Η 3η Ιουνίου 2026 αποτελεί, αναμφίβολα, ένα ορόσημο για την ελληνική οικονομία. Η επίσημη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αφαίρεση της Ελλάδας από τη λίστα των υπό Κοινοτική παρακολούθηση χωρών που εμφανίζουν Μακροοικονομικές Ανισορροπίες για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια κρίσης και μνημονίων, συνιστά μια σοβαρή επιτυχία.
Σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (https://minfin.gov.gr/ena-istoriko-orosimo-gia-tin-elliniki-oikonomia-16-chronia-ystera-apo-tin-krisi-i-evropaiki-epitropi-afairei-tin-ellada-apo-ti-lista-ton-choron-me-makrooikonomikes-anisorropies) παρουσίασε τα στοιχεία που συνέβαλλαν στην δημοσιονομική σταθεροποίηση. Η αποκλιμάκωση του λόγου Χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας (με πρόβλεψη για 140,7% το 2026 και 134,4% το 2027), η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων, καθώς και η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης αποτελούν-κατά την προσέγγιση της ΕΕ- δείγματα της σοβαρής προσπάθειας του οικονομικού επιτελείου.
Ωστόσο, ως αναλυτές οφείλουμε να «θέσουμε τον δάκτυλον επί τον τύπο των ήλων». Επισημαίνουμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή μεταξύ των άλλων και στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας (τουτέστιν οικονομική μεγέθυνση αλλά και στην επίδραση του πληθωρισμού) . Το ένα κρίσιμο μέγεθος για το μέλλον είναι ο πληθωρισμός, ενώ το δεύτερο αναφέρεται στην πολιτική επιλογή αν ως χώρα μας αρκεί η εξυγίανση των παραδοσιακών λογιστικών μεγεθών την περίοδο μάλιστα που έχουμε εισέλθει στην οικονομία της Γνώσης , όπου η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο επιταχυντής της παγκόσμιας ανάπτυξης;
Βεβαίως η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί ότι απαιτείται συνεχιζόμενη υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Αν η ανάπτυξη της χώρας (2,1% το 2025) συνεχίσει να βασίζεται αποκλειστικά στους δείκτες του παραδοσιακού ΑΕΠ (GDP) –δηλαδή στον τουρισμό, την κατανάλωση και το Real Estate– τότε η θωράκισή μας απέναντι σε μελλοντικές διεθνείς αναταράξεις παραμένει ευάλωτη. Το παραδοσιακό ΑΕΠ είναι ένας δείκτης του 20ού αιώνα, σχεδιασμένος για μια οικονομία φυσικών αγαθών. Σήμερα το ΑΕΠ είναι οικονομικά και πολιτικά ανεπαρκέστατος δείκτης καταγραφής της πραγματικής Αξίας που παράγεται από τα δεδομένα, τους αλγόριθμους , την άυλη καινοτομία, την ΑΙ.
Η επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας απαιτεί τη ριζική διεύρυνση του δείκτη αυτού μέσω της υιοθέτησης του «ΑΕΠ της Γνώσης» (GDPK / ΑΕΠΓ). Και αυτό δεν αποτελεί μια θεωρητική προσέγγιση, αλλά μια πραγματικότητα που οι παγκόσμιες υπερδυνάμεις εφαρμόζουν ήδη de facto στην πράξη:
- ΗΠΑ (Η Χρηματιστηριακή αποτίμηση του GDPK): Η Wall Street δεν «αγοράζει» πλέον μόνο τρέχοντα έσοδα, αλλά αποτιμά άυλα περιουσιακά στοιχεία γνώσης . Η NVIDIA αγγίζει χρηματιστηριακή αξία $3,5 – 4 τρισεκατομμυρίων, διότι δεν πουλά απλώς τσιπ, αλλά «πουλά» την υπολογιστική ισχύ για την παγκόσμια παραγωγή tokens. Η xAI του Ίλον Μασκ αποτιμάται στα $250 δισεκατομμύρια με ετήσια έσοδα μόλις $500 εκατομμυρίων, επειδή η αγορά κοστολογεί το μοντέλο Grok και το μονοπώλιο των real-time δεδομένων του X. Η αγορά τιμολογεί ήδη de facto τη γνώση. Τα κράτη υποχρεωτικά θα ακολουθήσουν.
- ΚΙΝΑ (Το εθνικό «εργοστάσιο Tokens»): Με ημερήσια παραγωγή που ξεπερνά τα 140 τρισεκατομμύρια tokens (μέσω κολοσσών όπως η ByteDance και η Mini Max), η Κίνα εφαρμόζει συνειδητά το GDPK στο 14ο Πενταετές Πρόγραμμά της. Εξάγει «γνώση ως υπηρεσία» (token-based pricing). Τα tokens είναι μονάδα μέτρησης, όπως τα watt για την ενέργεια. Η Mini Max M3 τιμολογεί ήδη τα tokens ($0.30/1M input). Δεν είναι φούσκα. Είναι η νέα τιμή της γνώσης. Η Κίνα το εφάρμοσε γιατί αντιλαμβάνεται ότι η ισχύς της δεν βασίζεται πλέον στα φτηνά εργατικά χέρια, αλλά στην παραγωγή μονάδων γνώσης.
- ΡΩΣΙΑ (Η Γνώση ως Όπλο Επιβίωσης): Αποκλεισμένη από τις δυτικές υποδομές η Ρωσία ανέπτυξε τον νευρομορφικό επεξεργαστή «Altai» (Motive NT + Kaspersky). Αν και δεν μπορεί να τον παράγει μαζικά λόγω κυρώσεων (το παραδοσιακό ΑΕΠ θα καταγράφει μηδενική αξία), αλλά η κατοχή της συγκεκριμένης γνώσης (IP) αποτιμάται με όρους GDPK μεταξύ €500 – €800 εκατομμυρίων. Δείγμα του ότι η γνώση παράγει εθνικό κεφάλαιο ακόμα και χωρίς βιομηχανική παραγωγή.
Η Ελλάδα, έχοντας πλέον εξέλθει από το καθεστώς των ανισορροπιών, διαθέτει τον δημοσιονομικό «χώρο» και την ιστορική ευκαιρία να πρωτοστατήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ψηφιακή μετάβαση, για την οποία το Υπουργείο Οικονομικών δικαίως επαινείται, δεν πρέπει να εξαντλείται σε έναν εισπρακτικό μηχανισμό ελέγχου. Πρέπει να γίνει η βάση για την καταγραφή και αποτίμηση του δικού μας άυλου πλούτου: της καινοτομίας των startups, του ανθρώπινου κεφάλαιου, του δικτύου γνώσης του Απόδημου Ελληνισμού, αλλά και του συσσωρευμένου πολιτισμικού κεφαλαίου 6.000 ετών που παραμένει οικονομικά αναξιοποίητο.
Η πρόταση για τη Μακροοικονομική Μεταρρύθμιση του GDPK έχει ήδη διατυπωθεί στο βιβλίο μου: "Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Γνώσης (ΑΕΠΓ-GDPK). Η Επίδραση του στη Μείωση του Δημόσιου Χρέους. Η συμβολή του στην Οικονομική Ανάπτυξη". Η έξοδος από τις ανισορροπίες έκλεισε με επιτυχία τις πληγές του παρελθόντος. Η θεσμική υιοθέτηση του ΑΕΠ της Γνώσης είναι το αναγκαίο άμεσο βήμα γιατί μεταξύ των άλλων θα συμβάλλει :
- Στην εντυπωσιακή μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ χωρίς επιβολή μέτρων λιτότητας
- Στην δημοσιονομική ευελιξία
- Στην προσέλκυση κεφαλαίων με κατεύθυνση την παραγωγή και αξιοποίηση της νέας Γνώσης, την ανάπτυξη Startups, καινοτομίας
- Στην αντιστροφή της σχέσης από brain drain σε brain gain
Εν κατακλείδι: ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία ήδη εφαρμόζουν στην πράξη αυτό που το GDPK περιγράφει, χτίζουν εθνική στρατηγική γύρω από την αποτίμηση της γνώσης (tokens, AI, data, πολιτισμικό κεφάλαιο. Το GDPK δεν είναι μια θεωρία. Είναι μια περιγραφή της πραγματικότητας που ήδη υπάρχει.
Το ερώτημα είναι πολιτικό: Μέχρι πότε η Ελλάδα να μετρά την οικονομία της σαν να ζούμε στο 1950; Θέλουμε η Ελλάδα να είναι από τις πρώτες χώρες που θα το υιοθετήσει ή από τις τελευταίες;
Ο Δημήτρης Σκουτέρης είναι πολιτικός αναλυτής, [email protected], https://www.facebook.com/dimitris.skouteris.94, , @skouterisd, https://skouterisd.blogspot.com. Συγγραφέας του βιβλίου: Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Γνώσης (ΑΕΠΓ-GDPK ). Η Επίδραση του στη Μείωση του Δημόσιου Χρέους. Η συμβολή του στην Οικονομική Ανάπτυξη
