Απόψεις

2021, έτος αναστοχασμού

Είμαι υπέρμαχος της άποψης πως κάθε κρίση πρέπει να αποτελεί αιτία και αφορμή αναστοχασμού, δηλαδή βαθύτερης σκέψης και διερεύνησης. Και η κοινωνία των πολιτών και η πολιτική εξουσία πρέπει να προβούν σ’ έναν βαθύτερο προβληματισμό, όπου τα ερωτήματα τα οποία θα τεθούν θα είναι: τι πρέπει να απορρίψουμε και τι πρέπει να βελτιώσουμε; Ή, πιο περιγραφικά, ποιες σελίδες πρέπει να “κάψουμε” και ποιες σελίδες πρέπει να ξαναγράψουμε;

Γράφει ο Νίκος Κοσμαδάκης*

Η υγειονομική κρίση έδειξε την παντελή έλλειψη όλων των κρατών της Δυτικής Ευρώπης σε επίπεδο προετοιμασίας σχεδίου για ανάσχεση της πανδημίας. Το λένε άλλωστε οι ειδικοί. Οι Ευρωπαίοι θεωρούσαν πως οι πανδημίες είναι απομονωμένες σε συγκεκριμένα μέρη της υφηλίου, πάντως μακριά από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Επίσης, αναδείχτηκε η ανάγκη στήριξης των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, όπως επίσης και η στήριξη της τρίτης ηλικίας. Ασχέτως του οικονομικού μοντέλου που εφάρμοσε η κάθε χώρα, η εκάστοτε εξουσία πρέπει να σέβεται όλες τις κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού. Το είδαμε στην πολιτική και κοινωνική πράξη. Οι ΗΠΑ πρεσβεύουν ένα μοντέλο που χαρακτηρίζεται από την έλλειψη κοινωνικής αλληλεγγύης. Είναι ένα μοντέλο ιδιωτικό. Όσα λεφτά δίνεις, τέτοια υγεία και εκπαίδευση θα λάβεις. Αυτό το μοντέλο εξαϋλώθηκε την περίοδο της υγειονομικής κρίσης. Οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν εν μέσω εκλογών και πανδημίας να στηρίξουν τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες.

Τα διδάγματα της υγειονομικής κρίσης πρέπει να τα σεβαστούμε κι εμείς εδώ στη χώρα μας, την Ελλάδα. Η νέα μέρα είναι αρκετά δύσκολη. Πρέπει να σκεφτούμε τι πρέπει να κρατήσουμε και τι όχι. Είναι μια διαπίστωση που ακούγεται όλο και πιο έντονα το τελευταίο διάστημα, καθώς, όπως ανέφερα, πολλοί θεωρούν την κρίση ως μια πολύτιμη ευκαιρία αλλαγής παραγωγικού μοντέλου και ταυτόχρονα προσπάθεια αναθεώρησης του τι έχουμε κάνει και του τι πρέπει να κάνουμε από εδώ και έπειτα.

Η Ελλάδα πρέπει να ισχυροποιήσει το κοινωνικό της κράτος, ενώ οφείλει να παράξει ένα σχέδιο χαμηλής φορολόγησης. Είναι ένα από τα οικονομικά μαθήματα που μας έμαθε η προηγούμενη κρίση. Με υψηλή φορολόγηση, επενδύσεις δεν έρχονται. Θα πρέπει να υπάρχει ο κρατικός βραχίονας, ώστε να στηρίζει ομάδες πληθυσμού όπως οι νέοι επιστήμονες, οι άνεργοι, οι ευπαθείς ομάδες που δεν μπορούν να εργαστούν. Εκεί το κράτος πρέπει να στηρίξει και να δείχνει τη φροντίδα του πως κανένας δε βρίσκεται στο περιθώριο ή κανένας δεν πρέπει να νιώθει την κοινωνική παρακμή.

Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα οφείλει να πλεύσει στην κατεύθυνση των εξαγωγών. Να παράξει. Να δημιουργήσει και να καταρτίσει ανθρώπινο δυναμικό με σκοπό να αποκτήσει ένα brand name στα Βαλκάνια. Αυτό δε θα γίνει εάν δεν υπάρξει ρευστότητα. Η ρευστότητα όμως θα επέλθει μέσα από κομβικές αλλαγές.

Πρέπει να αλλάξουμε το τουριστικό μοντέλο. Πρέπει να επενδύσουμε στον πρωτογενή τομέα μας. Να καταπολεμήσουμε τη νοοτροπία: Παίρνω ένα δάνειο και ανοίγω μια μικρομεσαία επιχείρηση, η οποία έχει αβέβαιη προοπτική. Να καταπολεμήσουμε την αντίληψη του ονείρου εισόδου στο Δημόσιο (τραγική ειρωνεία: η κυβέρνηση που ήθελε να πατάξει την αντίληψη, πλέον ισχυροποιεί το όνειρο). Να υποστηριχθεί ομόφωνα: η αξιολόγηση. Και αναλόγως της αξιολόγησης και της κατάρτισης, οι απολαβές θα είναι διαφορετικές. Να σταματήσουν οι ανισότητες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Και κυρίως να σταματήσουμε να βλέπουμε κοντόφθαλμα το μέλλον. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο σχέδιο για τη νέα γενιά.

Αυτές είναι μερικές προσωπικές σκέψεις. Πιστεύω ακράδαντα πως κάθε κρίση πρέπει να μας προβληματίζει και να μας κάνει δυνατότερους για το μέλλον. Με τις θερμότερες ευχές μου στους αναγνώστες της “Ν.Κ.”, εύχομαι ένα 2021 παραγωγικό και δημιουργικό!

* Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι πολιτικός επιστήμονας (nkosmadakis@ymail.com).

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις ειδήσεις για τον κορωνοϊό.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια