Απόψεις

Η επόμενη Βουλή

Η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. δεν τέθηκε σε σωστές βάσεις. Δεν υπήρχε μια ενιαία στρατηγική, ενώ απουσίαζε ο γενικότερος σχεδιασμός για τις προκλήσεις σε κοινωνικό επίπεδο. Η όποια πολιτική και κοινωνική συνεργασία ή ζύμωση πρέπει να έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα

Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι πολιτικοί σχολιαστές που αναφέρονται όλο και πιο συχνά στο γεγονός πως έχει ξεκινήσει άτυπα η προεκλογική περίοδος. Οι περισσότεροι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι εθνικές εκλογές θα γίνουν μεταξύ Φεβρουαρίου και Οκτωβρίου του 2019. Καθώς σταδιακά φτάνουμε προς το τέλος του έτους, όλο και πιο συχνά δημοσιεύονται δημοσκοπήσεις, οι οποίες λειτουργούν ως εργαλεία καταγραφής γνώμης. ΣΥΡΙΖΑ ή Νέα Δημοκρατία είναι το δίπολο που έχει εδραιωθεί στην πολιτική σκακιέρα, ενώ ένα αίσθημα ανυπομονησίας διακρίνει τους δημοσιογράφους ως προς τα ερωτήματα της μεταμνημονιακής-προεκλογικής περιόδου και σε τι ρυθμό θα κινηθεί η προεκλογική εκστρατεία των κομμάτων, όταν ο Αλέξης Τσίπρας κηρύξει και επίσημα τη μέρα διεξαγωγής των εκλογών.

Νέα Δημοκρατία και ΣΥΡΙΖΑ θα είναι οι δύο πρώτοι. Δεν παίρνω ξεκάθαρη θέση σχετικά με το ποιος θα είναι πρώτος ή δεύτερος. Ας το κρίνει ο ελληνικός λαός. Από εκεί και πέρα, θέλω να προβώ σε μια εκτίμηση για την επόμενη Βουλή με τα δεδομένα που έχουμε τώρα, καθώς δεν μπορώ να προβλέψω τις κομματικές τακτικές σ’ ένα διάστημα τεσσάρων μηνών. Ας προβώ σε μια εκτίμηση για την επόμενη ελληνική Βουλή. Πιστεύω ακράδαντα πως η επόμενη ελληνική Βουλή θα είναι πενταμελής. Συγκεκριμένα, πέραν του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Δημοκρατίας, θεωρώ πως:

Το Κίνημα Αλλαγής θα καταφέρει να μπει στην ελληνική Βουλή ως τρίτος πολιτικός σχηματισμός. Το Κίνημα Αλλαγής θα απορροφήσει ένα μέρος του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο απώλεσε την εμπιστοσύνη του εξαιτίας των οικονομικών χειρισμών του κυβερνώντος κόμματος, αλλά και της συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία και θα αποτελέσει καταλύτη πολιτικών εξελίξεων. Το Κίνημα Αλλαγής θα καταφέρει να πιάσει την τρίτη θέση, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται το ενδεχόμενο να υπάρξει σημαντική διαρροή των ψηφοφόρων προς τον ΣΥΡΙΖΑ, όπου θα κινηθεί στο αφήγημα της σοσιαλδημοκρατίας και της ευρύτερης Κεντροαριστεράς.

Στην τέταρτη θέση εκτιμώ πως θα βρίσκεται η Χρυσή Αυγή, η οποία παρουσιάζει, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, κομματική συσπείρωση. Η πολιτική νομιμοποίηση του συγκεκριμένου μορφώματος έγκειται στον αντι-συστημικό και ξενοφοβικό λόγο, ο οποίος έχει επιρροή στα κατώτερα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα. Επειδή η Χρυσή Αυγή είναι κόμμα που γεννήθηκε μέσα στην οικονομική κρίση (και με δεδομένο πως η μεταμνημονιακή περίοδος έχει αποδέκτη τον μέσο πολίτη), θεωρώ πως τα ποσοστά της θα μειωθούν κατά 1-2%. Πάντως, θα τη δούμε στο Κοινοβούλιο.

Πέμπτος πολιτικός σχηματισμός θα είναι το ΚΚΕ, το οποίο έχει κομματική συσπείρωση που φτάνει στο 60-75%, η οποία είναι η μεγαλύτερη σε κοινοβουλευτικό σχηματισμό. Πιστεύω πως δε χρήζει ανάλυσης η κατάληψη της συγκεκριμένης θέσης.

Από εκεί και πέρα, σε δυσμενή θέση βρίσκονται:

- Το Ποτάμι. Ο Σταύρος Θεοδωράκης, αρχές του 2014, αποφάσισε να εγκαταλείψει τη δημοσιογραφία και να ασχοληθεί με τον πολιτικό στίβο. Δημιούργησε ένα κόμμα δίχως ιδεολογική ταυτότητα και το προσδιόρισε ως ένα κόμμα μεταρρυθμιστικό και φιλοευρωπαϊκό. Λίγους μήνες πριν, ο Σταύρος Θεοδωράκης τέθηκε υποψήφιος αρχηγός του Κινήματος Αλλαγής. Τελικά δεν τα κατάφερε.

Το γεγονός πως το Ποτάμι δεν ξεκαθάρισε το ιδεολογικό του στίγμα είχε ως άμεσο αποτέλεσμα να χάσει μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων του. Προσωπικά, πιστεύω πως ο προεκλογικός αγώνας θα είναι ένας πολιτικός αγώνας επιβίωσης του Ποταμιού, καθώς δεν είναι λίγοι οι βουλευτές στο εσωτερικό του κόμματος που καλοβλέπουν την ένταξή τους σε άλλο πολιτικό σχηματισμό. Αυτοί οι βουλευτές πολλές φορές εκφράζουν αντίθετες θέσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Δημοσιογραφικές πηγές (αθηναϊκές εφημερίδες) κάνουν λόγο πως ο κ. Δανέλλης καλοβλέπει τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο κ. Αμυράς και ο κ. Ψαριανός θεωρούν πως η Νέα Δημοκρατία είναι ο πολιτικός σχηματισμός που εκφράζει τη μεταρρύθμιση.

- Η Ένωση Κεντρώων. Τα πράγματα πάνε από το κακό στο χειρότερο για τον Βασίλη Λεβέντη, ο οποίος αναδείχτηκε στην πολιτική σκηνή ως ένας άνθρωπος που απεχθάνεται το διπολισμό στην πολιτική. Τα πράγματα όμως έχουν αλλάξει. Όλο και περισσότεροι φίλοι τού κόμματος τον εγκαταλείπουν. Δε δείχνει πειστικός. Την προηγούμενη εβδομάδα, η Ένωση Κεντρώων πέρασε τη μεγαλύτερη κρίση στη μικρή κοινοβουλευτική της ιστορία και παρουσία. Ο Αριστείδης Φωκάς ανεξαρτητοποιήθηκε, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα το κόμμα να έχει μόνο πέντε βουλευτές.

Σε αυτή τη μικρή πανωλεθρία, έγινε κάτι καλό: Ο Ιωάννης Σαρίδης δεν προχώρησε στην ανεξαρτητοποίησή του, καθώς σε μια τέτοια περίπτωση η Κοινοβουλευτική Ομάδα θα έχανε τα προνόμιά της. Δε θα είχαν λόγο οι βουλευτές ως Κοινοβουλευτική Ομάδα, γιατί δεν το προβλέπει η Βουλή με 4 βουλευτές.

- Οι Ανεξάρτητοι Έλληνες. Άφησα τελευταίο τον κυβερνητικό εταίρο του Αλέξη Τσίπρα. Ο Πάνος Καμμένος μπήκε στη Βουλή έχοντας ασκήσει δριμεία κριτική στη Νέα Δημοκρατία και στο παραδοσιακό ΠΑΣΟΚ, χαρακτηρίζοντάς τα ως συστημικές δυνάμεις που υπηρετούν τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Θα έλεγε κάποιος πως οι Ανεξάρτητοι Έλληνες ήταν το κόμμα των δεξιών εκπροσώπων της πλατείας. Βέβαια, ο Πάνος Καμμένος δεν ήθελε να εκφράσει το ιδεολογικό του αποτύπωμα. Γρήγορα όμως ανασκεύασε τα λεγόμενά του και το κόμμα του το χαρακτήρισε ως κεντροδεξιό. Διαφορετική άποψη είχαν οι επικριτές του.

Συμμάχησε με τον ΣΥΡΙΖΑ. ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝ.ΕΛ. είχαν κοινό οικονομικό πρόγραμμα, ενώ σε τακτά χρονικά διαστήματα ασκούσαν κριτική σε προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Κάθε φορά που ένα ζήτημα ιδεολογικής σημασίας έμπαινε στη Βουλή, ο Πάνος Καμμένος υπαναχωρούσε. Ωστόσο, ο ίδιος εμφανίζεται αρνητικός στο ενδεχόμενο να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στη συμφωνία των Πρεσπών. Βέβαια, την ίδια άποψη οι βουλευτές και τα στελέχη του δε τη συμμερίζονται.

Η τελευταία χρονική παραίτηση του γενικού γραμματέα του κόμματος κ. Θύμιου Δρόσου αποτυπώνει πως η συμφωνία των Πρεσπών θα διασπάσει τη σχέση του Πάνου Καμμένου με τα μέλη του κόμματός του. Ο κ. Δρόσος ήταν μετριοπαθής ως προς τη συμφωνία. Θεωρείται σχεδόν δεδομένο (γιατί ποτέ δεν μπορείς να λες ποτέ, μέχρι να γίνει πολιτική πράξη) πως ο Ζουράρις και ο Παπαχριστόπουλος θα πουν ένα μεγάλο ΝΑΙ στη συμφωνία των Πρεσπών.

Η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. δεν τέθηκε σε σωστές βάσεις. Δεν υπήρχε μια ενιαία στρατηγική, ενώ απουσίαζε ο γενικότερος σχεδιασμός για τις προκλήσεις σε κοινωνικό επίπεδο. Η όποια πολιτική και κοινωνική συνεργασία ή ζύμωση πρέπει να έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

* Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι πολιτικός επιστήμονας (nkosmadakis@ymail.com).

Σχόλια