Η Σοφία μόλις τελείωσε το δεύτερο έτος των σπουδών της και ετοιμάζεται για εργασία σε κατασκήνωση, το ίδιο και η Ήρα. Ο Δημήτρης, που μόλις ολοκλήρωσε τις πανελλαδικές εξετάσεις, αναμένει πώς και πώς μια απάντηση για τη δουλειά στο αεροδρόμιο, η Μαριάννα και Ειρήνη ως ταξιθέτριες και η Ελευθερία, που πέρυσι δούλεψε στη Λέσβο και κοιμόταν όλο το καλοκαίρι σε σκηνή, σκέφτεται απλά να εργαστεί φέτος κάπου πιο κοντά στο σπίτι της.
Όχι, η γενιά των 18+ δεν είναι οι «χαραμοφάηδες» που κάποιοι βολεύονται να λένε ότι είναι. Για κάποιους από αυτούς - και πιστέψτε είναι πάρα πολλοί αυτοί - η ζωή δεν είναι στρωμένη με ροδοπέταλα και με μεγάλη βεβαιότητα θα σας πω ότι η ζωή τους ανήκει σε αυτούς και όχι στην τσέπη των γονιών τους.
Για τα παιδιά αυτά, το καλοκαίρι που έρχεται δεν είναι μόνο καλοπέραση. Το πρωί δουλειά. Το βράδυ συχνά εξάντληση. Και κάπου ανάμεσα, όνειρα που μπαίνουν σε αναμονή. Είναι η γενιά που γεννήθηκε μετά το 2000, που μεγάλωσε με την υπόσχεση ότι «αν προσπαθήσεις, θα τα καταφέρεις».
Στοιβάζονται σε μικρά δωμάτια, σκηνές, κοινόβια και κάνουν υπομονή γιατί «είναι για λίγο». Ένα «λίγο» που τελικά γίνεται τρόπος ζωής. Λίγο από εδώ, λίγο από εκεί... χάνεται μέσα στο λίγο η νιότη τους
Αυτοί που σπούδασαν ή σπουδάζουν, που έκαναν και κάνουν σχέδια, που φαντάστηκαν και φαντάζονται μια ζωή καλύτερη από αυτή των γονιών τους. Και όμως, σήμερα, βρίσκονται να παλεύουν με τα αυτονόητα, σαν μια επανάληψη ίδια με αυτή των γονιών τους.
Εργασία στο... κάτεργο
Εργάζονται σεζόν στα νησιά, 10 και 12 ώρες την ημέρα, συχνά χωρίς ρεπό, με μισθούς που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική προσπάθεια. Στοιβάζονται σε μικρά δωμάτια, σκηνές, κοινόβια και κάνουν υπομονή γιατί «είναι για λίγο». Ένα «λίγο» που τελικά γίνεται τρόπος ζωής. Λίγο από εδώ, λίγο από εκεί... χάνεται μέσα στο λίγο η νιότη τους.
Μετρούν τα χρήματά τους μέχρι το τέλος του μήνα. Κόβουν από δικές τους ανάγκες, όχι μόνο για να τα βγάλουν πέρα, αλλά και να κρατήσουν λίγα χρήματα για τον χειμώνα, μήπως και ξαλαφρώσουν τους γονείς τους. Συχνά αφήνουν πίσω επιθυμίες, σχέδια, ακόμα και μικρές χαρές της καθημερινότητας και όταν τελειώνει η σεζόν, γυρίζουν πίσω.
Και όχι, όταν δεν είναι φοιτητές και φοιτήτριες, δε γυρίζουν πίσω σε ένα δικό τους σπίτι. Γυρίζουν στο παιδικό τους δωμάτιο κι αυτό όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη.
Ένα δωμάτιο που κάποτε ήταν γεμάτο όνειρα, παιχνίδια, μουσικές και σχέδια για το μέλλον, για έναν 20χρονο, 25χρονο ή και 30χρονο... μετατρέπεται σε ασφυκτική πραγματικότητα, που όμως καμία πιθανότητα δεν υπάρχει να αλλάξει.
Όχι, δεν είναι τεμπέληδες
Και όχι δεν είναι όλοι τεμπέληδες. Δεν είναι όλοι αδιάφοροι. Δεν είναι μια «χαμένη γενιά», όπως εύκολα λέγεται. Είναι μια γενιά που προσπαθεί, που δουλεύει, που υπομένει και που αντέχει. Μια γενιά μορφωμένη που θέλω να σκέφτομαι πως είναι απλά κουρασμένη γενιά και όχι παραιτημένη γενιά.
Κουρασμένη από μια πραγματικότητα που τους ζητά συνεχώς περισσότερα και τους δίνει όλο και λιγότερα. Γενιά κουρασμένη από δουλειές χωρίς προοπτική, από ελαστικές μορφές απασχόλησης, από ένα κόστος ζωής που ανεβαίνει πιο γρήγορα από τα εισοδήματα.
Γενιά κουρασμένη, από την αίσθηση ότι, όσο κι αν προσπαθήσει, κάτι πάντα θα λείπει για να κάνει το επόμενο βήμα.
Μέσα σε αυτήν την πίεση, σε αυτήν την καθημερινή μάχη, υπάρχει όμως κάτι που δεν έχει χαθεί, καθώς αυτή η γενιά - η καλύτερη από εμάς και όλες τις προηγούμενες - επιμένει να κάνει σχέδια, να συζητά για το μέλλον και, έστω διστακτικά, να κάνει όνειρα και να ελπίζει.
Δηλαδή, συνεχίζει να προσπαθεί, να επιμένει, να ψάχνει διεξόδους. Γιατί τελικά, πέρα από τα νούμερα και τις στατιστικές, αυτή η γενιά δεν είναι απλώς «μια κατηγορία». Είναι άνθρωποι με ανάγκες, με αγωνίες, με προσδοκίες. Άνθρωποι με όνειρα και το μεγάλο στοίχημα για την κοινωνία, δεν είναι απλώς να τους κρατήσει. Είναι να τους δώσει λόγο να μείνουν. Να τους δώσει προοπτική. Να μη συνηθίσουν στη δυσκολία και να μη θεωρήσουν φυσιολογικό ότι μόνοι τους δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα.
Γιατί μια γενιά που μαθαίνει να ζει χωρίς σταθερότητα, χωρίς ασφάλεια και χωρίς προοπτική... κινδυνεύει κάποια στιγμή να σταματήσει να ονειρεύεται. Και τότε, δε θα έχει χαθεί μόνο μια γενιά, θα έχει χαθεί και ένα κομμάτι από το μέλλον όλων μας.
