Πολιτικοί και πολιτική ράβουν τα προεκλογικά τους κουστούμια. Σχέδια, εξαγγελίες, προγράμματα και υποσχέσεις πάνω στο τραπέζι. Μόνο που, από τις πρώτες κιόλας παρουσίες και κουβέντες, διαπιστώνεις πως πολλά παραμένουν ίδια.
Ίδια στάση. Ίδια χαμόγελα. Ίδιες βλέψεις. Ίδια επιχειρήματα. Τι έκανα εγώ, τι έκανες εσύ. Τι υποσχέθηκα εγώ και τι έκανα ή δεν έκανα, χωρίς ωστόσο να φταίω εγώ. Πού στοχεύω και γιατί ζητώ την ψήφο σου. Μα, για το αύριό σου, καλύτερο, ασφαλέστερο, λιγότερο άστατο, στρυμωγμένο, κ.λπ.
Αλήθεια, γιατί ζητάς την ψήφο μου;
Τι θέλεις και σχεδιάζεις για μένα, το μέλλον μου, το μέλλον των παιδιών μου; Πώς βελτιώνεις την ποιότητα της ζωής μου;
Απαντήσεις υπάρχουν. Και δίνονται σαφέστατα. Ρητορικές. Υποσχετικές. Αόριστες. Συχνά ανέξοδες.
Άλλωστε, στη μάχη της εξουσίας κερδισμένος διαχρονικά είναι εκείνος που “τάζει” τα περισσότερα και τα καλύτερα.
Κι εγώ; Εμείς;
Ε, λίγη υπομονή χρειάζεται, θα μου πεις πάλι. Πρώτα να ελέγξουμε τι κάναμε, βρήκαμε, να μετρήσουμε τις δυνάμεις μας, τα “κουκιά” μας... και μετά... πάμε και στα θαύματα.
Τρώγονται, σπουδάζουν τα παιδιά μου, ανοίγουν δουλειές, επανασχεδιάζουν την παραγωγή, σε ρωτώ; Γιατί άλλο θαύμα κι άλλο καθημερινότητα και η καθημερινότητα έχει κόστος, να ξέρεις.
Και πόσο χρόνο χρειάζεσαι; Πόσο ακόμη η οικονομία των πολλαπλών ταχυτήτων θα στερεί από το σπίτι και το τραπέζι μου τα βασικά; Μέχρι πότε η αγωνία μου για ένα έκτακτο γεγονός δε θα μπορεί να καλυφθεί οικονομικά; Μέχρι πότε η κλονισμένη υγεία μου θα κινδυνεύει να μετατραπεί στην Αχίλλειο φτέρνα μου; Μέχρι πότε θα πληρώνω ακριβά αυτό το κράτος χωρίς να αισθάνομαι ότι μου προσφέρει τα στοιχειώδη;
Οι αριθμοί πάντα... κάτι μας λένε
Και εδώ, οι αριθμοί έχουν κάτι να μας πουν. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται. Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Ο πληθωρισμός, όμως, τον Ιούλιο του 2026 διαμορφώθηκε στο 3,4%. Ανάπτυξη, λοιπόν. Αλλά για ποιον;
Γιατί πίσω από τους μακροοικονομικούς δείκτες υπάρχει ένας άλλος δείκτης. Ο πιο δύσκολος ίσως να μετρηθεί και ο πιο εύκολος να γίνει αισθητός: Η καθημερινότητα του ανθρώπου.
Το 2025, το 27,5% του πληθυσμού της χώρας βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχιας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Πρόκειται για ποσοστό υψηλότερο από το 26,9% του 2024 και σημαντικά υψηλότερο από το 20,9% της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο λέει και η ΕΛ.ΣΤΑΤ., άλλωστε. Η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση έφτασε το 14,9%.
Και οι αριθμοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο βάρος όταν μεταφράζονται σε καθημερινές αδυναμίες.
Το 50,5% αντιμετωπίζει οικονομική αδυναμία να καλύψει μια έκτακτη αλλά αναγκαία δαπάνη.
Το 46,6% δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξασφαλίσει ούτε μία εβδομάδα διακοπών.
Το 41,8% αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πληρωμή ενοικίου, δόσης δανείου ή πάγιων λογαριασμών.
Και το 27,3% αδυνατεί να συμμετέχει τακτικά σε δραστηριότητες αναψυχής με πληρωμή αντιτίμου.
Αυτά δεν είναι απλώς ποσοστά. Είναι άνθρωποι. Είναι οικογένειες. Είναι σπίτια που κάνουν λογαριασμό πριν από κάθε αγορά. Είναι άνθρωποι που φοβούνται ένα απρόβλεπτο έξοδο γιατί δεν υπάρχει απόθεμα. Είναι παιδιά που μεγαλώνουν σε σπίτια όπου το «θα πάμε διακοπές» δεν είναι αυτονόητο. Είναι ένας πολίτης που δε ζητά πολυτέλειες. Ζητά να μπορεί να ζήσει.
Και μετά το ενοίκιο, το ρεύμα. Μετά το ρεύμα, το σούπερ-μάρκετ. Μετά τα καύσιμα. Μετά τα φάρμακα. Και κάπου εκεί, αν περισσέψει κάτι, ίσως περισσέψει και λίγη ζωή.
Η Ελλάδα που... δε βλέπουν οι πολιτικοί
Αυτή είναι η Ελλάδα που πρέπει να κοιτάξει η πολιτική.
Όχι μόνο την Ελλάδα των επενδύσεων, των αριθμών, των μεγάλων έργων και των μακροοικονομικών επιδόσεων. Αλλά και την Ελλάδα του νοικοκυριού. Του μισθού. Της σύνταξης. Του ενοικίου. Της οικογένειας που φοβάται τον επόμενο λογαριασμό. Του νέου ανθρώπου που θέλει να μείνει και να δημιουργήσει στον τόπο του.
Έτσι, από τις πρώτες τους δημόσιες παρουσίες και κουβέντες, όποιος τους έχει δει και τους έχει ακούσει, δύσκολα μπορεί να μην αναρωτηθεί: Άκουσαν πραγματικά τις καθημερινές μας αγωνίες; Γιατί οι υποσχέσεις που περισσεύουν δεν απαντούν στα δικά μου «γιατί».
Και η συνεχής επίκληση της θυμηδίας μου για τα χρώματα, τα κόμματα, τους πολιτικούς συσχετισμούς και το ποιος θα επικρατήσει έναντι ποιου δε βελτιώνει από μόνη της τους δείκτες. Δεν πληρώνει το ενοίκιο. Δε γεμίζει το ψυγείο. Δεν αντιμετωπίζει την αγωνία μιας ασθένειας. Δεν εξασφαλίζει το αύριο. Γι’ αυτό και το ερώτημά μου παραμένει απλό.
Τελικά, βρες μου τον λόγο για να σε ψηφίσω.
Όχι τον λόγο για να μην ψηφίσω τον αντίπαλό σου. Όχι τον λόγο για να φοβηθώ τον άλλον. Όχι τον λόγο για να θυμηθώ ξανά τα παλιά. Τον δικό σου λόγο θέλω. Πες μου τι θα αλλάξει αύριο το πρωί στη ζωή μου.
Βελτίωσέ μου τη ζωή μέσα σε μια τετραετία. Κάνε τους δείκτες καλύτερους, αλλά κάνε κι εμένα να το αισθανθώ. Κάνε την ανάπτυξη να σημαίνει κάτι και για εκείνον που μετράει τα ευρώ του μήνα. Κάνε τη στέγη πιο προσιτή. Κάνε την υγεία ασφάλεια και όχι αγωνία. Κάνε το κράτος αποτελεσματικό, γιατί εγώ το πληρώνω. Και πάνω απ’ όλα, άφησέ με να ανασάνω. Άφησέ με να χαρώ και να γελάσω.
Να μπορώ να περπατήσω ξένοιαστος σε ένα πάρκο χωρίς να σκέφτομαι τον επόμενο λογαριασμό. Να μπορώ να ονειρευτώ. Να μπορώ να σχεδιάσω. Να μπορώ να πω στα παιδιά μου ότι το αύριο δεν είναι ένας ακόμη λογαριασμός που πρέπει να πληρωθεί, αλλά μια προοπτική που αξίζει να περιμένουμε.
Ξέρεις, μιας και μπήκες σε προεκλογική περίοδο, το ζητούμενο δεν είναι αν υπερίσχυσες του αντιπάλου σου. Δεν είναι αν στο τηλεοπτικό ή στο ραδιοφωνικό πάνελ η ισχύς του λόγου σου εντυπωσίασε περισσότερο. Δεν είναι η καλύτερη ατάκα. Δεν είναι το δυνατότερο σύνθημα. Δεν είναι το χειροκρότημα.
Το ζητούμενο είναι τι θα αφήσεις πίσω σου για τον πολίτη. Αν θέλεις την ψήφο μου, μη μου ζητάς απλώς να σε πιστέψω. Κάνε με να μπορώ να σε εμπιστευτώ.
Και στο ξαναζητώ:
Άφησέ με να χαρώ και να γελάσω. Άφησέ με να ονειρευτώ και να σχεδιάσω.
Βγάλε από τη ζωή μου τα “φαντάσματα”. Τον φόβο της αρρώστιας. Τον φόβο του λογαριασμού. Τον φόβο της ανεργίας. Τον φόβο του αύριο.
Γιατί, τελικά, ίσως αυτό να είναι το πιο δύσκολο - και το πιο ουσιαστικό - έργο μιας πολιτικής που θέλει πραγματικά να λέγεται πολιτική:
Να κάνει τον πολίτη να αισθανθεί ξανά ότι το αύριο του ανήκει.
