Απόψεις

Η πρώτη Πρωτομαγιά στην Ελλάδα και ο πρωτεργάτης της Σταύρος Καλλέργης

Τόσο η πανδημία του κορωνοϊού, όσο και η επακόλουθη οικονομική κρίση είναι παγκόσμια προβλήματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, και μόνο, με παγκόσμια συνεργασία και αλληλεγγύη

Αν επιτευχθεί αυτό, “παγκόσμια”, θα είναι νίκη όχι μόνο ενάντια στον κωρονοϊό, αλλά και απέναντι σε όλες τις μελλοντικές πανδημίες που θα μπορούσαν να απειλήσουν το ανθρώπινο γένος τον 21ο αιώνα.

Γράφει η  Τζένη Καλλέργη*

Η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παγκόσμια κρίση, ίσως τη μεγαλύτερη τον τελευταίο αιώνα. Είναι η στιγμή που πρέπει να σκεφτόμαστε, όχι μόνο πώς θα αντιμετωπίσουμε την άμεση απειλή, αλλά και πώς θα είναι ο κόσμος που θα κατοικούμε όταν περάσει η καταιγίδα.

Πολλά από τα μέτρα έκτακτης ανάγκης θα γίνουν στο μέλλον αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας. Η ελευθερία του ανθρώπου διακυβεύεται. Στη μάχη ενάντια στην πανδημία του κορωνοϊού αρκετές κυβερνήσεις έχουν ήδη αναπτύξει νέα εργαλεία παρακολούθησης.

Οι οικονομικά ισχυροί του κόσμου, και πρωτίστως της Ευρώπης, με επικεφαλής την κ. Μέρκελ, δε δίνουν δεκάρα για το δικαίωμα των ανθρώπων στη ζωή, αρνούμενοι την έκδοση ευρωομολόγου.

Τόσο η πανδημία του κορωνοϊού, όσο και η επακόλουθη οικονομική κρίση είναι παγκόσμια προβλήματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, και μόνο, με παγκόσμια συνεργασία και αλληλεγγύη. Αν επιτευχθεί αυτό, "παγκόσμια", θα είναι νίκη όχι μόνο ενάντια στον κωρονοϊό, αλλά και απέναντι σε όλες τις μελλοντικές πανδημίες που θα μπορούσαν να απειλήσουν το ανθρώπινο γένος τον 21ο αιώνα.

Πώς φτάσαμε αλήθεια, την πρώτη του Μάη, να είναι και πάλι επίκαιρο να διεκδικούμε κοινωνική ασφάλιση, οκτάωρο, και αργία την Κυριακή; Πώς έφτασαν οι νέοι άνθρωποι να σπαταλούν τα πιο δημιουργικά τους χρόνια σε μια δήθεν καριέρα δήθεν στελέχους επιχείρησης, χωρίς ημερολόγιο, χωρίς ωράριο, με ιδιωτική ασφάλιση; Πρέπει να απαντήσουμε ειλικρινά σ' αυτά τα ερωτήματα και να παραδεχτούμε ότι οι ταξικοί αντίπαλοι της εργατικής τάξης έχουν κερδίσει πολλές μάχες, ενώ η εργατική τάξη έχασε τις μάχες αυτές.

Παρ' όλα αυτά οι άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο δεν έπαψαν ποτέ να αντιδρούν, να ξεσηκώνονται, να οργανώνονται και να αγωνίζονται.

Φέτος υποδεχόμαστε την Εργατική Πρωτομαγιά σε δύσκολες και πρωτόγνωρες συνθήκες όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά παγκόσμια. Αυτό όμως δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο να ανακαλέσουμε στη μνήμη μας την ιστορία της.

Στη χώρα μας η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε για πρώτη φορά στις 2 Μαΐου 1893, μπροστά στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο με οργανωτή τον Σταύρο Καλλέργη και τον Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογό του, εφαρμόζοντας την απόφαση της Β' Διεθνούς στο Παρίσι, το 1889. Εκεί πάρθηκε ομόφωνα, με πρόταση των Αμερικανών αντιπροσώπων, η ιστορική απόφαση η Πρωτομαγιά να γιορτάζεται κάθε χρόνο, σ' όλα τα κράτη, όχι σαν ημέρα της "άνοιξης και των λουλουδιών", αλλά σαν μια μέρα διεθνούς εργατικής αλληλεγγύης των εργαζομένων, γενικής απεργίας και αγωνιστικής διεκδίκησης των αιτημάτων της εργατικής τάξης. Ημέρα τιμής και μνήμης για τους Αμερικανούς εργάτες απεργούς που δολοφονήθηκαν στο Σικάγο την 1η Μαΐου του 1886.

Ο Καλλέργης, γνώστης και συμμέτοχος των διεθνών εξελίξεων, ένα χρόνο μετά το ιστορικό συνέδριο της Β' Διεθνούς, προχωρεί στην ίδρυση του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου στην Αθήνα την 1η Μαΐου 1890, και συγχρόνως εκδίδει την εφημερίδα του "Σοσιαλιστής" και με τα "χτυπητά" συνθήματα στα πλάγια της προμετωπίδας «Πάντες δι' έκαστον - Έκαστος διά πάντας» και με σταράτη διατύπωση των θεμελιωδών αρχών του Σοσιαλισμού που πρεσβεύει. Πολιτικώς: Ελευθερία - Οικονομικώς: Ισότης - Θρησκευτικώς: Ανεξιθρησκία.

Έτσι, το 1893 γιορτάζεται για πρώτη φορά επίσημα, σε μεγάλη συγκέντρωση, η Εργατική Πρωτομαγιά στον χώρο μπροστά στο Στάδιο, με περίπου 2000 «συμπολίτες»:

Ο Σταύρος Καλλέργης μίλησε «εκ τινός λίθου» προς τους συγκεντρωμένους, ανέπτυξε τη δράση και τις επιδιώξεις των σοσιαλιστών στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, και διάβασε το ψήφισμα το οποίο θα έπρεπε να υπογράψουν στο τέλος όλοι οι παρευρισκόμενοι, για να κατατεθεί στη Βουλή.

«Ψήφισμα Πρωτομαγιάς 1893 προς την Βουλήν των Ελλήνων:

Συνελθόντες σήμερον την 2 Μαΐου, ημέραν Κυριακήν και ώραν 5 μ.μ., εν τω αρχαίω Σταδίω, οι κάτωθι υπογράφοντες μέλη του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου και οι υπό μισθόν πάσχοντες εψηφίσαμεν:

α) Την Κυριακή να κλείωσι τα καταστήματα και εργοστάσια καθ' όλην την ημέραν και οι πολίται να αναπαύονται,

β) Οι εργάται και οι μισθωτοί να εργάζονται 8 ώρας την ημέραν,

γ) Να απονέμεται σύνταξις εις τους εκ της εργασίας παθόντας και καταστάντας ανικάνους, προς συντήρησιν εαυτών και της οικογενείας των,

δ) Να καταργηθώσιν αι θανατικαί εκτελέσεις,

ε) Να καταργηθεί η διά χρέη προσωπική κράτησις και

στ) Το Διοικητικόν Συμβούλιον του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου να επιδώσει το ψήφισμα τούτο εις την Βουλήν.

Αθήναι 2 Μαΐου 1893».

Στις 2 Δεκεμβρίου 1893, όταν μέλη του Δ.Σ., με επικεφαλής τον Καλλέργη, πήγαν στην Παλιά Βουλή να επιδώσουν το ψήφισμα, είχαν μαζευτεί 2.000 υπογραφές.

Ο πρόεδρος της Βουλής, με συγκρατημένη οργή, παρέλαβε το ψήφισμα. Ο Καλλέργης ανέβηκε στο θεωρείο των δημοσιογράφων και περίμενε να ακούσει τον πρόεδρο να διαβάζει το ψήφισμα του λαού προς τους αντιπροσώπους του Έθνους. Πέρασε όμως η ώρα και ο πρόεδρος απαξίωσε να διαβάσει το ψήφισμα.

Τότε συνέβη ένα από τα πιο παράδοξα επεισόδια στα κοινοβουλευτικά χρονικά:

Ο Καλλέργης αντιλήφθηκε την κοροϊδία, έγινε έξω φρενών, τινάχτηκε απάνω και με στεντόρεια φωνή άρχισε να αγορεύει και να υποστηρίζει τα αιτήματα του εργαζόμενου λαού.

Ξαφνικά μια ομάδα αστυνομικοί όρμησαν και τον άρπαξαν, κι ενώ τον τραβούσαν προς τα έξω αυτός φώναξε: «Ζήτω ο Σοσιαλισμός»! Αυτό το περιστατικό αναφέρεται και στα Πρακτικά της Βουλής της 2ας Δεκεμβρίου 1893.

Συνελήφθη, δικάστηκε 12 μέρες φυλάκιση και κλείστηκε στην Παλιά Στρατώνα μαζί με τους βαρυποινίτες.

Τα παραπάνω γεγονότα είχαν επίσης ευεργετική επίδραση και στο διασπασμένο σε τρεις παρατάξεις σοσιαλιστικό κίνημα. Οι Καλλεργικοί, οι Δρακουλικοί και οι Αναρχικοί, με πρωτοβουλία του Καλλέργη, πήραν απόφαση να γιορτάσουν όλοι μαζί, ενωτικά, την επόμενη Εργατική Πρωτομαγιά του 1894. Στη συγκέντρωση αυτή παρευρέθηκαν περίπου 6.000 άτομα, αριθμός πολύ σημαντικός, αν λάβει κανείς υπόψη του το σύνολο του πληθυσμού στην Αθήνα και τον Πειραιά, που δεν υπερέβαινε τις 150.000.

Αυτή η πρωτόφαντη κοσμοπλημμύρα κατατάραξε την αστυνομία και την κυβέρνηση, που απαγόρευσαν διαπαντός τον γιορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς. Επιτρεπόταν μόνο η Πρωτομαγιά «της ανοίξεως και των ανθέων».

Από το 1894 η Εργατική Πρωτομαγιά ξαναγιορτάστηκε μετά από 18 χρόνια, το 1912, με οργανωτές τον Γιαννιό και τον Μπεναρόγια.

Ο Σταύρος Καλλέργης στάθηκε ένας από τους βασικούς προδρόμους και πρωτεργάτες του Σοσιαλισμού στην Ελλάδα. Το σύνθημά του «Πάντες δι' έκαστον - Έκαστος διά πάντας» είναι επίκαιρο όσο ποτέ.

 

* Η Τζένη Καλλέργη είναι ηθοποιός-συγγραφέας.

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr ΣΤΟ Google News

Τα δημοφιλέστερα του 24ώρου

Σχόλια