Η συνταρακτική διπλή κίνηση αυτοκτονίας των δύο νεαρών κοριτσιών στην Ηλιούπολη μάς καλεί να αφυπνιστούμε. Συμπυκνώνει πολλά απ’ τα γιατί που φτάνουν τη νεολαία στα όριά της σήμερα. Αλλά πάνω απ’ όλα βοά για την επείγουσα, υπαρξιακών διαστάσεων, ανάγκη να βγούμε από τη θέση του (έστω συμπάσχοντος) θεατή.
Ίσως γιατί τούτη η περίπτωση περιέχει άθελά της και ένα ασήκωτο συμβολικό φορτίο “αντιστροφής”. Κάτι που κραυγάζει ότι τα πράγματα έχουν έρθει τα πάνω-κάτω. Είναι αυτή η διπλή φυγή, χέρι-χέρι, που πονάει πιο πολύ. Η φιλία που κατέληξε να δώσει τη στήριξή της στην απελπισμένη απόφαση προς τον από κοινού θάνατο. Σε πλήρη αντιστροφή της συνηθισμένης ανθρώπινης κατάστασης, όπου οι φίλοι είναι για να αλληλοστηρίζονται μπροστά στις δυσκολίες της ζωής. Ακραία σημάδια των καιρών, ότι έχει στραβώσει πολύ το πράγμα με όσα σηκώνει στους ώμους του ένας ολόκληρος κόσμος που βιώνει διαρκή πίεση μαζί με μια άνευ προηγουμένου περιθωριοποίηση και απουσία νοήματος.
Απέναντί μας έχουμε μια αποπνικτική κατάσταση που πάει να μας επιβληθεί με το στανιό σαν “κανονικότητα”. Αυτός είναι ο πιο ύπουλος εχθρός. Και αποδιώχνει κι αφανίζει από διάφορους δρόμους ό,τι καλύτερο έχουμε. Με πρώτα θύματα τα πιο ευαίσθητα νεαρά παιδιά.
Πρόκειται για όλα αυτά που πάνε να επιβληθούν σαν “κανονικότητα” μέσα από την εντελώς σκόπιμη και καλοσχεδιασμένη, πολύπλευρη επίθεση που δέχεται η κοινωνία μας από ένα σύστημα/καθεστώς πρωτοφανούς φαυλότητας και απανθρωπιάς, που έχει κάτσει πάνω στη χώρα μας και την κατατρώει. Αυτό το ίδιο καθεστώς που αναζητεί, σαν υποτελής ακόλουθος, τα στηρίγματα και τα άλλοθί του σε ό,τι ελεεινότερο φυτρώνει μέσα στους απογυμνωμένους τρόπους πολέμων και οικονομικής καταλήστευσης των δυναστών του πλανήτη (που τελευταία μάλιστα ρητά κομπάζουν ότι φιλοδοξούν να επαναφέρουν τον κόσμο στις “κανονικότητες” κοινωνικής εκμετάλλευσης της δυτικής αποικιοκρατίας του προπερασμένου αιώνα)!
Είναι αυτοί οι ίδιοι πάσης φύσεως και κοπής γνωστοί “από πάνω” - εγχώριοι και εξωχώριοι - που δεν μπορούν να κρύψουν το μένος τους για καθετί που δεν είναι “σαν τα μούτρα τους”. Και την εχθροπάθειά τους για τη νεολαία πρωτίστως, που τη βλέπουν σαν εχθρό “προς καθυπόταξη”.
Όμως, πέρα από την ανάγκη στιγματισμού των πρωταιτίων - η καταγγελιολογία έχει άλλωστε και αυτή σε μεγάλο βαθμό περιπέσει στη δική της “κανονικότητα”, όπου ο “καλός (ο συστημικός) ο μύλος όλα καταλήγει να τα αλέθει” - το πρώτο πρόβλημα προς αντιμετώπιση είναι ότι αυτή η “κανονικότητα” διαχέεται “προς τα κάτω” μέσα στην κοινωνία. Η συγκρότηση των αναγκαίων “εμείς” για να σταθούμε όρθιοι, για να αντισταθούμε στον ατομικιστικό κατακερματισμό που καλλιεργείται, οφείλει να γίνει το πρώτο μας μέλημα.
Μια ακόμη εικόνα για το τι προβάλλεται και τι θάβεται
Η σύγκριση (και) τούτες τις μέρες είναι καταλυτική. Στα προγράμματα των μεγάλων ΜΜΕ: Ένας ορυμαγδός άγριας ρυπαρότητας - ηχητικής, οπτικής, αισθητικής, συνειδησιακής - με το αυτάρεσκο, προπετές μοστράρισμα των τρόπων “πολιτισμού” της Γιουροβίζιον, καλύπτει τα πάντα μ’ ένα στρώμα νεοπλουτίστικου παχυδερμισμού, χαρακτηριστικού των ηθών των ιθυνουσών τάξεων. Στη συνέχεια μια ισχυρή δόση “εγκλημάτων” και κάπου εκεί χωμένη προς το τέλος - “δύο αράδες για να βγει η υποχρέωση” - η αστυνομική-αποστειρωμένη αναφορά στη διπλή απόπειρα αυτοκτονίας των δύο κοριτσιών. Και όμως, το θέμα έχει συγκινήσει, έχει συγκλονίσει ευρύτατο κόσμο.
Παρ’ όλα αυτά, όπως με τόσα άλλα, εμφανίζεται και εδώ ένα βαθύτατο ρήγμα, «δύο κόσμοι». Ο ένας της μόστρας, του μεταπρατισμού, της αρπαχτής με ολίγην από τεχνολογία και ει δυνατόν “Τεχνητή νοημοσύνη” (που πλασάρεται για “ανάπτυξη”), του κιτς θεάματος και των “επιτυχημένων” νεόπλουτων-κολλητών της εξουσίας.
Ο άλλος κόσμος, ο αφανής και αθέατος, ακούγεται μόνο μέσα από το “έγκλημα” ή το “δυστύχημα”. Οι καημοί του, τα προβλήματά του, οι σκέψεις του, οι προτεραιότητές του περιφρονούνται επιδεικτικά. Αυτός ο κόσμος μετράει το πολύ-πολύ μόνο σαν καταναλωτής (για να “ζει τη στιγμή” ως απομίμηση-αναπλήρωση των θεαμάτων με τα οποία τον μπουκώνουν).
Όμως η ζωή μας δεν είναι στιγμές (κατανάλωσης) μέσα σε μια γκρίζα αφάνεια. Γίνεται ζωτική η ανάγκη να ξαναστερεώσουμε τη μνήμη μας. Να μην αφήνουμε τα καθημερινά δύσκολα γεγονότα/κοινωνικές εμπειρίες να γλιστράνε και να χάνονται χωρίς ίχνος, σαν το αυλάκι που αφήνει πίσω της η προπέλα του πλοίου. Να τα συνδέουμε στο μυαλό μας σαν κρίκους μιας αλυσίδας, ικανούς να μας βοηθήσουν να προσανατολιζόμαστε, να προχωράμε από το μερικό στο γενικότερο και να βγάζουμε τα απαραίτητα συμπεράσματα.
* Ο Κώστας Δημητριάδης είναι δρ. του Πανεπιστημίου Μάντσεστερ, ηλεκτρολόγος μηχανικός-μηχανικός Η/Υ, μέλος της οργανωτικής επιτροπής του Διαρκούς Συνεδρίου για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας στην τροχιά του 21ου αιώνα.
