Απόψεις

Η αντιμετώπιση της πανδημίας με άλλες προτεραιότητες

Η λειτουργία των νοσοκομείων και της πρωτοβάθμιας προσαρμόστηκε με τη λογική του επείγοντος, άναρχα χωρίς ενιαίο σχέδιο

Η πανδημία αισίως βαδίζει στο μονοπάτι των 2 χρόνων από την έναρξη της και οι κυβερνήσεις όλων των χωρών όπως και η δίκη μας εξακολουθούν να την αντιμετωπίζουν ως μια παροδική κατάσταση, που δημιουργεί «έκτακτες» ανάγκες. Αυτές αντιμετωπίζονται με προσωρινές και εμβαλωματικές λύσεις.

*Γράφει η Ελένη Ιωαννίδου 

Έχει μεταστρέψει τον προσανατολισμό όλου το δημόσιου συστήματος Υγείας προς την κατεύθυνση  της αντιμετώπισης COVID, του εμβολιασμού και της λογικής της εφημερίας. Πιο  συγκεκριμένα στη χώρα μας  έχουν  δημιουργηθεί:

Κλινικές  COVID

Στελεχώθηκαν με προσωπικό από τους ήδη υπηρετούντες, ανειδίκευτους στην αντιμετώπιση αναπνευστικών προβλημάτων, με χωρητικότητα «ακορντεόν» ανάλογα με τη φάση έξαρσης ή ύφεσης της πανδημίας, χωρίς συγκεκριμένες ενιαίες προδιαγραφές λειτουργίας και ασφαλείας, «προσαρμοσμένες» στις δυνατότητες και τις ιδιαιτερότητες κάθε νοσοκομείου. Για αυτούς τους λόγους η λειτουργία τους προσκρούει σε τεράστια θέματα που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια νοσηλευόμενων και προσωπικού, καθώς και στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Επιπρόσθετα σε συνδυασμό με τις νομοθετικές ρυθμίσεις περιορισμού των τακτικών λειτουργιών, οδήγησαν αναπόφευκτα σε συρρίκνωση -πολλές φορές- ολόκληρων κλινικών των νοσοκομείων πχ χειρουργικών ορθοπεδικών κλπ.και στην απογύμνωση των προγραμμάτων εφημερευσης από εξειδικευμένο προσωπικό, εφόσον νευρολόγοι, γαστρεντερολόγοι, ενδοκρινολόγοι κλπ στελεχώνουν τις εφημερίες των COVID και τις βάρδιες στα εμβολιαστικά κέντρα των νοσοκομείων.

Τα ΤΕΠ

τα οποία στο τελευταίο κύμα δέχονται το κύριο βάρος της πανδημίας από την αυξημένη προσέλευση εξεταζόμενων ύποπτων και θετικών, επανασχεδιάστηκαν από την αρχή της πανδημίας με γνώμονα το διαχωρισμό covid και non covid, με ένα πρόχειρο τροπο, που περιλάμβανε χρησιμοποίηση ζωτικών για άλλες εργασίες χώρων, όπως τις βραχείες νοσηλείες ασθενων, πρόχειρα χωρίσματα από πλαστικό και χώρους ένδυσης και απόρριψης ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού με ελλειπείς και προβληματικές προδιαγραφές.

Οι ΜΕΘ

ήταν το μόνο κομμάτι του δημοσίου συστήματος υγείας που ενισχύθηκε με προσωπικό, με ένα δυσανάλογο όμως τροπο που υπερφόρτωσε ορισμένα κέντρα αναφοράς και άφησε εντελώς υποστελεχωμένα τα περιφερειακά νοσοκομεία, που στην προκειμένη περίπτωση σήκωσαν και σηκώνουν δυσανάλογο βάρος

Εμβολιαστικά κέντρα

Δημιουργήθηκαν με τη λογική της επιτακτικότητας που επιβάλει μια έκτακτη και άμεση ανάγκη και έχουν εδραιωθεί πλέον, ακολουθώντας ένα προβληματικό μοντέλο,  βασισμένο στην προχειρότητα του αρχικού σχεδιασμού. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργήθηκαν εμβολιαστικά κέντρα μέσα στα νοσοκομεία, δεν αξιοποιήθηκε η πρωτοβάθμια στο βαθμό που θα έπρεπε, ενώ χρησιμοποιήθηκε και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται προσωπικό “overqualified” αλλά μη εκπαιδευμένο στην ουσία για το συγκεκριμένο αντικείμενο. Έτσι αφενός στερείται το δημόσιο σύστημα από εξειδικευμένες υπηρεσίες, ενώ στην πράξη το προσωπικό αυτό δεν μπορεί να ανταπεξέλθει όπως πρεπει σε αυτό το πόστο.

Με λίγα λόγια η λειτουργία των νοσοκομείων και της πρωτοβάθμιας προσαρμόστηκε με τη λογική του επειγόντος, του έκτακτου και του προσωρινού, άναρχα χωρίς ενιαίο σχεδιο, με τοπικά ανάλογα με τις δυνατότητες χαρακτηριστικά και με κοινό γνώμωνα τη επικέντρωση στις ΜΕΘ, στην προσαρμοστικότητα ανάλογα με τιην πληρότητα των κλινικών COVID, την πλήρη εγκατάλειψη των ΤΕΠ, τη συρρίκνωση της τακτικής λειτουργίας τω νοσοκομείων, των ΤΟΜΥ και των κέντρων υγείας και τη δημιουργία εμβολιαστικών κέντρων όπου βόλευε.

Κατ´αρχην να παραδεχτούμε όλοι ότι δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο, δεν δικαιούμαστε να χρησιμοποιούμε πλέον το επιχείρημα του αιφνιδιασμού και δεν πρέπει να σχεδιάζουμε με βάση την προσωρινότητα αυτής της κατάστασης.

Με δεδομένα:

Τη χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη που είναι γεγονός σε παγκόσμιο επίπεδο και την αδυναμία χωρών που έχουν επιτύχει υψηλά επίπεδα εμβολιασμών να περιχαρακωθούν απο τις ολοένα και αναδυόμενες μεταλλάξεις, πρέπει να δεχτούμε ότι η πανδημια έχει ένα χρονικό ορίζοντα μπροστά της που μετράει χρόνια.

Τη μετακύλιση της πίεσης όσο εξελίσσεται η πανδημια απο την εξειδικευμένη φροντίδα στο πρώτο κύμα βλ. ΜΕΘ στην ανάγκη για δευτεροβάθμια νοσοκομειακή φροντίδα στις κλινικές COVID στο 4ο κύμα και την πρωτοβάθμια βλ. εμβολιασμούς και ήπια νοσηρότητα. Και άρα την απαίτηση για ευελιξία και πρόβλεψη των αναγκών.

Την αποτυχία ενίσχυσης με ανθρώπινο δυναμικό και προσέλκυσης προσωρινού προσωπικού με συμβάσεις  εργασίας ορισμένου χρόνου.

Την αύξηση της νοσηρότητας από άλλα non covid νοσήματα που έχουν μείνει σε μια παρατεταμένη αναμονή

Πρέπει να αντιληφθουμε

Τη διάρκεια που θα έχουν οι ανάγκες

Ποιες θα είναι οι ανάγκες αυτές και πως θα διαφοροποιηθούν το επόμενο χρονικό διάστημα

Να επαναφέρουμε τις τακτικές λειτουργίες των δομών υγείας

Να σχεδιάσουμε σε μακροπρόθεσμο επίπεδο πως θα χρησιμοποιηθούν οι μόνιμες δομές και οι λειτουργίες που θα δημιουργηθούν αφού τελειώσει η πανδημία.

 Όσον αφορά στο 1 η πανδημια θα δημιουργεί εξειδικευμένες ανάγκες για αρκετά χρόνια ακόμα. Άρα πρέπει να δημιουργηθούν μονάδες εξειδικευμένης φροντιδας για τον κωρονοιό στη θέση των τωρινών μονάδων COVID, για όλα τα μεταδοτικά λοιμώδη νοσηματα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, με οργανικές θέσεις προσωπικού και αυτόνομους χώρους.

 Όσον αφορά στο 2 να επανασχεδιαστούν τα ΤΕΠ των νοσοκομείων, να ενισχυθεί το προσωπικό τους με υγειονομικό και διοικητικό προρσωκό, εφόσον από ότι φαίνεται η πίεση θα αυξηθεί σε αυτά, να σταματήσουν τα πρόχειρα χωρίσματα και τα ΒΟΧ, τα παραπήγματα και τα παραβαν και να δημιουργηθούν διαφορετικές δαδικασιες, για παράδειγμα στη λήψη των τεστ και στην ενημέρωση των ασθενων. Οι ΜΕΘ να αποκεντρωθούν, να σταματήσει ο υδροκεφαλισμός των ΜΕΘ αναφοράς εφόσον, από ότι φαίνεται, η ανάγκη αυτή θα είναι μικρότερη όσο εξελίσσεται η πανδημια. Η πρωτοβάθμια να συμπεριλάβει τα εμβόλια ως μέρος της κανονικότητας λειτουργίας της και όχι ως αποσπασματική ενέργεια που κάθε φορά στερεί από δυνατότητες κάθε άλλη πρωτοβάθμια φροντίδα.

 Όσον αφορά στο 3 να επανέλθει η τακτική λειτουργία της φροντιδας σχεδιασμένη με μια άλλη λογική που να συμπεριλαμβάνει τον κορωνοιο αλλά να μην αφορά μόνο αυτόν.

 Όσον αφορά στο 4, η πανδημια μας έδειξε ότι τον τελευταία ενάμισυ χρόνο η γρίπη εξαφανίστηκε, τα πολυανθεκτικά που επί δεκαετίες κατανάλωναν εκατομμύρια στα προωθημένα αντιβιοτικά σε παγκόσμιο επίπεδο περιορίστηκαν δραστικά με τα μέτρα για τον κορωνοιό. Ας χρησιμοποιήσουμε λοιπόν αυτή την εμπειρία.

Να χρησιμοποιήσουμε τις μόνιμες δομές που θα δημιουργηθούν, το εξειδικευμένο προσωπικό που θα προσληφθεί, τις διαδικασίες περιορισμού και πρόληψης των λοιμωδών νοσηματων, την έμφαση στον εμβολιασμό προς όφελος μας. Δηλαδή στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση με αυτά τα πιο αποτελεσματικά μέσα των τεράστιων και διαχρονικών προβλημάτων στην αντιμετώπιση των πολυανθεκτικων  μικροβίων, και όλων των λοιμωδών νοσηματων, στην προαγωγή υγείας, τη μετακινηση σε ένα λιγότερο ιατρόκεντρικό μοντέλο και την προτεραιοποιηση στην «αρχή και όχι στο τέλος», στην πρωτοβάθμια και όχι τις ΜΕΘ.

Συμπερασματικά

Πρέπει να βρισκόμαστε ένα βήμα πριν και όχι 3 βήματα μετά την εξέλιξη της πανδημίας. Αν αυτά γίνουν αντιληπτά και μπουν οι σωστές προτεραιότητες, αν καταλάβουμε ότι στην παγκοσμιοποιημένη μας γη, η οριζόντια βελτίωση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι μονόδρομος, ότι δεν μπορεί καμία χώρα να μείνει απέξω και ότι η περιχαράκωση των προνομιούχων έχει παροδικό αποτέλεσμα. Αν  υιοθετηθεί αυτή η λογική, η πανδημια θα μπορέσει να αποτελέσει μια ευκαιρία για την αναβάθμιση του δημοσίου συστήματος υγείας προς την κατεύθυνση της πρόληψης, την μείωση των δαπανών, την αλλαγή στην κατεύθυνση από τη θεραπεία στην πρόληψη, τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αν παρουμε αυτό το δρόμο θα κερδίσουμε.  Αν όχι, το τέλος της πανδημίας θα επαναφέρει όλες τα προηγούμενες «μάστιγες» και θα μας βρει εξαντλημένους, φτωχότερους και σίγουρα λιγότερο σοφούς.

*Ελένη Ιωαννίδου  Παθολόγος Λοιμωξιολόγος

(Φωτογραφία Αρχείου IN TIME)

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις ειδήσεις για τον κορωνοϊό.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια