Απόψεις

Ο ρόλος του ΔΝΤ και η μόνη βιώσιμη λύση

Ως προς την ελληνική πραγματικότητα, με αναφορά και στο ΔΝΤ, ίσως είναι χρήσιμα να λεχθούν τα εξής: Αφού το ΔΝΤ έχει συμμετάσχει ήδη σε δύο πλήρως αποτυχημένα μνημόνια-Δανειακές Συμβάσεις, εξακολουθεί να εκφέρει θέσεις και να διατυπώνει απόψεις και ως προς το τρίτο μνημόνιο-Δανειακή Σύμβαση του 2015, του οποίου οι θεσπισμένοι νόμοι καλά κρατούν!
Και τούτο γιατί, άλλο ζήτημα είναι η λήξη της Δανειακής Σύμβασης και άλλο, αντί της κατάργησης, η ισχύς των νόμων που επέβαλαν τα μνημόνια και οι Δανειακές Συμβάσεις! Οι “νεοφιλελεύθερες συνταγές” του Διεθνούς αυτού Οργανισμού ουδόλως απέχουν από μια προσωπική μου άποψη, που διατυπώθηκε δημοσίως (όταν ουδείς είχε ασχοληθεί με το ΔΝΤ και τις πολιτικές του), ήδη ενάμισι έτος πριν την έλευση του ΔΝΤ στην Ελλάδα και στη ζωή των Ελλήνων πολιτών!

*Γράφει ο Πέτρος Μηλιαράκης


Η άποψή μου για το ΔΝΤ είναι καταγεγραμμένη σε σύγγραμμά μου, το οποίο προλογίζει ως καθηγητής Πανεπιστημίου ο μετέπειτα υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς (1) και έχει ακριβώς ως εξής: «Με άλλα λόγια, το ΔΝΤ υπεισέρχεται στο πεδίο της εσωτερικής και κοινωνικής πολιτικής, πράγμα που στις σημερινές κοινωνίες δε γίνεται ευκόλως αποδεκτό. Σε κάθε περίπτωση, η όποια δανειοδότηση του ΔΝΤ προς κράτος-μέλος συνεπάγεται καθεστώς επιτήρησης και από καθέδρας λήψη αποφάσεων και επιβολή μέτρων λιτότητας - πράγματα τα οποία δυσκόλως γίνονται αποδεκτά από το κοινωνικό σύνολο».

Ειδικότερα ως προς την Ελλάδα και το ΔΝΤ

Είναι προφανές ότι το ΔΝΤ έχει τη βεβαία άποψη ότι μέτρα ύψους 5,4 δισ. ευρώ+ δεν είναι δυνατόν να επιτύχουν πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% στο ΑΕΠ μέχρι το έτος 2019 χωρίς επώδυνα μέτρα. Άλλως δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί ο στόχος.
Το ΔΝΤ έχει την άποψη ότι η επίτευξη του στόχου αυτού επιβάλλει μέτρα ύψους περίπου 9 δισ. ευρώ, που αντανακλούν στο 4,5% στο ΑΕΠ. Το ποσό αυτό, με βάση ακόμη και την κοινή πείρα (όπως εκτιμάται ελευθέρως από την επιστήμη - εκτός ΔΝΤ), είναι αδιστάκτως βέβαιον ότι δεν μπορεί να εξασφαλιστεί χωρίς σοβαρές περικοπές, αλλά και χωρίς περαιτέρω επιβάρυνση του “κοινωνικού σώματος” με φόρους που ήδη έχουν εξαντλήσει τη φοροδοτική δυνατότητα της κοινωνίας και της οικονομίας.
Ήδη, ο από καθέδρας ομιλών κ. Ρ. Thomsen στο blog του έχει διατυπώσει την άποψη ότι «το ΔΝΤ δε θέλει να εφαρμόσει η Ελλάδα μια δρακόντεια δημοσιονομική προσαρμογή σε μια οικονομία που ήδη βρίσκεται σε σοβαρή ύφεση». Και συνεχίζει: «Στην πράξη έχουμε επανειλημμένως υποστηρίξει μια πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής, που στηρίζει περισσότερο την ανάκαμψη βραχυπροθέσμως, και είναι πιο ρεαλιστική μεσοπροθέσμως...».
Οι θέσεις αυτές, παρά που αναγνωρίζουν τη “σοβαρή ύφεση” (και συνεπώς τον αιτιώδη σύνδεσμο του ΔΝΤ με την κατάσταση αυτή), τείνουν να δημιουργήσουν την εντύπωση «στήριξης της Ελλάδας», σε αντίθεση με τις ανελαστικές θέσεις των εταίρων της Ευρώπης και του ESM.
Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος ο κ. P. Thomsen, προφανώς, παρά τα... “καλά του λόγια” είναι συνυπεύθυνος της αποτυχίας όλων των “προγραμμάτων διάσωσης”. Υποτιθέμενης διάσωσης, μιας και το δυσβάστακτο καλά κρατεί!


Στον παρόντα χρόνο, η ελληνική κυβέρνηση καλύπτει τις υποχρεώσεις της μέσω των φόρων του ήδη βεβαρημένου ελληνικού λαού. Πέραν αυτού, ο γράφων εκτιμά ως ενεργός πολίτης (από τις κοινές παραστάσεις που προσλαμβάνουμε όλοι όσοι ενδιαφερόμαστε για τα κοινά) ότι η κυβέρνηση δεν αποκλείεται να αποδεχτεί μέτρα 3% στο ΑΕΠ έως και τα έτη 2020- 2021 -2022. Υπ’ όψιν δε ότι η διαδικασία αυτή προσδιορίζεται με το λεγόμενο “1+1+1”.
Τούτο μεταφράζεται ως εξής: Το 1% αφορά στο ΑΕΠ από την ασφαλιστική μεταρρύθμιση, το άλλο 1% αφορά στο ΑΕΠ στο επίπεδο της άμεσης φορολογίας και τέλος το άλλο 1% αφορά στο ΑΕΠ στο επίπεδο της έμμεσης φορολογίας.

Η συνήθης τακτική του ΔΝΤ

Οι παρεμβάσεις του ΔΝΤ τα τελευταία χρόνια έχουν τεθεί στη βάσανο όχι μόνο της διεθνούς κοινής γνώμης, αλλά και της διεθνούς επιστήμης. Αφορούν άδικες κοινωνικές πολιτικές, που συντρίβουν κυρίως τη μεσαία τάξη, ενώ δημιουργούν εντυπωσιακές αναταράξεις στο πολιτικό σκηνικό των χωρών που παρεμβαίνουν.
Σε πολύ επιγραμματικό επίπεδο, οι πρόσφατες εμπειρίες που έχουμε από τις παρεμβάσεις του ΔΝΤ αφορούν: στη Βρετανία (1976), στη Βραζιλία (1998 και 2002), στο Μεξικό (1995), στην Ασία (ασιατική κρίση 1997 και 1998), στην Αργεντινή (1999 και 2001), στο Πακιστάν (2008), στη Λευκορωσία (2008), στην Ουγγαρία (2008), στην Ισλανδία (2008), στη Λετονία (2008), στη Σερβία (2009), στη Ρουμανία (2009) στην Τουρκία (κατ’ επανάληψη) και στη Ρωσία (κατ’ επανάληψη). Οι παρεμβάσεις αυτές ως συνέπειες είχαν τη δημιουργία κοινωνικής κρίσης, αλλά και απόλυτης φτώχιας ακόμη και στο επίπεδο του 50% της κοινωνίας (βλ. π.χ. Μεξικό).

Η πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα

Το ΔΝΤ στις 15 Νοεμβρίου (2019) δημοσιοποίησε τις πρόσφατες θέσεις του για την ελληνική οικονομία, και μάλλον υποτίμησε την προσπάθεια της παρούσας κυβέρνησης, εξού λόγου και ο Έλληνας εκπρόσωπος στο ΔΝΤ κ. Μιχαήλ Ψαλιδόπουλος αντέδρασε εντόνως. Ωστόσο, το ΔΝΤ δε μεταβάλλει τις πάγιες θέσεις του για την άρση κάθε προστατευτικού μέτρου για την πρώτη κατοικία, για τη μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης, ήτοι για τη μείωση των συντάξεων και για άλλα, τα οποία θα μας απασχολήσουν να τα αναλύσουμε σε προσεχή κείμενα. Τούτων πάντοτε δοθέντων:

Η μόνη λύση

Ο σύγχρονος νομικός και πολιτικός πολιτισμός οφείλει να αντιδρά στην αχαλίνωτη πολιτική, τακτική και πρακτική οποιασδήποτε οργανωμένης οντότητας (π.χ. funds ή όποιου Διεθνούς Οργανισμού), που αναιρεί κεκτημένα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, τα οποία υπερασπίζονται υπερκείμενες αρχές και αξίες πρωτογενών κανόνων δικαίου.
Η Ελλάδα ασφαλώς δικαιούται να ζητήσει επαναδιαπραγμάτευση για το χρέος. Επίσης, δικαιούται να διατυπώσει δημοσίως, με διαπιστωτική πράξη της κυβέρνησης, το επαχθές του σωρευμένου χρέους και το μη βιώσιμο αυτού. Δικαιούται να αξιώσει την καταβολή του χρέους μόνο σε αυστηρή συνάρτηση με την αύξηση του ΑΕΠ. Είναι η μόνη βιώσιμη λύση!

Υποσημείωση:
1. Βλ. Π. Μηλιαράκης, “Μακροσύστημα και Ευρωσύστημα”, προλογίζει ο Νίκος Κοτζιάς, Εκδοτικός Οίκος Λιβάνη, 2009, σελ. 118.

* Ο Πέτρος Μηλιαράκης δικηγορεί στα Ανώτατα Ακυρωτικά Δικαστήρια της Ελλάδας και στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου (ECHR και GC - EU).

Σχόλια