Από τη Σαμοθράκη ως το Αρκαλοχώρι και τη Δαδιά, όπου κι αν κοιτάξεις, η Ελλάδα – η πραγματική Ελλάδα, η πραγματικότητά της – σε πληγώνει.
Περνώντας τις τελευταίες μέρες στο ακριτικό νησί του Θρακικού Πελάγους, στην επέτειο της βιβλικής καταστροφής από τις πλημμύρες του 2017, κι ανήμερα, σήμερα, της επετείου του καταστροφικού σεισμού στο Αρκαλοχώρι, ακούγοντας τους δημάρχους Αργιθέας και Σουφλίου, η σκέψη αυτή, παραφράζοντας τον ποιητή, με βασανίζει: Όπου κι αν κοιτάξεις, η πραγματική Ελλάδα σε πληγώνει.
Δεν είναι η Ελλάδα των τηλεοπτικών σποτ, των success stories και των εξαγγελιών. Είναι η Ελλάδα της απόλυτης εγκατάλειψης, εκεί όπου το κράτος θυμάται τον πολίτη μόνο την ώρα που πέφτουν οι κάμερες των καναλιών – εθνικής εμβέλειας, γιατί τα τοπικά μέσα ενημέρωσης θα μείνουν εκεί, κι ας τους φωνάζουν οι διάφοροι καρεκλοκένταυροι «γραφικούς» – για να καταγράψουν την καταστροφή, και τον ξεχνά την ακριβώς επόμενη στιγμή που σβήνουν τα φώτα...
Σαμοθράκη 2017-2026
Εννέα χρόνια μετά τη θεομηνία που διέλυσε το νησί, στις 26 Σεπτεμβρίου 2017, χρειάστηκε να φτάσουμε στο σήμερα για να μπει μια υπογραφή σε μια προγραμματική σύμβαση για το Κέντρο Υγείας.
Από το 2017. Εννέα χρόνια για τα αυτονόητα.
Το δημαρχείο ακόμη πληγή, οι δρόμοι ακόμη διαλυμένοι. Σε έναν ακριτικό τόπο που παλεύει με τα κύματα και την απομόνωση, η Πολιτεία θεώρησε ότι η υγεία και η ασφάλεια των κατοίκων μπορούν να περιμένουν σχεδόν μια δεκαετία σε γραφεία, ενστάσεις και γραφειοκρατικούς διαδρόμους.
«Βλέπαμε τότε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τις γαλότσες και νομίζαμε ότι σε έναν μήνα θα είχαν αποκατασταθεί όλες οι ζημιές. Πού να ξέραμε...», μου είπε κάτοικος του νησιού, περιγράφοντας πώς από την Πολιτεία που ήταν παρούσα τις πρώτες ώρες, με όλη την εξάρτηση μπροστά στις κάμερες, φτάσαμε στο σήμερα...
Αρκαλοχώρι 2021-2026
Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου, η εικόνα είναι γροθιά στο στομάχι.
Άνθρωποι που «μεγαλώνουν» μέσα σε κοντέινερ, περιμένοντας έναν φάκελο να εγκριθεί, μια άδεια να υπογραφεί, μια χρηματοδότηση να ξεκολλήσει από τα γρανάζια μιας ανάλγητης διοίκησης.
Η «προσωρινότητα» βαφτίστηκε κανονικότητα και οι λαμαρίνες έγιναν η μόνιμη στέγη για οικογένειες που είδαν το βιός τους να χάνεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Δαδιά και Αργιθέα: Το ίδιο μοτίβο
Στη Δαδιά, το 2023, στην Αργιθέα, το ίδιο μοτίβο.
Στάχτες, υποσχέσεις για ανασυγκρότηση που έμειναν στα χαρτιά, καμένα δάση που αφέθηκαν στη μοίρα τους και ορεινές κοινότητες που παλεύουν μόνες τους με τα μπαζωμένα ρέματα και τους γκρεμισμένους δρόμους.
Αυτή είναι η κοινή γεωγραφία της αποτυχίας. Ένα αόρατο, αλλά πανίσχυρο τείχος κρατικής δυσλειτουργίας που εκμηδενίζει την απόσταση ανάμεσα στο Θρακικό Πέλαγος, την Κρήτη και την Πίνδο.
Παντού οι ίδιες παθογένειες:
1. Μηδενική πρόληψη: Θυμόμαστε τις υποδομές μόνο όταν καταρρεύσουν και τα δάση μόνο όταν καούν.
2. Γραφειοκρατικός σαδισμός: Διαδικασίες ρουτίνας που εφαρμόζονται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, καταδικάζοντας ολόκληρες κοινωνίες σε πολυετή ομηρία.
3. Οργανωμένη ανευθυνότητα: Ένα διαρκές πινγκ-πονγκ αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε υπουργεία, περιφέρειες και δήμους, όπου στο τέλος κανείς δεν φταίει, κανείς δεν λογοδοτεί, αλλά οι πολίτες παραμένουν αβοήθητοι.
Η πραγματικότητα αυτή πληγώνει γιατί αποκαλύπτει μια κυνική αλήθεια: η ελληνική περιφέρεια, τα χωριά και τα ακριτικά νησιά αφήνονται συστηματικά να ερημώσουν.
Όταν ένα κράτος χρειάζεται σχεδόν μια δεκαετία για να ξαναχτίσει ένα κέντρο υγείας και πέντε χρόνια για να βγάλει σεισμόπληκτους από τα κοντέινερ – και πόσα ακόμη έχουμε να δούμε – δεν είναι απλώς αργοκίνητο.
Είναι ένα κράτος που έχει παραιτηθεί από την ευθύνη του απέναντι στους ανθρώπους του...
Αυτή είναι η Ελλάδα που μας πληγώνει και μας διώχνει...
