Στο νότιο Ρέθυμνο, η φωτιά “κόπασε”, αλλά το πεδίο παραμένει γεμάτο καπνούς. Εκατοντάδες πυροσβέστες από κάθε γωνιά του νησιού - και όχι μόνο - επιχείρησαν εκεί. Ρίχτηκαν στη μάχη κι είδαν τον φόβο τους να γίνεται πραγματικότητα δίπλα τους... ο 25χρονος Παντελής Διαμαντάκης και ο 58χρονος
Μανόλης Στρατιδάκης, οι δύο πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της επιχείρησης κατάσβεσης.
Για τον κόσμο έξω από τη ζώνη του κινδύνου, η είδηση έχει αρχίσει να υποχωρεί. Είναι κι οι φωτιές στην Αττική κι η τραγωδία με το πλήρωμα του πυροσβεστικού αεροσκάφους... έπιασαν στασίδι κι οι διάφοροι «έμπειροι και εμπειρογνώμονες». Είναι και η καθημερινότητα... έμειναν συγγενείς και φίλοι να θρηνούν για την απώλεια των δύο...
Έμειναν κι οι συνάδερφοί τους, που παραμένουν με τις στολές τους μέσα στη στάχτη και τώρα καλούνται να δώσουν μια ακόμα μάχη, αυτή τη φορά με τα μέσα τους. Με το σοκ της απώλειας και της εικόνας που αντίκρισαν.
Άκουγα τις περιγραφές των ανθρώπων που στα μάτια μου όταν τους βλέπω στο πεδίο μοιάζουν ατρόμητοι και μάτωνε η ψυχή μου... Οι ήρωες (όταν πέφτουν στο καθήκον, όχι όταν διεκδικούν τα αυτονόητα) να λυγίζουν έτσι... ταχυκαρδίες, πίεση, ναυτία, πόνοι, δυσκολία στην αναπνοή. Λίγες ώρες μετά την τραγωδία στην Κρύα Βρύση, τα σώματά τους αντέδρασαν βίαια, “ξερνώντας” το βάρβαρο αποτύπωμα μιας εικόνας που το μυαλό αρνείται να επεξεργαστεί. Ακόμα κι η στολή, η πειθαρχία και τα χρόνια εμπειρίας λύγισαν μπροστά στην απόλυτη φρίκη... Γιατί είναι πρώτα απ’ όλα άνθρωποι.
Στην πρώτη γραμμή, ο θρήνος είναι μια πολυτέλεια που δεν επιτρέπεται... Χάνεις τους ανθρώπους σου, αλλά το πρωτόκολλο δεν προβλέπει χρόνο για να γονατίσεις. Η φωτιά θέλει επιτήρηση, το μέτωπο αναζωπυρώνεται, οι ασύρματοι συνεχίζουν να καλούν.
Η ανοιχτή πληγή
Το Πυροσβεστικό Σώμα στην Κρήτη φέρει αυτή τη στιγμή μια βαθιά, ανοιχτή πληγή - μια πληγή που δεν μπορεί να κλείσει όσο οι άνθρωποι αυτοί υποχρεούνται να παραμένουν λειτουργικοί πάνω στο ίδιο έδαφος που χάθηκαν οι συνάδελφοί τους.
Ο θρήνος απλώς αναστέλλεται λόγω καθήκοντος. Όμως η αναβολή του πένθους δε σημαίνει εξαφάνιση του τραύματος. Η εικόνα, η μυρωδιά, η σιωπή της απώλειας παγιδεύονται μέσα στο σώμα και εκδηλώνονται με τον πιο βίαιο τρόπο. Αυτοί οι άνθρωποι σήμερα που δεν είναι - ευτυχώς Θεέ μου - στο πεδίο δίνουν μάχη με το συλλογικό τραύμα μιας οικογένειας - αυτής του Πυροσβεστικού Σώματος - που έχασε δύο δικούς της και δεν της δόθηκε ούτε μια στιγμή να τους κλάψει.
Και φανταστείτε, αν η διαχείριση του σοκ είναι μια φορά δύσκολη για τον μάχιμο πυροσβέστη, για τους επικεφαλής μετατρέπεται σε έναν αβάσταχτο εσωτερικό διχασμό. Όταν φέρεις βαθμό και ευθύνη, η κατάρρευση απαγορεύεται διά νόμου. Υποχρεούσαι να δώσεις καθαρές εντολές, να διατηρήσεις την ψυχραιμία του τμήματος, να προστατεύσεις τις επόμενες ζωές, την ίδια ακριβώς στιγμή που μέσα σου είσαι γινωμένος συντρίμμια.
Πώς δίνεις διαταγή για την επόμενη αναχαίτιση όταν μόλις έχεις αντικρίσει μια τέτοια εικόνα στο μέτωπο; Η ηγεσία στο πεδίο μετατρέπεται σε μια αόρατη απομόνωση. Ο αξιωματικός καλείται να γίνει ο ακλόνητος “βράχος” για τους υφισταμένους του. Πώς τα κατάφεραν αλήθεια..;
Όταν φέρεις βαθμό και ευθύνη, η κατάρρευση απαγορεύεται διά νόμου. Υποχρεούσαι να δώσεις καθαρές εντολές, να διατηρήσεις την ψυχραιμία του τμήματος, να προστατεύσεις τις επόμενες ζωές, την ίδια ακριβώς στιγμή που μέσα σου είσαι γινωμένος συντρίμμια
Η εύκολη λύση
Η ηρωοποίηση των πυροσβεστών είναι η εύκολη λύση. Είναι τα θερμά συλλυπητήρια στις δηλώσεις των επισήμων, τα χειροκροτήματα και τα λόγια για «αυτοθυσία». Άντε και καμιά τελετή όταν περάσουν τα δύσκολα, καμιά τιμητική πλακέτα ίσως... Όμως ο ηρωισμός δεν προστατεύει από το μετατραυματικό στρες, ούτε θεραπεύει τις αόρατες πληγές.
Η ουσιαστική στήριξη δε φαίνεται στα λόγια, αλλά στις πράξεις της Πολιτείας. Η συστηματική, άμεση και εξειδικευμένη ψυχολογική υποστήριξη στο πεδίο δεν είναι πολυτέλεια, ούτε «αδυναμία». Είναι στοιχειώδης υποχρέωση του κράτους απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους που βάζει στην πρώτη γραμμή. Όταν απαιτείς από κάποιον να μπαίνει στη φωτιά για να σώσει ζωές, έχεις την ηθική και θεσμική ευθύνη να είσαι εκεί για να τον κρατήσεις όρθιο όταν η φωτιά σβήσει, αλλά η φλόγα μέσα του εξακολουθεί να καίει...
