλλαμε στην ενημέρωσή σας, παρουσιάζοντας σας ένα άρθρο, που ενώ δημοσιεύθηκε σε ένα από τα πλέον έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά, θάφτηκε κατάλληλα από τα ντόπια κυρίαρχα ΜΜΕ και την επιστημονική κοινότητα της χώρας μας».

(φωτογραφία: Rawpixels)

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια