Απόψεις

Μαθηματικά και Φιλοσοφία πάνε χέρι - χέρι

Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι ένα ξέφραγο αμπέλι.

Εάν η όποια κυβέρνηση επιθυμεί κάποια στιγμή να το αναβαθμίσει συνολικά ή να εξαλείψει οριστικά τις ατέλειες, τότε έχει πολλή δουλειά. Δεν είναι ο μονοδιάστατος και τεχνοκρατικός χαρακτήρας του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και η συνολική διαβάθμιση του ωρολόγιου σχολικού προγράμματος. Επίσης, εκείνος που δημιούργησε τον εκπαιδευτικό χάρτη στην Ελλάδα, σίγουρα δεν ήταν γνώστης της αρχαίας ελληνικής μας παράδοσης και της γνώσης. Και τι εννοώ;

Ένα φαινόμενο των τελευταίων δεκαετιών είναι η επιλογή του μαθητή για ποια δέσμη, κατεύθυνση ή πεδίο θα ακολουθήσει. Εάν είναι καλός στα Αρχαία Ελληνικά και στην Ιστορία, θα πάει στη θεωρητική κατεύθυνση. Εάν είναι καλός στα Μαθηματικά και στη Φυσική, θα πάει στην κατεύθυνση θετικών ή τεχνολογικών επιστημών. Επομένως, ο νομοθέτης που διάρθρωσε τα μαθήματα θεωρεί πως τα Μαθηματικά και τα μαθήματα που είναι πιο προσιτά στο φιλοσοφείν έχουν αγεφύρωτες διαφορές. Μέγιστο σφάλμα.

Εάν κάποιος διαβάσει έστω και υποτυπωδώς την αρχαία ελληνική γραμματεία, θα διαπιστώσει πως οι φιλόσοφοι δεν έκρυβαν τον ενθουσιασμό τους για τα Μαθηματικά. Ο Πλάτων ήταν αναμφισβήτητα ένας από τους κορυφαίους φιλοσόφους που στη Σχολή του υπήρχε ταμπέλα: «αγεωμέτρητος μηδείς εισίτω», δηλαδή όποιος δε γνωρίζει Μαθηματικά/Γεωμετρία, μην κάνει τον κόπο να μπει μέσα. Στο εκπαιδευτικό σύστημά του, τα Μαθηματικά ήταν το βασικό μάθημα για να μπορέσει κάποιος να έρθει σε επαφή με υπερβατικές έννοιες, τις Ιδέες, όπως ο ίδιος τις όριζε.

Στα επόμενα χρόνια, η συστηματοποίηση της φιλοσοφικής γνώσης των Μαθηματικών έγινε επιτακτικό αίτημα. Κανένας φιλόσοφος δεν μπορούσε να δώσει εξήγηση χωρίς να έχει πρόσβαση σε μαθηματικές έννοιες. Αλλά και το αντίστροφο, η μαθηματική γνώση πρέπει να έχει ένα φιλοσοφικό στερέωμα. Έτσι γίνεται δυνατή και συμπαγής. Καθολικά αποδεκτή.
 
Το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα είναι καταδικασμένο για πολλούς και διάφορους λόγους. Και ένας από τους βασικούς είναι πως το παιδί δεν αγαπάει την αυτούσια, αδιαμόρφωτη γνώση, αλλά αρέσκεται στον ευκαιριακό χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Η σωστή εκπαίδευση μαθαίνει το άτομο να αναπτύσσει πολύπλευρα τις δεξιότητές του και έτσι να μετουσιώνεται σ’ έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο.

Επομένως, η όποια διάκριση των κατευθύνσεων και πεδίων (Μαθηματικά και Φιλοσοφία) είναι περιττή και επιζήμια για τη γαλούχηση μεγάλων προσωπικοτήτων.

* Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι πολιτικός επιστήμονας (nkosmadakis@ymail.com).

Σχόλια