Απόψεις

Η σημασία της απλής αναλογικής

Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο “Κλεισθένης Ι” στις 13 Ιουλίου με 150 ψήφους υπέρ και 123 κατά, προωθώντας την αναδόμηση του πεδίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το δημοκρατικότερο μετασχηματισμό του.

Η τροπολογία κατάτμησης της Β’ Αθηνών και της Περιφέρειας της Αττικής έλαβε 241 ψήφους υπέρ, αφού ψηφίστηκε και από Ν.Δ., ΔΗ.ΣΥ. και Ποτάμι, ενώ η ταυτόχρονη διεξαγωγή ευρωεκλογών και αυτοδιοικητικών εκλογών ψηφίστηκε από 149 βουλευτές.

Γράφει η Χρυσάνθη Καμπουράκη

Καθιερώνεται η μεγάλη τομή του δικαιότερου και αντικειμενικότερου εκλογικού συστήματος, της απλής αναλογικής, που θα εφαρμοστεί στις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, η βασικότερη αλλαγή που φέρνει ο “Κλεισθένης Ι”, και τα άρθρα του 28 και 56, που αφορούν την απλή αναλογική, υπερψηφίστηκαν με 161 ψήφους, καθώς ψήφισε υπέρ και το ΚΚΕ.

Η απλή αναλογική αφορά την αναλογική κατανομή των εδρών των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων, που θα κατανέμονται από τον πρώτο γύρο, για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών Αρχών, 4ετούς θητείας.

Προάγει μια νέα κουλτούρα στη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων, των συμμαχιών, των γόνιμων συνθέσεων στη βάση των προγραμματικών συγκλίσεων και συμφωνιών, βάζοντας τέλος στη νόθευση της λαϊκής βούλησης. Υπηρετεί τη συνταγματική επιταγή της ισότητας της ψήφου, τη δίκαιη και δημοκρατική αντιπροσώπευση, καθώς αποτυπώνει την πραγματική λαϊκή βούληση και εντολή στη σύνθεση των Δημοτικών Συμβουλίων, αναβαθμίζοντας ταυτόχρονα τον ρόλο τους.

Η ψήφος των πολιτών αποκτά δύναμη, ξεβολεύει λίγους, αλλά έχει αξία μεγαλύτερη για τους πολλούς, έχει έντονο κοινωνικό πρόσημο και δημοκρατικότερο χαρακτήρα. Θα ενισχύσει τον θεσμικό ρόλο των μειοψηφιών και την είσοδο νέων, υγιών δυνάμεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (Τ.Α.), εφόσον επιτρέπει την ενασχόληση νέων ανθρώπων με τα κοινά, περιορίζοντας την επαγγελματοποίηση και κομματικοποίηση της Αυτοδιοίκησης. Ενθαρρύνεται ο πολλαπλασιασμός των παρατάξεων, αφού δεν υπάρχει το όριο “εισόδου”, για να μην αποκλειστούν τοπικές πρωτοβουλίες και κινήματα, αρκεί να καταρτίσουν πλήρες ψηφοδέλτιο για όλες τις έδρες του Συμβουλίου και όχι στις μισές, όπως ίσχυε ως τώρα.

Οι αποφάσεις, κατά συνέπεια, θα έχουν αποδοχή από ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις, παρακινώντας την ενότητα και τις συνθέσεις των απόψεων των παρατάξεων για τις απαραίτητες πλειοψηφίες, εξασφαλίζοντας την “κυβερνησιμότητα”, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και όχι τα “υπόγεια παζάρια” για εξυπηρέτηση μικροκομματικών σκοπιμοτήτων.

Οι αντιδήμαρχοι και αντιπεριφερειάρχες, από την άλλη, μπορούν να επιλέγονται και από άλλες παρατάξεις και ο πρόεδρος του Συμβουλίου από το σύνολο των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, μπορεί να επιλεγεί ο πιο ικανός, και ευνοείται γενικότερα η ισόρροπη κατανομή της εξουσίας στα όργανα. Το δε υποχρεωτικό ποσοστό συμμετοχής για κάθε φύλο από 30% ορίζεται 40%. Θεσπίζονται ακόμα άμεσες μορφές Δημοκρατίας, οι συμμετοχικοί θεσμοί των τοπικών δημοψηφισμάτων και των λαϊκών συνελεύσεων.

Η κυβέρνηση επιπλέον δεσμεύτηκε να νομοθετήσει μέσα στο 2018 τη ρύθμιση σχετικά με τη δυνατότητα να ψηφίζουν οι Έλληνες του εξωτερικού. Στην Ευρώπη, ωστόσο, και στις περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου επικρατεί το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής στην εκλογή δημοτικών και περιφερειακών Αρχών και η διακυβέρνηση των τοπικών κοινωνιών στηρίζεται σε συνεργατικά πολιτικά σχήματα.

Η απλή αναλογική διασφαλίζει επιπρόσθετα τη διαφάνεια, τις αδιάβλητες διαδικασίες, την καταπολέμηση της διαφθοράς και της διαπλοκής, προς όφελος των πολιτών και την καλυτέρευση της καθημερινότητάς τους, με την κάλυψη των πραγματικών αναγκών τους, και δε «διαλύει τους Δήμους, το κράτος, τις ζωές μας», σύνθημα της καμπάνιας δυσφήμησης του “Κλεισθένη Ι”, η οποία στοίχισε 300.000 ευρώ.

Αντίθετα, η κυριαρχία του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος στη χώρα μας από το 1970, με μικρές αλλαγές, παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της ίσης αντιπροσώπευσης, ευνοεί τη συγκέντρωση της εξουσίας στο πρόσωπο του/της δημάρχου και του/της περιφερειάρχη, των οποίων η παράταξη εκλέγει τα 3/5 των συμβούλων, το 60%, μετατρέποντας τον ρόλο της αντιπολίτευσης σε διακοσμητικό, και αλλοιώνει τη λαϊκή βούληση.

Ο “Καποδίστριας” και στη συνέχεια ο “Καλλικράτης” με την ανορθολογική ενοποίηση Δήμων ευνόησαν συγκεντρωτικά μοντέλα εξουσίας, κατέστησαν τους ΟΤΑ μέρος του πελατειακού συστήματος του κράτους και απαξίωσαν τη συμμετοχή των πολιτών στα θέματα που τους αφορούν, εδραιώνοντας τη λογική της ανάθεσης. Ο δικομματισμός αντικατοπτριζόταν και στην Τ.Α., τα κόμματα επέβαλλαν υποψηφίους, ενώ κυριάρχησαν παθογένειες και μικροπολιτικές σκοπιμότητες.

Αλλά και κατά τα μνημονιακά χρόνια, η Τ.Α. αντιμετώπισε πολλά προβλήματα υποχρηματοδότησης, αφού απώλεσε την περίοδο 2010-2015 το 60% των κρατικών πόρων της, υποστελέχωσης, απολύσεων, γραφειοκρατίας, εγκατάλειψης έργων υποδομών και υποβάθμισης. Ωστόσο, από το 2016 τα δεδομένα έχουν αλλάξει, παρά τις αντίξοες συγκυρίες, αξιοποιούνται τα διαθέσιμα και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία - ΕΣΠΑ, ΠΔΕ, αυξημένοι εθνικοί πόροι, ΕΤΕπ, πρόγραμμα “ΦιλόΔημος” και άλλα προγράμματα - έχουν κατευθυνθεί 4 δισ. ευρώ στους ΟΤΑ, υλοποιούνται απαραίτητα έργα υποδομών και ολοκληρώνονται ημιτελή έργα, που έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και 10ετίες, δημιουργούνται παράλληλα θέσεις απασχόλησης, ενισχύεται η νησιωτικότητα με στοχευμένες παρεμβάσεις και αξιοποιούνται τοπικές αναπτυξιακές δυνατότητες.

Καταληκτικά, ο “Κλεισθένης Ι”, που αποτυπώνει την πολιτική βούληση της κυβέρνησης, θα ενισχύσει περαιτέρω την οικονομική λειτουργία των ΟΤΑ, καθώς αποδυναμώνονται τα κομματικά συμφέροντα και θα ισχύσουν κριτήρια αντικειμενικά χρηματοδότησής τους, χωρίς μεσάζοντες.

Προωθείται ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός της Τ.Α., ο περιορισμός της χρονοβόρας και κοστοβόρας γραφειοκρατίας, επανανοηματοδοτείται ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης και κατοχυρώνεται θεσμικά η κοινωνική συμμετοχή. Η απλή αναλογική αποτελεί αναγκαιότητα και κοινωνική απαίτηση, αφού το εκλογικό σώμα απορρίπτει πλέον τον δικομματισμό, ενώ ο διάλογος και οι συναινέσεις αποκτούν περιεχόμενο.

Οι τοπικές κοινωνίες έχουν ανάγκη από υπεύθυνους, έντιμους, ικανούς πολίτες να υπηρετήσουν τον πολιτικό θεσμό της Τ.Α., με πνεύμα συλλογικότητας, δημοκρατικών αρχών και με ισχυρή πολιτική βούληση, με σκοπό να προάγουν το κοινωνικό όφελος και να διευρύνουν τον δημόσιο και τον κοινωνικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

* Η Χρυσάνθη Καμπουράκη είναι μέλος της Ν. Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου και διαμερισματική σύμβουλος του Δήμου.

Σχόλια