Το Διαδίκτυο των Σκέψεων (Internet of Thoughts) αποτελεί μια πρωτοποριακή τεχνολογική σύγκλιση, όπου ειδικά σχεδιασμένα νευρωνικά νανορομπότ εγκαθίστανται στον ανθρώπινο εγκέφαλο για να επιτρέψουν την άμεση, αμφίδρομη σύνδεσή του με ένα παγκόσμιο υπολογιστικό νέφος (cloud). Μέσω αυτής της διεπαφής, οι άνθρωποι θα μπορούν να «ανεβάζουν» και να «κατεβάζουν» πληροφορίες σε κλάσματα του δευτερολέπτου, αποκτώντας ασύρματη πρόσβαση σε όλη τη συσσωρευμένη ανθρώπινη γνώση και ενώνοντας τις σκέψεις τους σε έναν παγκόσμιο υπερ-εγκέφαλο. Όταν όμως η σύγχρονη τεχνολογία αγγίζει αυτό το κατώφλι, η συζήτηση δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται σε μια απλή παρουσίαση της επιστημονικής προόδου· οφείλει να μετατοπιστεί στον πυρήνα της πολιτικής οικονομίας και της ίδιας της υπαρξιακής μας οντότητας. Αν οι εισηγητές του παραδοσιακού ΑΕΠ ισχυρίζονταν ότι αυτός ο Δείκτης μετρά απλώς την οικονομική δραστηριότητα και όχι την ευημερία, η έλευση ενός παγκόσμιου «Υπερ-εγκεφάλου» μέσω του δικτύου Brain Net καθιστά τα όρια του κλασικού αυτού δείκτη όχι απλώς ξεπερασμένα, αλλά επικίνδυνα λειψά-ελλιπή.
Μπήκαμε σε μια εποχή όπου η Γνώση, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία και ο άυλος πλούτος παράγουν αξία που οι παραδοσιακοί εθνικοί λογαριασμοί αδυνατούν να αποτυπώσουν. Εδώ ακριβώς γεννιέται η επιτακτική ανάγκη για την εισαγωγή του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος Γνώσης (ΑΕΠ-Γ / GDPK). Το ΑΕΠ-Γ δεν είναι απλώς ένα εναλλακτικό οικονομετρικό εργαλείο· είναι μια πράξη δικαιοσύνης που αποδίδει φόρο τιμής στους διαχρονικούς εργάτες της σκέψης και αποτιμά τον πραγματικό πλούτο των εθνών πέρα από τα λογιστικά τερτίπια της άνισης ανταλλαγής που εξυπηρετεί το 1%. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με ένα μακραίωνο, άυλο πολιτιστικό κεφάλαιο που γέννησε τον Λόγο, τη Λογική και τη Δημοκρατία, η αναγνώριση αυτού του πλούτου αποτελεί τον μοναδικό δρόμο για να σπάσει ο φαύλος κύκλος του τεχνητού χρέους και των μνημονίων. Διευρύνοντας τον «παρονομαστή» της οικονομίας μας με τον άυλο πλούτο της Γνώσης, η δημοσιονομική υγεία και η εθνική αξιοπρέπεια αποκτούν ξανά στέρεα θεμέλια.
Ωστόσο, το Διαδίκτυο των Σκέψεων θέτει ένα βαθύτερο, σχεδόν μεταφυσικό ερώτημα: Αν η ανθρώπινη διάνοια συνδεθεί απευθείας με το υπολογιστικό νέφος (cloud), μετατρέποντας τη σκέψη από ατομικό καταφύγιο σε κοινό κτήμα, ποιος θα ελέγχει αυτή την ψηφιακή αγορά; Αν αφήσουμε τη διαχείριση της ίδιας μας της συνείδησης στους νόμους της παραδοσιακής αγοράς –της ίδιας αγοράς που σήμερα παράγει οικονομική μεγέθυνση αλλά ταυτόχρονα γεννά την «επιδημία της μοναξιάς», την κοινωνική πόλωση και τη στασιμότητα της ευημερίας– τότε το Διαδίκτυο των Σκέψεων θα μετατραπεί στην απόλυτη «κατάρα» της ατομικής ανυπαρξίας. Θα οδηγηθούμε σε μια κοινωνία όπου η ιδιωτικότητα του μυαλού εκμηδενίζεται, προς όφελος μιας νέας, ψηφιακής μορφής εκμετάλλευσης.
Η απάντηση σε αυτή την εφιαλτική προοπτική, η απάντηση στο ερώτημα αν αυτή η μετάβαση θα σημάνει μια ιστορική Νίκη ή Ήττα για το ανθρώπινο είδος, δεν κρύβεται στην τεχνολογική ισχύ των υπερυπολογιστών ή στην χωρητικότητα (bandwidth) των δικτύων. Κρύβεται στις πέντε θεμελιώδεις αρχές που -υπό άλλες συνθήκες με κράτησαν και πρέπει όλους να μας κρατήσουν όρθιους: την Αγάπη, την Αλήθεια, τον Αγώνα, την Απώλεια και την Αθανασία.
- Αγάπη: Αν η συλλογική γνωστική λειτουργία του Brain Net δεν έχει ως αφετηρία και προορισμό την ενσυναίσθηση, τη φροντίδα για τον συνάνθρωπο και τη γεφύρωση των κοινωνικών ανισοτήτων, τότε ο «Υπερ-εγκέφαλος» θα είναι ένα ψυχρό, απρόσωπο δικτυακό πλέγμα. Η Αγάπη είναι η πνευματική ενέργεια που σμιλεύει την ψυχή· είναι αυτή που πρέπει να διαπεράσει τον ψηφιακό ιστό για να μην μετατραπεί η τεχνολογία σε εργαλείο απόλυτης υποδούλωσης.
- Αλήθεια: Σε ένα περιβάλλον όπου οι σκέψεις θα «ανεβαίνουν» και θα «κατεβαίνουν» στο cloud, η Αλήθεια αποτελεί το έσχατο οχυρό. Η επιστημονική και ηθική αλήθεια πρέπει να προστατευθεί από τη χειραγώγηση και τη δημιουργική λογιστική των ισχυρών. Το ΑΕΠ-Γνώσης βασίζεται στην Αλήθεια της ανθρώπινης προσφοράς, αρνούμενο τα τερτίπια μιας επίπλαστης οικονομίας.
- Αγώνας: Η αντίσταση στην ισοπέδωση της ατομικότητας και στην επιβολή μιας σκιώδους, ψηφιακής λιτότητας απαιτεί διαρκή αγώνα. Είναι ο αγώνας για τη δημοκρατία, την ισονομία και την ισηγορία στην ψηφιακή εποχή. Δεν πρέπει να σιωπήσουμε· η διεκδίκηση του ελέγχου της γνώσης μας είναι ο υπέρτατος κοινωνικός αγώνας του 21ου αιώνα.
- Απώλεια: Η συνειδητοποίηση της απώλειας –είτε αυτή αφορά τις ιερές προσωπικές μας μνήμες που μας διαμόρφωσαν είτε τον κίνδυνο απώλειας της ίδιας της εσωτερικότητάς μας– είναι εκείνη που μας κρατά ανθρώπινους. Το Διαδίκτυο των Σκέψεων υπόσχεται μια τεχνητή πληρότητα, όμως η ικανότητά μας να βιώνουμε την απώλεια και να τη μετατρέπουμε σε δημιουργική, πνευματική ενέργεια είναι το στοιχείο που καμία Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να αντιγράψει.
- Αθανασία: Η αληθινή αθανασία δεν βρίσκεται στο ασύρματο «upload» της μνήμης μας σε έναν σκληρό δίσκο υπερυπολογιστών. Βρίσκεται στο διαχρονικό απόθεμα της ανθρώπινης γνώσης και του πολιτισμού που κληροδοτείται από γενιά σε γενιά –στη διαγενεακή ισότητα και δικαιοσύνη. Η αθανασία κερδίζεται όταν το πέρασμά μας από τη γη αφήνει πίσω του μια κοινωνία πιο δίκαιη, όπου η γνώση απελευθερώνει και δεν φυλακίζει.
Θα είναι μια μεγάλη Νίκη αν καταφέρουμε να ευθυγραμμίσουμε το Διαδίκτυο των Σκέψεων με την εκθετική πρόοδο της επιστήμης με το ΑΕΠ της Γνώσης, θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα την ανθρώπινη ευημερία. Θα είναι όμως μια ολέθρια Ήττα αν επιτρέψουμε στην τεχνολογία να εκμηδενίσει την ιδιωτικότητα του μυαλού μας. Ήρθε ο καιρός να αρνηθούμε την άνιση ανταλλαγή, να εμπιστευθούμε την ανθρώπινη ικανότητα και, έχοντας ως πυξίδα τις αρχές που μας κράτησαν όρθιους, να διεκδικήσουμε ένα μέλλον όπου η Γνώση θα παραμείνει το απόλυτο όπλο της ελευθερίας μας.
