Απόψεις

Να φορολογηθεί ο πλούτος

Η κάθε κυβέρνηση, ανεξαρτήτως χρώματος και ιδεολογικής κατεύθυνσης, οφείλει να ασκήσει ισχυρές πιέσεις προς όφελος του λαού, της μάζας, η οποία βρίσκεται στην κοινωνική εξαθλίωση...

Πλούτος σημαίνει κεφάλαιο. Σημαίνει μέσα παραγωγής. Με απλά λόγια, ο πλούτος είναι ένα αρκετά μεγάλο απόθεμα χρημάτων το οποίο συνοδεύεται αρκετά συχνά με μεγάλη ακίνητη περιουσία. Ο πλούτος ταυτόχρονα αποτελεί και διαχωριστικό σημείο μεταξύ των κοινωνικών ομάδων. Εκείνοι που κατέχουν τα μέσα παραγωγής βρίσκονται σε μια διαφορετική θέση από εκείνους που δεν τα κατέχουν. Απολαμβάνουν το χρήμα όπως παράγεται από την τελική αξία των προϊόντων.

Ο πλούτος διαφέρει από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Ο ίδιος ο Μαρξ, ο σπουδαίος θεωρητικός του 19ου αιώνα, ανέδειξε πως η ανθρώπινη ιστορία είναι μια ιστορία ταξικών συγκρούσεων. Στην Αρχαία Αθήνα, οι πλούσιοι Αθηναίοι ήταν απαλλαγμένοι από κάθε μορφής εργασιακή δραστηριότητα. Οι δούλοι εργάζονταν στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις γης, ενώ ο πλούτος ταυτιζόταν με τα πολιτικά δικαιώματα. Στην Εκκλησία του Δήμου δεν ήταν όλοι πλούσιοι. Σίγουρα όμως όλοι ήταν ανεξάρτητοι οικονομικά και εργασιακά. Κανένας δε μίσθωνε την εργασιακή του δύναμη εάν ήθελε να συμμετάσχει στην Εκκλησία του Δήμου.

Πολλούς αιώνες αργότερα, η χριστιανική θρησκεία ταυτίστηκε με το θεϊκό και ανθρώπινο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Ο Ιησούς δίδαξε τη σημασία της αποχής από τα υλικά αγαθά, ενώ καταδίκασε τον πλούτο θεωρώντας τον ως μια αιτία που τρέφει τη φαυλότητα και τον εγωισμό του ανθρώπου.

Ο Μεσαίωνας αποτέλεσε μια περίοδο όπου οι προνομιούχοι οικονομικά ήταν σε μια καλύτερη θέση από εκείνους που δεν είχαν τα προς το ζην. Οι φεουδάρχες έδιναν εκτάσεις γης, ενώ οι υπήκοοί τους έδιναν όρκο πίστης και υποταγής. Ταυτόχρονα, έδιναν ένα υπολογίσιμο μέρος της σοδειάς τους και έτσι οι φεουδάρχες απέκτησαν μια σημαντική δυναμική την περίοδο του Μεσαίωνα.

Την περίοδο του 19ου αιώνα, ο Μαρξ θα μιλήσει για τις δύο μεγάλες τάξεις: τους καπιταλιστές και την εργατική τάξη. Ο καπιταλιστής θα οικειοποιηθεί την υπεραξία του προϊόντος και θα έχει κέρδος, ενώ ο δυστυχής εργάτης θα αναγκαστεί να εργαστεί για να μπορεί να ζήσει και μάλιστα οι απολαβές που θα λάβει (και κατ’ επέκταση η μεταχείριση που θα έχει) θα είναι σημαντικά μικρότερες από αυτές που αξίζει.

Η αποικιοκρατία του 20ού αιώνα έφερε την τάξη των πλουσίων στο απόγειό της. Πλέον, οι πλούσιοι εργοστασιάρχες της Βρετανίας, της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Γαλλίας μπορούν να μεταφέρουν τις υποδομές σε άλλες υπανάπτυκτες χώρες (περιφέρεια), ενώ οι βιομηχανικές χώρες της Δύσης μπορούν να δείξουν ασέβεια στις πρώτες ύλες των χωρών της Αφρικής. Οι κάτοικοι της περιφέρειας έρχονται στη μητρόπολη, όπου πάρα πολλές φορές αξιοποιούνται ως φθηνό εργατικό δυναμικό. Ο ιμπεριαλισμός θεμελιώθηκε θεωρητικά από τον Λένιν μέσα από το έργο του “Ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του Καπιταλισμού”.

Η αποικιοκρατία έληξε τη δεκαετία του 1970. Και από εκεί και πέρα η υφήλιος έπλευσε σε μια νέα τροχιά, εκείνη της παγκοσμιοποίησης. Ο κόσμος έγινε τρομακτικά μικρός, ενώ η τρίτη Βιομηχανική Επανάσταση σχεδόν μηδένισε τις χωροχρονικές αποστάσεις. Μια νέα τεχνολογία αναδύθηκε. Πολλές νέες οικογένειες απέκτησαν πλούτο και παίζουν τον ρόλο του ρυθμιστή στα πεπραγμένα της υφηλίου.

Αυτό που εύκολα μπορούμε να συμπεράνουμε είναι πως σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας της ανθρωπότητας υπάρχουν οι δύο αυτές κοινωνικές ομάδες: πλούσιοι και φτωχοί. Εάν ο πλούσιος φερθεί με έξυπνο τρόπο, μπορεί να ζήσει μια αρκετά άνετη ζωή. Ο φτωχός, όμως, εξαρτάται από τη βούληση του πλούσιου. Είναι ένα γεγονός που επαναλαμβάνεται ανά τους αιώνες. Επαναλαμβάνω πως δεν το λέω πρώτος. Το έχει υποστηρίξει ο Μαρξ.

Και φτάσαμε στο 2020. Η ανθρωπότητα βιώνει έναν υγειονομικό εφιάλτη. Ο κορωνοϊός υπάρχει και κάνει αισθητή την παρουσία του. Έχει σαφές αντίκτυπο στις εθνικές οικονομίες των κρατών. Τα κράτη αδυνατούν να ευθυγραμμίσουν τους προϋπολογισμούς τους, ενώ είναι εμφανές πως η επιστήμη της οικονομίας και η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών εξαρτάται από εξωγενείς παράγοντες. Το έχουν επισημάνει πολλοί αναλυτές και δημοσιογράφοι.

Την ίδια στιγμή, παρά τη γενικότερη κρίση, φαίνεται πως κερδίζουν οι επιχειρηματίες που έχουν κατορθώσει να μεταφέρουν τα προϊόντα τους στην ψηφιακή εποχή, ενώ άνθρωποι που έχουν επενδύσει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στην υπολογιστική τεχνολογία είδαν την περιουσία τους να αυξάνεται κατακόρυφα.

Ενδεικτικό είναι το ρεπορτάζ στη σελίδα tovima.gr (3/6/2020, Αλέξανδρος Καψύλης), σύμφωνα με το οποίο (τίτλος “600 κροίσοι κέρδισαν 434 δισ. δολάρια από την καραντίνα”) οι 600 πλουσιότεροι Αμερικανοί πολίτες αύξησαν την περιουσία τους εν μέσω πανδημίας.

«Οι 600 πλουσιότεροι Αμερικανοί πολίτες αύξησαν την περιουσία τους κατά 434 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Οι έρευνες που δημοσίευσε το εξειδικευμένο στους ανά τον κόσμο υπερ-ευκατάστατους θνητούς περιοδικό “Forbes” αναφέρονται στο χρονικό διάστημα από τις 18 Μαρτίου έως τις 19 Μαΐου 2020.

Μέσα σε 32 ημέρες δηλαδή, τις ημέρες της κοινωνικής και οικονομικής αποστασιοποίησης και απομόνωσης στις ΗΠΑ, κατά τις οποίες ο αριθμός των ανέργων εκτοξεύτηκε στα 38 εκατομμύρια, οι 600 κορυφαίοι σε πλούτο Αμερικανοί κατάφεραν να γίνουν κατά 15% πλουσιότεροι», αναφέρει χαρακτηριστικά στην αρχή το ρεπορτάζ.

Την ίδια στιγμή και σύμφωνα με το indicator.gr (“Έκρηξη ανεργίας και φτώχιας - Μαύρες οι εκτιμήσεις για την οικονομία”, 14/10/2020), η κατάσταση στην οποία θα περιέλθει η ανθρωπότητα θα είναι αρκετά δύσκολη. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, «η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποίησε ότι η πανδημία της COVID-19 εξαιτίας του νέου κορωνοϊού ενδέχεται να οδηγήσει σε ακραία φτώχια έως και 150 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι τα τέλη του 2021, εξαλείφοντας τρία χρόνια προόδου στις προσπάθειες για τη μείωση της φτώχιας στον κόσμο.

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και οι απόψεις ειδικών αναλυτών, οι οποίοι υπολογίζουν ότι για κάθε μία μονάδα πτώσης του ΑΕΠ θα χάνονται περίπου 50.000 θέσεις εργασίας, με αποτέλεσμα πολλοί να μιλούν για αύξηση των ανέργων από τις αρχές Μαρτίου έως το τέλος του έτους κατά 350.000, ίσως και περισσότερους».

Όπως φαίνεται, η ανθρωπότητα οδηγείται σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα, με το κοινωνικοοικονομικό χάσμα να είναι αρκετά διευρυμένο σε μια περίοδο αντιφάσεων: στους πάρα πολύ πλούσιους και στους πάρα πολύ φτωχούς. Και εδώ τίθεται ένα ερώτημα: Δεν είναι άδικο ο φτωχός εργαζόμενος ο οποίος δουλεύει σε μια επιχείρηση να οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ενώ ο πλούσιος επιχειρηματίας να απολαμβάνει ανέσεις;

Είναι αρκετά άδικο. Και εδώ πρέπει η κάθε μια κυβέρνηση να φανεί αντάξια των προσδοκιών της μεγαλύτερης μερίδας της κοινωνίας. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν αξιολογείται, ούτε μετριέται. Δε σταθμίζεται. Η κάθε μία κυβέρνηση οφείλει να φορολογήσει τους προνομιούχους ενόψει της ζοφερής αυτής κατάστασης. Είναι άδικο να την πληρώνει ένας ξενοδοχοϋπάλληλος, ένας εργαζόμενος της εστίασης και να γκρεμίζονται οι ελάχιστες προσδοκίες και τα όνειρα στη ζωή του.

Ο πλούτος πρέπει να φορολογηθεί και τα χρήματα να πάνε για τη στήριξη των ευάλωτων οικογενειών. Η κάθε κυβέρνηση, ανεξαρτήτως χρώματος και ιδεολογικής κατεύθυνσης, οφείλει να ασκήσει ισχυρές πιέσεις προς όφελος του λαού, της μάζας, η οποία βρίσκεται στην κοινωνική εξαθλίωση. Εάν δε ληφθούν μέτρα, τότε η κοινωνική πόλωση θα ενταθεί στο εσωτερικό της κάθε χώρας.

Οι κυβερνήσεις και οι πρόεδροι των κρατών οφείλουν να λειτουργούν με γνώμονα το ανθρώπινο συμφέρον. Εν μέσω πανδημίας, οι ηγέτες πρέπει να βροντοφωνάξουν πως στα πλαίσια της πανδημίας η ανθρώπινη αξιοπρέπεια θα φυλαχθεί ατόφια. Είναι ένα κοινωνικό συμβόλαιο το οποίο απαιτεί την προσυπογραφή όλων των κρατών. Η αμέλεια και η αδιαφορία οδηγούν στην έξαρση της πόλωσης.

* Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι πολιτικός επιστήμονας (nkosmadakis @ymail.com).

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια