polemos oukrania.jpg
Φωτ. ΑΡ

Από τον Βληματοκεντρικό Πόλεμο στον Ενοποιημένο Πόλεμο Άσκησης Αποτελεσμάτων

Απόψεις
Από τον Βληματοκεντρικό Πόλεμο στον Ενοποιημένο Πόλεμο Άσκησης Αποτελεσμάτων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα drones, η Ουκρανία και η νέα Στρατιωτική Επανάσταση

Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Γρίβας

Πριν από περίπου έξι χρόνια, στο βιβλίο μου «Η Νέα Στρατιωτική Επανάσταση και η Ελληνική Αμυντική Στρατηγική», που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Λιβάνη στις αρχές του 2020, είχα επιχειρήσει να περιγράψω μια μετάλλαξη της στρατιωτικής ισχύος που τότε βρισκόταν ακόμη σε πρώιμη φάση. Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσης ήταν η έννοια του «βληματοκεντρικού πολέμου». Δηλαδή η εκτίμηση ότι η επί δεκαετίες κυρίαρχη πλατφορμοκεντρική λογική, βασισμένη σε μικρούς αριθμούς ολοένα ακριβότερων, πολυπλοκότερων και δυσκολότερα αναπληρώσιμων πολεμικών πλατφορμών, προσέγγιζε τα όριά της. Παράλληλα, είχα προτείνει την έννοια του «Κόστους Αποτελεσμάτων», υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική ισχύς δεν πρέπει να μετριέται πρωτίστως από το κόστος, τον αριθμό ή την τεχνολογική αίγλη των μέσων αλλά από την ικανότητά τους να παράγουν τα επιθυμητά αποτελέσματα στον αντίπαλο (καταστρεπτικά και αποδιοργανωτικά) με το μικρότερο δυνατό συνολικό κόστος. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν επιβεβαίωσε μηχανιστικά αυτές τις εκτιμήσεις, μιας και οι πόλεμοι σπανίως δικαιώνουν τόσο απλοϊκά τις θεωρίε, αλλά τις υπέβαλε σε μια τεράστια ιστορική δοκιμασία. Και αυτή η δοκιμασία μάς επιτρέπει σήμερα να πάμε τη συλλογιστική ένα βήμα παραπέρα: από τον βληματοκεντρικό στον αποτελεσματοκεντρικό πόλεμο και από το Κόστος Αποτελεσμάτων σε μια συνολικότερη Οικονομία των Πολεμικών Αποτελεσμάτων.

Η παγίδα του φετιχισμού στην πλατφόρμα

Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα η στρατιωτική ισχύς οργανώθηκε γύρω από μεγάλες πολεμικές πλατφόρμες. Το άρμα μάχης, το μαχητικό αεροσκάφος, το μεγάλο πολεμικό πλοίο ήταν ολοκληρωμένες μονάδες ισχύος. Πάνω τους συγκεντρώνονταν αισθητήρες, όπλα, επικοινωνίες και ανθρώπινο δυναμικό.

Η τεχνολογική εξέλιξη ενίσχυσε αυτή την τάση, δημιουργώντας όμως ταυτόχρονα ένα παράδοξο. Όσο ικανότερες γίνονταν οι πλατφόρμες τόσο ακριβότερες και πολυπλοκότερες καθίσταντο. Κατά συνέπεια μειωνόταν ο αριθμός τους και αυξανόταν δραματικά η αξία κάθε μονάδας.

Και μαζί με την οικονομική τιμή αυξανόταν κάτι σημαντικότερο: το στρατηγικό κόστος απώλειας.

Ένα μέσο που χρειάζεται χρόνια για να κατασκευαστεί, απαιτεί εξαιρετικά εξειδικευμένο προσωπικό και εξαρτάται από περίπλοκες διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού δεν κοστίζει απλώς όσα αναγράφονται στο συμβόλαιο αγοράς του. Κοστίζει και τον χρόνο που απαιτείται για να αντικατασταθεί, την υποδομή που το υποστηρίζει, το προσωπικό που απαιτεί, τις εξαρτήσεις που δημιουργεί και τις υπόλοιπες δυνατότητες που θυσιάστηκαν για να αποκτηθεί.

Από αυτήν ακριβώς τη διαπίστωση προέκυπτε η λογική του βληματοκεντρικού πολέμου. Ότι δηλαδή, το πραγματικό ζητούμενο του πολέμου δεν είναι η πλατφόρμα αλλά το αποτέλεσμα που αυτή παράγει.

Από την πλατφόρμα στο βλήμα

Η ανάπτυξη πυρομαχικών μεγάλης ακρίβειας και εμβέλειας άρχισε σταδιακά να αντιστρέφει τη σχέση μεταξύ φορέα και όπλου. Όσο το βλήμα αποκτά μεγαλύτερη ακρίβεια, εμβέλεια, δικτύωση και αυτονομία τόσο μικρότερη γίνεται η ανάγκη να εκτίθεται μια εξαιρετικά πολύτιμη πλατφόρμα για να παραγάγει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι πλατφόρμες εξαφανίζονται. Σημαίνει, όμως, ότι παύουν να αποτελούν αυτοσκοπό. Να λειτουργούν ως φετίχ ή τοτέμ, με την ψυχιατρική έννοια του όρου, ή να εκφυλίζονται σε «όπλα παρελάσεων» ή επιδείξεων, κινδυνεύοντας να έχουν τη μοίρα του Χουντ…

Άρα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον πόσα μαχητικά, πλοία ή άρματα διαθέτουμε αλλά πόσα και ποια αποτελέσματα μπορούμε να παράγουμε, ταυτόχρονα και διαδοχικά, σε ποιο βάθος, σε πόσο χρόνο, με ποια πιθανότητα επιτυχίας και με ποιο συνολικό κόστος/

Η διαφορά φαίνεται μικρή. Στην πραγματικότητα όμως αντιστρέφει ολόκληρη τη λογική του αμυντικού σχεδιασμού. Γιατί δεν ξεκινάμε πλέον από το οπλικό σύστημα και αναζητούμε τι μπορεί να κάνει αλλά από το αποτέλεσμα που χρειαζόμαστε και εν συνεχεία αναζητούμε τον οικονομικότερο, ανθεκτικότερο και περισσότερο προσαρμοστικό συνδυασμό μέσων που μπορεί να το παραγάγει.

Και μετά ήλθε η Ουκρανία…

Ο πόλεμος στην Ουκρανία υπήρξε ένα τεράστιο εργαστήριο στρατιωτικής εξέλιξης. Και, όπως συμβαίνει συνήθως στους πραγματικούς πολέμους, κατέρριψε τις εύκολες βεβαιότητες. Τόσο αυτές που υπήρχαν όσο και αυτές που ήλθαν μετά, με τα drones να μετατρέπονται σε ένα «ιερό δισκοπότηρο» και να αντικαθιστούν ως φετίχ ή τοτέμ τους προκατόχους τους. Στην πραγματικότητα όμως τα drones είναι απλώς ένα τμήμα των σύγχρονων αρχιτεκτονικών μάχης. Τα άρματα μάχης δεν εξαφανίστηκαν. Το πυροβολικό όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε αλλά επανήλθε στο επίκεντρο. Το πεζικό εξακολουθεί να καταλαμβάνει και να διατηρεί έδαφος. Οι νάρκες, τα χαρακώματα, η επιμελητεία, οι οχυρώσεις και η βιομηχανική παραγωγή πυρομαχικών απέκτησαν ξανά σημασία που πολλοί στη μεταψυχροπολεμική Δύση θεωρούσαν περίπου παρωχημένη.

Ταυτόχρονα όμως όλα αυτά λειτουργούν πλέον μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό πληροφοριακό περιβάλλον. Ο ουρανός πάνω από το πεδίο της μάχης έχει γεμίσει αισθητήρες. Μικρά μη επανδρωμένα συστήματα εντοπίζουν κινήσεις, διορθώνουν πυρά, αναγνωρίζουν στόχους και επιτίθενται απευθείας. Η απόσταση μεταξύ εντοπισμού και προσβολής έχει συρρικνωθεί. Η συγκέντρωση δυνάμεων έχει γίνει δυσκολότερη. Και ένα σχετικά φθηνό σύστημα μπορεί να απειλήσει ένα μέσο πολλαπλάσιας οικονομικής αξίας.

Με άλλα λόγια τα drone δεν κατήργησαν τον παραδοσιακό πόλεμο αλλά διείσδυσαν μέσα του και τον επανέφεραν στη «φυσιολογική» του κατάσταση.

Το drone ως «μεταλλαγμένο βλήμα»

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση. Δεν είναι όλα τα drones βλήματα.

Ένα αναγνωριστικό drone είναι πρωτίστως αισθητήρας. Ένα μεγάλο UAV μπορεί να λειτουργεί ως κανονική αεροπορική πλατφόρμα. Όμως τα FPV drones, τα περιφερόμενα πυρομαχικά και τα αυτοκατευθυνόμενα αυτοκτονικά drone αποτελούν κάτι διαφορετικό.

Από λειτουργικής απόψεως μπορούν να ιδωθούν ως βλήματα με ιδιότητες πλατφόρμας.

Το κλασικό βλήμα εκτοξεύεται προς τον στόχο.

Το νέο «βλήμα» μπορεί να περιπλανηθεί, να μεταβάλει κατεύθυνση, να μεταδώσει εικόνα, να αναζητήσει τον στόχο και να κατευθυνθεί προς συγκεκριμένο ευάλωτο σημείο του.

Έτσι, μπορούμε να δούμε μια εξελικτική ακολουθία στην εξέλιξη των βλημάτων. Από το απλό βλήμα περνάμε στο κατευθυνόμενο βλήμα, εν συνεχεία στο περιφερόμενο βλήμα και τέλος στο ευφυές βλήμα που κινείται, βλέπει, αποφασίζει και δρα μόνο του. Άρα, τα όρια μεταξύ πυρομαχικού και πλατφόρμας θολώνουν.

Αλλά η πραγματική επανάσταση δεν βρίσκεται εκεί αλλά στο κόστος.

Μαζική Ακρίβεια

Για δεκαετίες η ακρίβεια και η μάζα βρίσκονταν σε μια ιδιότυπη αντιθετική σχέση.

Τα φθηνά πυρομαχικά μπορούσαν να αποκτηθούν σε τεράστιους αριθμούς αλλά είχαν περιορισμένη ακρίβεια. Τα προηγμένα πυρομαχικά ακριβείας μπορούσαν να επιτύχουν εντυπωσιακά αποτελέσματα αλλά το κόστος τους περιόριζε δραστικά τα διαθέσιμα αποθέματα.

Η επανάσταση των drones αρχίζει να γεφυρώνει αυτό το χάσμα και εμφανίστηκε αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε Μαζική Ακρίβεια (Mass Precision). Στο πλαίσιο αυτής της λογικής δεν επιδιώκεται αναγκαστικά η τελειότητα κάθε μεμονωμένου όπλου αλλά η επαρκής αποτελεσματικότητα σε κόστος που επιτρέπει μαζικότητα.

Έτσι, ένα μέσο δεν χρειάζεται να είναι άτρωτο, εφόσον μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα. Δεν χρειάζεται να διαθέτει τη μέγιστη δυνατή τεχνολογία, εάν το κόστος αυτής της τεχνολογίας μειώνει τόσο πολύ τους διαθέσιμους αριθμούς ώστε να περιορίζεται η συνολική μαχητική απόδοση.

Η τεχνολογική τελειότητα μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να μετατραπεί σε στρατηγική αδυναμία.

Η αναλωσιμότητα ως στρατιωτική αρετή

Αυτό μας οδηγεί σε κάτι σχεδόν αιρετικό για την παραδοσιακή δυτική στρατιωτική σκέψη.

Η αναλωσιμότητα μπορεί να είναι πλεονέκτημα.

Όταν ένα σύστημα κοστίζει τεράστια ποσά, χρειάζεται χρόνια για να κατασκευαστεί και χρησιμοποιείται από εξαιρετικά εκπαιδευμένο προσωπικό, η επιβίωσή του καθίσταται κεντρική επιχειρησιακή απαίτηση.

Στην περίπτωση όμως ενός πολυάριθμου, οικονομικού και γρήγορα αναπληρώσιμου μέσου, η λογική αλλάζει. Και αυτό γιατί δεν χρειάζεται να επιβιώσει κάθε drone.

Πρέπει, όμως, να επιβιώσει η ικανότητα παραγωγής αποτελέσματος.

Άρα μεταβαίνουμε από την ανάγκη για επιβιωσιμότητα της πλατφόρμας (Platform Survivability) στην «επιβιωσιμότητα του αποτελέσματος» (Effect Survivability).

Ο αισθητήρας χωρίζεται από τον φορέα πυρός

Εξίσου επαναστατικός είναι ο ρόλος των drones που δεν μεταφέρουν εκρηκτικά.

Στην κλασική πλατφορμοκεντρική λογική, ο αισθητήρας, το όπλο και συχνά ο κόμβος διοίκησης ήταν οργανικά συνδεδεμένα.

Η δικτύωση επιτρέπει πλέον τη διάσπασή τους:

Ο αισθητήρας μπορεί να είναι ένα μικρό drone. Ο φορέας πυρός ένα πυροβόλο, ένας πύραυλος, ένα άλλο drone ή μια πλατφόρμα δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Η πληροφορία μπορεί να επεξεργάζεται σε τρίτο σημείο. Για την ακρίβεια μπορεί να είναι ομάδες drones που συνδυάζονται με ομάδες άλλων drone ή άλλων μέσων μέσω ενός αραχνωτού ιστού, έτσι ώστε να μην μπορεί να προσβληθεί σε κάποιο καίριο σημείο και να παραλύσει εν συνόλω. Έτσι, οι φονικές αλυσίδες (kill chains) μετατρέπονται σε «φονικά πλέγματα» (kill webs).

Και από εκεί μπορούμε να περάσουμε σε κάτι ακόμη ευρύτερο: σε ένα πολύπλεγμα, όπου αισθητήρες, όπλα, άνθρωποι, μη επανδρωμένα συστήματα και κόμβοι διοίκησης συνδέονται δυναμικά ανάλογα με την αποστολή. Έτσι, το σύστημα – συστημάτων (system of systems) άσκησης αποτελεσμάτων αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με μηχανή και περισσότερο με βιολογικό οικοσύστημα.

Η Οικονομία των Πολεμικών Αποτελεσμάτων

Σε αυτό ακριβώς το σημείο ο βληματοκεντρικός πόλεμος συναντά μια ευρύτερη έννοια: την Οικονομία των Πολεμικών Αποτελεσμάτων.

Πριν και πάνω απ’ όλα θα πρέπει να θυμηθούμε ότι πραγματικό κόστος ενός οπλικού συστήματος δεν είναι η τιμή αγοράς του ή και συντήρησής του αλλά εκτός από το κόστος χρήματος, περιλαμβάνεται και το κόστος προσωπικού, μέσων, αίματος, εκπαίδευσης, υποδομών, πολυπλοκότητας, κινδύνου, εξάρτησης, χρόνου και αναπλήρωσης. Και κυρίως το κόστος πρέπει να συσχετίζεται με το αποτέλεσμα. Πρέπει να προκύπτει μια βέλτιστη σχέση κόστους προς αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα, ένα εξαιρετικά φθηνό σύστημα που χρειάζεται εκατοντάδες προσπάθειες για να παραγάγει ένα ασήμαντο αποτέλεσμα μπορεί να είναι στρατηγικά πανάκριβο.

Αντιστρόφως, ένα ακριβό σύστημα που μπορεί να παραγάγει ένα μοναδικό στρατηγικό αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι εξαιρετικά οικονομικό.

Η πραγματική μονάδα μέτρησης επομένως δεν είναι πόσα χρήματα δαπανούμε για να αποκτήσουμε ένα όπλο αλλά με πόσα χρήματα επιτυγχάνουμε ένα δεδομένο επιθυμητό αποτέλεσμα. Και, ίσως κάτι ακόμη σημαντικότερο, πόσο κοστίζει στον αντίπαλο να μας σταματήσει. Με άλλα λόγια δεν πρέπει να εξετάζουμε μόνον πόσο μου κοστίζει να παραγάγω το αποτέλεσμα αλλά και πόσο κοστίζει στον αντίπαλο να μου το αρνηθεί. (Cost to Produce Effect / Cost to Deny Effect).

Ένα σχετικά φθηνό επιθετικό μέσο μπορεί να αναγκάζει τον αντίπαλο να διατηρεί ακριβά συστήματα σε διαρκή ετοιμότητα, να καταναλώνει πολύτιμα πυρομαχικά, να διασπείρει τις δυνάμεις του, να επενδύει σε νέους αισθητήρες και να αλλάζει την επιχειρησιακή του συμπεριφορά.

Το όπλο, λοιπόν, μπορεί να παράγει αποτέλεσμα ακόμη και όταν δεν καταστρέφει τίποτε.

Αν αναγκάζει τον αντίπαλο να ξοδεύει δυσανάλογους πόρους για να το αντιμετωπίσει, έχει ήδη παραγάγει οικονομικό και επιχειρησιακό αποτέλεσμα.

Αυτό είναι η ουσία της ασυμμετρίας.

Το εργοστάσιο γίνεται μέρος του όπλου

Η Ουκρανία ανέδειξε επίσης μια πραγματικότητα που είχε σχεδόν ξεχαστεί στη μεταψυχροπολεμική περίοδο.

Συγκεκριμένα, μας υπενθύμισε με οδυνηρό τρόπο ότι οι πόλεμοι δεν διεξάγονται μόνο με τα όπλα που έχεις την πρώτη ημέρα. Διεξάγονται και με αυτά που μπορείς να παράγεις την εκατοστή και την χιλιοστή.

Η βιομηχανική βάση γίνεται συνεπώς οργανικό τμήμα της μαχητικής ισχύος.

Δεν αρκεί, λοιπόν, να γνωρίζουμε πόσο αποτελεσματικό είναι ένα όπλο αλλά και να εξετάσουμε πόσο πόσο γρήγορα παράγεται; Πόσο εύκολα αυξάνεται η παραγωγή του; Πόσο η παραγωγή του εξαρτάται από μοναδικούς ξένους προμηθευτές; Πόσο γρήγορα μπορεί να τροποποιηθεί; Πόσο εύκολα αντικαθίσταται;

Έτσι, η πραγματική μονάδα στρατιωτικής ισχύος μπορεί να αποδοθεί από αυτό το σχήμα: Όπλο + Αισθητήρας + Δίκτυο + Χειριστής + Λογισμικό + Βιομηχανικό Οικοσύστημα + Κύκλος Προσαρμογής.

Συνακόλουθα σε μια πολεμική αναμέτρηση δεν ανταγωνίζονται πλέον μόνο όπλα αλλά οικοσυστήματα παραγωγής αποτελεσμάτων και άρνησης αποτελεσμάτων και κύκλοι μάθησης.

Η Ελλάδα φαίνεται επιτέλους να κινείται

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναγνωριστεί ότι η σημερινή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει αρχίσει να κινείται σοβαρά προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση. Η «Ατζέντα 2030» δεν περιορίζεται στην προμήθεια νέων μεγάλων πλατφορμών. Το ΥΠΕΘΑ περιγράφει μια νέα δομή δυνάμεων, οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας, σύνδεση Ενόπλων Δυνάμεων, βιομηχανίας και ερευνητικών φορέων, ανάπτυξη drones και anti-drones, κυβερνοδυνατοτήτων και νέας αρχιτεκτονικής διοίκησης και ελέγχου. Ο ίδιος ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει τη μετάβαση από την αγορά έτοιμων συστημάτων στη διατύπωση επιχειρησιακών προβλημάτων προς επίλυση από το αμυντικό οικοσύστημα, μια μετατόπιση εξαιρετικά σημαντική ακριβώς επειδή ξεκινά από το αποτέλεσμα και όχι από την πλατφόρμα.

Ακόμη σημαντικότερα, η κατεύθυνση αρχίζει να αποκτά υλική υπόσταση. Το 2026 θεμελιώθηκε στη Μαλακάσα νέα μονάδα παραγωγής drones των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ το ΥΠΕΘΑ έχει ανακοινώσει στόχο ετήσιας παραγωγής 15.000 drones μέχρι το τέλος του έτους. Παράλληλα προωθούνται το εγχώριο anti-drone σύστημα «Κένταυρος», νέα συστήματα μη επανδρωμένων μέσων και η πολυχωρική «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Αυτή η προσπάθεια αξίζει να υποστηριχθεί και να επιταχυνθεί. Και κυρίως πρέπει να προστατευθεί από την παλαιολιθική πλατφορμοκεντρική αντίληψη που εξακολουθεί να ταυτίζει τη στρατιωτική ισχύ με τον αριθμό και το κύρος πανάκριβων μεγάλων συστημάτων και αντιμετωπίζει κάθε διαφορετική προσέγγιση περίπου ως υποβάθμιση της μαχητικής ικανότητας. Το ζητούμενο δεν είναι να αντικαταστήσουμε τις μεγάλες πλατφόρμες με drones. Αυτό θα ήταν απλώς η αντικατάσταση ενός τεχνολογικού φετιχισμού από έναν άλλον. Το ζητούμενο είναι να εντάξουμε πλατφόρμες, drones, πυραύλους, αισθητήρες, κυβερνοχώρο, ηλεκτρονικό πόλεμο, ανθρώπινο δυναμικό και εγχώρια παραγωγή σε μια ενιαία αρχιτεκτονική παραγωγής αποτελεσμάτων.

Από τη μάζα μέσων στη μάζα αποτελεσμάτων

Εδώ βρίσκεται ίσως και η σημαντικότερη αλλαγή. Ότι, δηλαδή, ενω η παραδοσιακή στρατιωτική σκέψη αναζητούσε πλεόνασμα μέσων η νέα στρατιωτική σκέψη πρέπει να επιδιώκει πλεόνασμα αποτελεσμάτων. Συνακόλουθα, δεν χρειάζεται να διαθέτουμε περισσότερα από όλα αλλά να δημιουργούμε περισσότερα δυνητικά προβλήματα από όσα μπορεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ο αντίπαλος.

Ένας αισθητήρας μπορεί να εξυπηρετεί πολλούς φορείς πυρός. Ένας φορέας μπορεί να αξιοποιεί πληροφορίες πολλών αισθητήρων. Διαφορετικά μέσα μπορούν να απειλούν τον ίδιο στόχο και το ίδιο μέσο μπορεί να συμμετέχει σε διαφορετικές αλυσίδες αποτελέσματος. Η ισχύς επομένως δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των στοιχείων αλλά κυρίως στον αριθμό των δυνατών συνδυασμών τους.

Αυτό ακριβώς είναι το πέρασμα από το άθροισμα στο δίκτυο και από το δίκτυο στο πολύπλεγμα.

Από τον βληματοκεντρικό στον πόλεμο επικεντρωμένο στα αποτελέσματα

Η ουκρανική εμπειρία δεν ακυρώνει λοιπόν την έννοια του βληματοκεντρικού πολέμου. Όμως, την υπερβαίνει.

Η εξέλιξη των τελευταίων ετών θα μπορούσε σχηματικά να αποδοθεί ως εξής:

Από τον Πλατφορμοκεντρικό Πόλεμο, περνάμε στον Βληματοκεντρικό Πόλεμο, εν συνεχεία στον Δικτυωμένο Βληματοκεντρικό Πόλεμο και στο τέλος φθάνουμε στον Ενοποιημένο Πολυχωρικό Πόλεμο επικέντρωσης στα Αποτελέσματα.

Στο τελευταίο στάδιο δεν έχει πρωτεύουσα σημασία ποιος φορέας παράγει το αποτέλεσμα.

Μπορεί να είναι πύραυλος, πυροβολικό, FPV drone, περιφερόμενο πυρομαχικό, ηλεκτρονικός πόλεμος, κυβερνοενέργεια ή συνδυασμός τους.

Το αποτέλεσμα μπορεί μάλιστα να μην είναι καν καταστρεπτικό.

Μπορεί να είναι τύφλωση, παρεμβολή, παραπλάνηση, καθήλωση, άρνηση πρόσβασης, εξάντληση αποθεμάτων ή απλώς δημιουργία τέτοιας αβεβαιότητας ώστε ο αντίπαλος να μην επιχειρήσει. Συνακόλουθα, το κέντρο βάρους μετακινείται από το αντικείμενο που πολεμά στη λειτουργία που παράγεται.

Και αυτό είναι τελικά το νόημα της Οικονομίας των Πολεμικών Αποτελεσμάτων.

Στρατιωτική ισχύς, λοιπόν, δεν είναι το άθροισμα των όπλων που διαθέτει ένα κράτος αλλά η ικανότητά του να παράγει περισσότερα, ταχύτερα, ανθεκτικότερα και στρατηγικά σημαντικότερα αποτελέσματα από τον αντίπαλο, με μικρότερο συνολικό κόστος, να συνεχίζει να τα παράγει παρά τις απώλειες και να αναγεννά την ικανότητα παραγωγής τους ταχύτερα από εκείνον.

Γι' αυτό και το σημαντικότερο δίδαγμα της Ουκρανίας δεν είναι ότι «τα drones είναι το μέλλον». Αυτό θα ήταν μια ακόμη τεχνολογική απλούστευση. Σήμερα είναι τα drones. Αύριο μπορεί να είναι άλλα συστήματα.

Η πραγματική επανάσταση βρίσκεται αλλού: στη νέα σχέση μεταξύ κόστους, ακρίβειας, μάζας, δικτύωσης, αναλωσιμότητας, βιομηχανικής παραγωγής, προσαρμογής και αποτελέσματος.

Πριν από λίγα χρόνια, ο βληματοκεντρικός πόλεμος μπορούσε ακόμη να θεωρηθεί μια υπόθεση για το πού κατευθυνόταν η στρατιωτική εξέλιξη.

Σήμερα μπορούμε να διακρίνουμε το επόμενο βήμα.

Από την πλατφόρμα περάσαμε στο βλήμα.

Από το βλήμα περνάμε στο δίκτυο.

Και από το δίκτυο περνάμε στο αποτέλεσμα.

 

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr στο Google News