Απόψεις

Η παραβατικότητα στα Πανεπιστήμια

Η δημόσια ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί καθολικό κοινωνικό αγαθό και καλείται να παίξει καίριο ρόλο στην αναγέννηση της χώρας μας και στην εξασφάλιση ενός καλύτερου μέλλοντος για τους νέους και τον τόπο μας. Το ελληνικό Πανεπιστήμιο, από την ίδρυσή του το 1837, υπήρξε ανέκαθεν χώρος ζωντανός, με ζυμώσεις, ανησυχίες και αντιπαραθέσεις.

Παρά την υποχρηματοδότηση, το κούρεμα των αποθεματικών των πανεπιστημίων με το PSI του 2012 και την κρίση, τα ελληνικά πανεπιστήμια κρατήθηκαν όρθια, αξιοποιούν προγράμματα, ενισχύουν την έρευνα, βγάζουν λαμπρούς επιστήμονες και κατέκτησαν το 2018 σημαντικές διεθνείς διακρίσεις, καθώς 8 ελληνικά πανεπιστήμια περιέχονται στη λίστα των καλύτερων παγκοσμίως.

Γράφει η Χρυσάνθη Καμπουράκη*

Όμως συχνά τα θετικά αποσιωπούνται, στοχοποιούνται τα δημόσια πανεπιστήμια και δυσφημίζονται και απαξιώνονται από συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις, προκειμένου να αναδειχτεί το θέμα της ίδρυσης ιδιωτικών, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα μιας οικονομικής ολιγαρχίας και όχι της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Με αφορμή τα συνηθισμένα μεμονωμένα επεισόδια μεταξύ αντιεξουσιαστών-αναρχικών και δυνάμεων των ΜΑΤ, που έγιναν μετά τις ειρηνικές και μαζικές πορείες στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, κατά την 45η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η αξιωματική αντιπολίτευση κάνει λόγο για «φαινόμενα γενικευμένης ανομίας και χάους», για τα οποία ο εισαγγελέας διέταξε σχετική έρευνα.

Ισχυρίζεται επιπλέον ότι το κυβερνών κόμμα “υποθάλπει” και δείχνει “ανοχή” στην παραβατικότητα, επιδιώκοντας να πλήξει το κύρος και την αξιοπιστία της κυβέρνησης, στην ουσία όμως της χώρας μας, που αναρρώνει από τις πληγές των μνημονίων και του ΔΝΤ, στα οποία την παρέδωσαν οι κυβερνήσεις του παρελθόντος. Δε λένε όμως λέξη για την κακοδιαχείριση επί των κυβερνήσεών τους, την αφαίμαξη κονδυλίων, τα ακριβοπληρωμένα μεταπτυχιακά, τη συρρίκνωση των πόρων, τις διαχρονικά κληρονομικές οικογενειακές έδρες και την εγκατάλειψη των υποδομών.

Το επίμαχο βέβαια ζήτημα είναι το άρθρο 16, ενόψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης, η κατάργηση του οποίου αποτελεί βασική πρόταση της Ν.Δ. Το άρθρο 16 του Συντάγματος κατοχυρώνει θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, τη δημόσια χρηματοδότηση των ΑΕΙ, ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, με πλήρη αυτοδιοίκηση και αυτονομία, ελεύθερη διδασκαλία και έρευνα, και απαγορεύει τη σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες.

Το όραμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι τα μη κρατικά, ακριβοπληρωμένα πανεπιστήμια, όργανα των νόμων της αγοράς, της “αριστείας” του πλούτου. Ούτε πρόκειται βέβαια να αναβαθμίσουν τα δημόσια πανεπιστήμια, όπως και τα ιδιωτικά νοσοκομεία δεν αναβάθμισαν τα δημόσια. Αντίθετα, θα επέλθει η υποβάθμισή τους για να ενισχυθούν τα ιδιωτικά, όπως ήδη φαίνεται με την εξαγγελία της Ν.Δ., της βάσης του 10 για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, ή και πάνω από αυτήν, σύμφωνα με την απόφαση των σχολών, για να μειωθεί ο αριθμός των εισακτέων και να αυξηθεί στα ιδιωτικά που σκοπεύει να ιδρύσει. Και τα μεταπτυχιακά τα θεωρεί εργαλεία εσόδων, προσιτά στους πλούσιους, υποστηρίζοντας την εμπορευματοποίηση της γνώσης.

Αξίζει να αντιπαρατεθεί εδώ ότι στην Ευρώπη, την Αμερική και τον Καναδά τα αμιγώς ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι ελάχιστα, με πολύ χαμηλότερο κύρος και ποιότητα από τα δημόσια και με υπέρογκα δίδακτρα.

Παράλληλα, στις προτάσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης συμπεριλαμβάνεται η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, το οποίο είχε καταργήσει ο νόμος Διαμαντοπούλου το 2011 και το επανέφερε η παρούσα κυβέρνηση, με σεβασμό στο Σύνταγμα και τις πνευματικές ελευθερίες. Η κατάργηση όμως του ασύλου, για 5 χρόνια, δεν έλυσε το πρόβλημα της παραβατικότητας στον πανεπιστημιακό χώρο, αντίθετα πολλαπλασιάστηκαν οι περιπτώσεις βίας, έγιναν καταλήψεις, καταστροφές, πολλές δικογραφίες για ναρκωτικά, και τις παρεμβάσεις της Αστυνομίας ακολουθούσαν βίαιες αντιδράσεις.

Να σημειώσουμε ότι το 2012-2014 έγιναν 141 συλλήψεις γύρω από το ΑΠΘ, ενώ το 2015-2018 έγιναν 605 και στην ΑΣΟΕΕ αυξήθηκαν κατά 21%. Η επέμβαση της Αστυνομίας στον χώρο των παν/μίων, παρόλο που ισχύει το άσυλο, σύμφωνα με τον Νόμο 4485/2017, είναι αυτεπάγγελτη σε περίπτωση κακουργημάτων και για πλημμέλημα απαιτείται η άδεια του Πρυτανικού Συμβουλίου, το οποίο έχει δώσει πολλές φορές το ελεύθερο στην Αστυνομία να πατάξει τη διακίνηση ναρκωτικών και την παραβατικότητα.

Άρα το κυβερνών κόμμα δεν “υποθάλπει” ούτε δείχνει “ανοχή” στη βία, αντίθετα υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη διεύρυνση της Δημοκρατίας και την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, αρνούμενο την αστυνομοκρατία των πανεπιστημίων, τη βίαιη καταστολή και το δόγμα της Ν.Δ. “νόμος και τάξη”, που παραπέμπει σε ανελεύθερες, αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης. Θεωρεί, εξάλλου, την ασφάλεια των πολιτών κοινωνικό, λαϊκό δικαίωμα και υποχρέωση αντίστοιχα της Πολιτείας.

Τα προβλήματα εύρυθμης λειτουργίας των παν/μίων από εστίες παρανομιών υπάρχουν, όπως υπήρχαν πάντα, χωρίς όμως έξαρση της παραβατικότητας, αντίθετα παρατηρείται και περιορισμός, σύμφωνα με την 6μηνη κατάθεση επίσημων στοιχείων από την ΕΛ.ΑΣ. Αλλά διαστρεβλώνονται και μεγαλοποιούνται μεμονωμένα γεγονότα, στα πλαίσια της γενικότερης καταστροφολογίας και κινδυνολογίας, προκειμένου να πληγεί η κυβέρνηση και να εξυπηρετηθούν κομματικές σκοπιμότητες, απαξιώνοντας όμως και υποβαθμίζοντας, δυστυχώς, τα διακεκριμένα δημόσια ελληνικά παν/μια, τα οποία είναι ασφαλέστερα από τα ευρωπαϊκά, παρά την ιδιωτική αστυνόμευσή τους.

Οι ίδιοι οι φοιτητές, άλλωστε, διαψεύδουν κατηγορηματικά την παραποιημένη εικόνα βίας και ανομίας των παν/μίων και υποστηρίζουν ότι εδώ και 10 χρόνια υπάρχουν εξαθλιωμένα, τοξικοεξαρτημένα άτομα γύρω από το παν/μιο και απλά χρησιμοποιούνται από το πολιτικό σύστημα για να πολεμήσει τη δημοκρατική κατάκτηση του πανεπιστημιακού ασύλου.

Να προσθέσουμε ότι έχουν συσταθεί επιτροπές δεοντολογίας στα ΑΕΙ, από πρυτάνεις, καθηγητές, φοιτητές, εκπροσώπους της Αστυνομίας, της Εισαγγελίας, τοπικών αυτοδιοικητικών Αρχών και του υπουργείου, ως “δίκτυα υπευθύνων” που θα μελετούν το ζήτημα της παραβατικότητας στα παν/μια και θα εστιάζουν στις προσφορότερες λύσεις. Συστήθηκε η 12μελής επιτροπή Παρασκευόπουλου (πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, ομότιμος καθηγητής της Νομικής ΑΠΘ, πρόεδρος επιτροπής), με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, για την αντιμετώπιση της χρόνιας ανομίας στους χώρους των ΑΕΙ και για τη «μελέτη ζητημάτων ακαδημαϊκών ελευθεριών και ειρήνης».

Προτείνει ήπια διαχείριση και ειρηνική επίλυση των προβλημάτων, με διαπραγματεύσεις και διαμεσολάβηση. Δημόσια ακόμα φόρουμ για τη δημοκρατική λειτουργία των Ιδρυμάτων και χώρους αναψυχής, που θα λειτουργούν με ευθύνη εκπροσώπων των φοιτητών. Προτείνει στο πόρισμά της, εκτός τούτων, μόνιμη επιτροπή διαπραγμάτευσης και επικοινωνίας για τον διάλογο με τους φοιτητές, που θα προβαίνουν σε διεκδικητικές καταλήψεις χώρων, αλλά και πρωτοβουλίες εξάρθρωσης της διακίνησης ναρκωτικών γύρω από τα ΑΕΙ, μαζί την ένταξη σχετικού μαθήματος στο πρόγραμμα σπουδών και τη δημόσια, μόνιμη συμβουλευτική, ψυχοκοινωνική στήριξη των φοιτητών, για την πρόληψη των φαινομένων.

Εισηγείται επιπρόσθετα την απομάκρυνση των ΑΤΜ από τον εσωτερικό παν/μιακό χώρο, την τοποθέτηση φωτισμού στους αύλειους χώρους και άλλες ειδικές ενέργειες. Όλες αυτές οι προτάσεις - που αποδοκιμάστηκαν και απορρίφθηκαν συλλήβδην από την αξιωματική αντιπολίτευση - υποβλήθηκαν στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και προτάθηκαν και νέες, για τη λήψη των οριστικών αποφάσεων.

Τελειώνοντας να τονίσουμε την κυβερνητική στόχευση για ισχυρά δημόσια πανεπιστήμια, σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος της Ελλάδας, δωρεάν για όλους, με ενίσχυση της στελέχωσής τους με επαρκές προσωπικό και της χρηματοδότησής τους, η οποία ήδη έχει αυξηθεί κατά 40%. Ταυτόχρονα δίκαιη απαίτησή της αποβαίνει η πολυμέτωπη μάχη κατά της παραβατικότητας, ώστε να κυριαρχεί η πανεπιστημιακή ομαλότητα, αφού η ευνομία και ο εκδημοκρατισμός των παν/μίων και της ευρύτερης κοινωνίας είναι διαρκής αγώνας για την κυβέρνηση της Αριστεράς.


* Η Χρυσάνθη Καμπουράκη είναι μέλος της Ν. Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου και διαμερισματική σύμβουλος του Δήμου.

Σχόλια