Απόψεις

Το «οχυρό» μας, ο «νόμος» των δεδομένων και ο... κακός μας ο καιρός

Η κλιματική αλλαγή μέσα από μελέτες και την ψυχοσύνθεση του καθένα από εμάς απέναντι στο μεγάλο πρόβλημα που έχει ήδη κάνει την εμφάνισή του

Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή μας, ο «άγραφος νόμος» του «δεδομένου» καθορίζει μεγάλο μέρος της συμπεριφοράς και των ουσιαστικών δράσεων-αντιδράσεών μας απέναντι σε ένα πρόβλημα.

*Γράφει ο Σταύρος Μουντουφάρης.

Όσες εικόνες πεινασμένων παιδιών της Αφρικής και αν δεις που θα σε κάνουν να ανατριχιάσεις και να αγανακτήσεις, κάποια στιγμή θα επιστρέψεις στην ασφάλεια του «οχυρού» σου, που δομείται γύρω από το δικό σου «δεδομένο». Ότι εσύ έχεις φαγητό στο τραπέζι σου και συχνά-πυκνά όταν περισσεύει το πετάς χωρίς δεύτερες σκέψεις.

Όσο και αν συγκλονιστείς από την ασθένεια ή την απώλεια ενός ανθρώπου, φίλου ή συγγενή, όσο και αν πονέσεις ή νοιαστείς, δεν μπορείς να φανταστείς τον εαυτό σου να βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Επιστρέφεις στον δικό σου «οχυρωμένο» κόσμο, ελπίζοντας ότι όλα αυτά είναι εκτός του κανόνα της δικής σου ζωής. Ένα κακό όνειρο, από το οποίο εσύ μπορείς να ξυπνήσεις ανά πάσα στιγμή.

Όσο και αν ενδιαφέρεσαι για τη σωτηρία του πλανήτη, όσο και αν θλίβεσαι για τα δέντρα που καίγονται, κόβονται, δηλητηριάζονται, για τον αέρα που γίνεται όλο και πιο πνιγηρός, για τα ακραία καιρικά φαινόμενα που χτυπούν όλο και πιο συχνά, όλο και πιο σφοδρά πολλές γωνιές του κόσμου, ο νόμος του δικού σου «δεδομένου» ενεργοποιεί τη γραμμή άμυνας που κάνει ένα τέτοιο ενδεχόμενο απρόσιτο για το δικό σου «οχυρό». Το δικό σου σπίτι ποτέ δε θα χτυπηθεί από μια πλημμύρα, δε θα κινδυνεύσει από φωτιά, δε θα χτυπηθεί από τους λυσσαλέους ανέμους. Είναι πολύ μακρινός ο κίνδυνος ανόδου της στάθμης της θάλασσας, ενώ η εξαφάνιση πολλών ειδών φαντάζει λεπτομέρεια μπροστά στον καταιγισμό της τρομώδους ειδησεογραφίας και του λυσσαλέου κυνηγητού με τον χρόνο και την επιβίωση της καθημερινότητας.

Σκληρή αλήθεια αλλά μάλλον πραγματικότητα. Όχι όμως και άλλοθι αμαρτιών. Γιατί ο λογαριασμός συντάσσεται από τη φύση. Και θα δοθεί σε όλους μας χωρίς εξαιρέσεις. Και όπως λέμε συχνά, «μετά την απομάκρυνση από το... ταμείο, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται». Ως τα τότε όμως όλοι έχουμε την ψευδαίσθηση ότι έχουμε χρόνο. Βλέπεις, είναι αλλιώς να διαβάζεις για τις εκατόμβες λόγω πλημμυρών σε μια Χ χώρα ή για τις φονικές πυρκαγιές σε μια Ψ περιοχή καθισμένος στην ασφάλεια στου δικού σου «οχυρού», και αλλιώς να βλέπεις τις φλόγες στην πόρτα σου ή να βρίσκεσαι εσύ στο έλεος των κατακλυσμιαίων φαινομένων.

Κι όμως... Ένα κεφάλαιο του νόμου των «δεδομένων» μας κατακρημνίστηκε όταν το αδιανόητο συνέβη, όταν η πανδημία χτύπησε την πόρτα μας. Αυτά τα ασύλληπτα που βλέπαμε από τις οθόνες μας να εκτυλίσσονται στην Κίνα και φυσικά θεωρούσαμε ότι συμβαίνουν «απλά» στην Κίνα, τόσο μακριά, αποδείχτηκε ότι ήταν τελικά τόσο κοντά, καθώς μόλις εμφανίστηκε ο εφιάλτης, εικόνες σαν κι αυτές δεν άργησαν να συνθέσουν τις ψηφίδες και της δικής μας καθημερινότητας. Κάπως έτσι το «οχυρό» μας σύντομα άρχισε να αποκαλύπτει την πραγματική εικόνα του, ότι δεν ήταν τόσο άτρωτο όσο θα θέλαμε να φανταστούμε. Κάτι αντίστοιχο εκτυλίσσεται έξω από την πόρτα του «φρουρίου» μας και όσον αφορά στο κλίμα.

Ακόμα και οι πιο σφοδροί πολέμιοι της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής δεν μπορούν παρά να αναγνωρίσουν ότι η ακραιότητα των καιρικών φαινομένων δε γίνεται να περάσει απαρατήρητη. Δεν είναι συγκυριακή. Τα ρεκόρ σπάνε το ένα μετά το άλλο. Τόσο σε επίπεδο ηπείρων, όσο χωρών, ακόμα και πόλεων, με τρόπο αυξητικά ραγδαίο μήνα τον μήνα. Οι πολιτικοί εμφανίζονται αδύναμοι να εφαρμόσουν ουσιαστικές λύσεις, όπως απέδειξε και το τελευταίο φιάσκο στη Σύνοδο του ΟΗΕ και οι επιστήμονες εντείνουν τις προειδοποιήσεις, προσπαθώντας να μας βγάλουν όλους από το «οχυρό» του δεδομένου. Δεν κινδυνολογούν, αλλά προειδοποιούν αφήνοντας ωστόσο ένα ακόμα «παράθυρο» ανοικτό, ίσως το τελευταίο, αισιοδοξίας.

Στη λογική των καλών και των κακών νέων, μια πρόσφατη μελέτη μάς λέει με τρόπο ωμό και ξεκάθαρο ότι πρέπει να τρέξουμε αν θέλουμε να προλάβουμε τα χειρότερα. Αν δηλαδή οι χώρες του πλανήτη τηρήσουν πλήρως και έγκαιρα όλες τις δεσμεύσεις τους για μείωση των εκπομπών άνθρακα, αυτές που μετά κόπων και βασάνων ανέλαβαν στη διάσκεψη της Γλασκόβης για το κλίμα πέρυσι, υπάρχει μια ελπίδα σωτηρίας, μια βάσιμη πιθανότητα η άνοδος της θερμοκρασίας να μην ξεπεράσει το όριο των δύο βαθμών Κελσίου έως το 2100. Με βάση αυτή την εκτίμηση, η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 1,9 έως 2 βαθμούς σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, γεγονός που μπορεί να αποτρέψει τον κλιματικό Αρμαγεδδώνα. Προσέξτε ότι η άνοδος της θερμοκρασίας δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Θεωρείται δεδομένη ακόμα και στο «καλό» - τρόπος του λέγειν - σενάριο. Γιατί υπάρχει και το κακό.

Με τα έως τώρα δεδομένα, χωρίς κάποιες ουσιαστικές και αποτελεσματικές δράσεις, η θερμοκρασία θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 2,4 έως 2,6 βαθμούς έως το 2100, ενώ υπάρχει και μια πιθανότητα 5% η άνοδος να ξεπεράσει τους 2,8 βαθμούς. Μάλλον καλύτερα να μην εξετάσουμε τι σημαίνει αυτό πρακτικά, αν και νομίζω ότι άπαντες είναι σε θέση να το αντιληφθούν χωρίς ανάλυση. Για τον δε φιλόδοξο στόχο του ενάμιση βαθμού Κελσίου, που είχε τεθεί με τη διεθνή συμφωνία του Παρισιού, ακριβώς λόγω του ότι οι απαιτούμενες περικοπές ρύπων έως το 2030 φαντάζουν ήδη άπιαστες, αυτός ο στόχος χαρακτηρίζεται ήδη σχεδόν ουτοπικός, με την πιθανότητα να κρατηθεί εκεί η αύξηση της θερμοκρασίας μόλις στο 6% με 10%. Και όλα αυτά βεβαίως υπό το πρίσμα και της ενεργειακής κρίσης, συνέπεια του πολέμου στην Ουκρανία. Ας ξυπνήσουμε λοιπόν βλέποντας τη μεγάλη εικόνα και ας βγούμε έξω από την ασφάλεια του «οχυρού» μας. Όσο ακόμα προλαβαίνουμε.

* Ο Σταύρος Μουντουφάρης είναι δημοσιογράφος.

(φωτογραφία Unsplash)

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια