- Συμφώνησε η Γερμανία να καταβάλει πολεμικές επανορθώσεις στην Πολωνία;
Αυτό δεν είναι αληθές!
Αρκεί κανείς να ακούσει τις δηλώσεις του ίδιου του Γερμανού ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ, σε συνέντευξη της 17ης Ιουνίου 2026, στην ανταποκρίτρια της DW στην Βαρσοβία, κ. Magdalena Gwozdz-Pallokat, η οποία τον ρωτάει:
«Κύριε Βάντεφουλ τι συμβαίνει με το θέμα της καταβολής αποζημιώσεων προς τους τελευταίους Πολωνούς επιζώντες-θύματα, που εκτιμώνται σε περίπου 50.000; Γιατί μοιάζει τόσο δύσκολο για τη Γερμανική Κυβέρνηση να υποστηρίξει αυτούς τους ανθρώπους, που είναι πλέον υπέργηροι;»
Και ο Υπουργός απαντάει: «Πράγματι είναι πολύ ηλικιωμένοι και φυσικά κάτι θα πρέπει να κάνουμε -αυτή είναι η άποψη του Υπουργού των Εξωτερικών. Η συζήτηση παραμένει, επί του θέματος, ανοικτή στην Γερμανία. Για να είμαι ειλικρινής, ήταν κάπως δύσκολο να συζητηθεί το θέμα τα τελευταία χρόνια. Χάσαμε κάποιο χρόνο εξ αιτίας, επίσης, της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης σχετικά με τις αποζημιώσεις. Τώρα, όμως, επιστρέφουμε κάποια πολιτιστικά αγαθά — επιτέλους! Ηταν επιβαλλόμενο! Παράλληλα, εδώ στο Βερολίνο, θα τιμήσουμε αυτή την ιστορία με την δημιουργία ενός μνημείου και ενός κέντρου, όπου θα παρουσιάζουμε από κοινού την ιστορία μας -μια ιστορία που είναι ιδιαίτερα οδυνηρή για τη Γερμανία- ούτως ώστε στη γερμανική πρωτεύουσα να είναι πάντα ξεκάθαρο το τι συνέβη και ποια ευθύνη θα φέρουμε εσαεί. Φυσικά, αυτό συνεπάγεται επίσης μια υποχρέωση απέναντι στους ανθρώπους που υπέφεραν στην Πολωνία. Εξακολουθώ να ελπίζω ότι θα επιτύχουμε φέτος κάποια αποτελέσματα. Όμως, στο πρόσωπό μου, έχετε κάποιον στη γερμανική κυβέρνηση που υποστηρίζει αυτό το εγχείρημα».
Κρίναμε απαραίτητο να ζητήσουμε, επί του θέματος, την άποψη του Ευρωβουλευτή Arkadius Mularczyk, ο οποίος ως Υφ Υπ Εξ της Πολωνικής Κυβέρνησης του PIS (2022-2023, υπήρξε και εντεταλμένος της Κυβέρνησης για την αποκατάσταση των ζημιών της περιόδου 1939-1945. Ο κ. Mularczyk μας είπε:
«Η 35η επέτειος της Πολωνο-Γερμανικής Συνθήκης Καλής Γειτονίας συνοδεύτηκε από λόγια, αλλά όχι από πράξεις. Και τα δύο σώματα του πολωνικού κοινοβουλίου ενέκριναν ψηφίσματα που επιβεβαιώνουν την υποχρέωση της Γερμανίας να καταβάλει αποζημιώσεις στην Πολωνία· ωστόσο, τα ψηφίσματα αυτά δεν ανοίγουν νέες νομικές οδούς και δεν δημιουργούν εκτελεστές υποχρεώσεις. Η απάντηση της Γερμανίας ήταν χαρακτηριστική: μια αναγνώριση ότι πρέπει να καταβληθεί κάποιο ποσό, χωρίς όμως καμία δέσμευση όσον αφορά το ύψος, τον μηχανισμό ή το χρονοδιάγραμμα. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Βάντεφουλ παραδέχτηκε δημοσίως ότι η Γερμανία πρέπει να αποζημιώσει τα εν ζωή Πολωνικά θύματα των εγκλημάτων της ναζιστικής Γερμανίας, αλλά στη συνέχεια απέδωσε την ευθύνη για την καθυστέρηση στην προβολή απαιτήσεων της Πολωνίας για αποζημιώσεις. Αυτό είναι ψευδές και πολιτικά ανειλικρινές. Η Γερμανία θα μπορούσε να είχε θεσπίσει ένα πρόγραμμα αποζημίωσης ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με τον ίδιο τον πρέσβη της Γερμανίας στην Πολωνία, δεν υπάρχει κανένα νομικό εμπόδιο, καθώς το ζήτημα είναι πολιτικό και όχι νομικό. Το μόνο που λείπει είναι η πολιτική βούληση, και η Γερμανία έχει επιλέξει να μην την επιδείξει. Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι εξίσου ανησυχητική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να αντιμετωπίζει τους εν ζωή Πολωνούς επιζώντες των εγκλημάτων της ναζιστικής Γερμανίας ως αόρατους, στερώντας τους τους μηχανισμούς μεταβατικής δικαιοσύνης που όμως στις περιπτώσεις θυμάτων τρίτων χωρών χρηματοδοτεί με προθυμία. Μια συμπεριφορά δύο μέτρων και δύο σταθμών που αποτελεί ηθική αποτυχία που η Επιτροπή δεν μπορεί να διατηρεί επ’ αόριστον».
- Υπάρχει ουσιαστική και ειλικρινής επικοινωνία μεταξύ Γερμανίας και Πολωνίας για θέματα πολεμικών επανορθώσεων;
Αμέσως μετά την αλλαγή της κυβέρνησης το 2023, ο εκ νέου Π/Θ Ντόναλντ Τούσκ, πιο «συμβατός» με την γερμανική πλευρά, δέχθηκε το πλαίσιο που επιθυμούσε η Γερμανία, αποσύροντας το συνολικό και ευρύτερο αίτημα για καταβολή κάθε είδους επανορθώσεων που είχε τεθεί από την προηγούμενη πολωνική κυβέρνηση.
Έτσι η συζήτηση περιορίστηκε σε θέματα μνήμης, τη δημιουργία ενός «μουσείου» στο Βερολίνο (!) για την δράση και τις αγριότητες των ναζί στο πολωνικό έδαφος και πιθανή καταβολή αποζημίωσης σε έναν «μοιραία» περιορισμένο αριθμό υπέργηρων επιζώντων των κατοχικών αγριοτήτων, που τυχαίνει να είναι εν ζωή 81 χρόνια μετά το τέλος αυτού του εφιάλτη.
Η εξέλιξη αυτή δε αποτελεί συνεπώς επιτυχία για την πολωνική πλευρά.
Αδυνατούμε ειλικρινά να καταλάβουμε γιατί, άνθρωποι που υποτίθεται ότι αγωνίζονται για την διεκδίκηση των, οφειλόμενων στην δική μας πατρίδα, επανορθώσεων, επιχαίρουν, επικροτούν και θεωρούν ότι πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς τον ίδιο δρόμο.
