Δέος, συγκίνηση και υπερηφάνεια για τα κατορθώματα του λαού μας προκαλούν τα ντοκουμέντα που βρέθηκαν τυχαία σε μία ηλεκτρονική δημοπρασία και, όπως φαίνεται, αποτελούν γνήσιες αποδείξεις από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής το 1944. Οι φωτογραφίες, που πιθανότητα τράβηξε κάποιος Γερμανός αξιωματικός λίγο πριν την εκτέλεση, απαθανατίζουν τις τελευταίες στιγμές εκείνων των ανθρώπων που δε λύγισαν ούτε μία στιγμή απέναντι στον θάνατο και στον δήμιό τους που τους σημάδευε με την κάνη του όπλου του.
Το σπινθηροβόλο βλέμμα, το βάδισμα που εμπνέει σιγουριά και αυτοπεποίθηση, η απαξίωση του αντιπάλου, ακόμα και το χαμόγελο σε ορισμένες περιπτώσεις δε μαρτυρούν σε τίποτα φόβο και αγωνία για το τέλος που κυριολεκτικά βρισκόταν μία ανάσα, αλλά αποτελούν τρανή απόδειξη ενός έπους που εκείνες τις δραματικές στιγμές 200 άνθρωποι έχτιζαν με την αυτοθυσία τους.
Γνώριζαν ότι θα κατακτούσαν την αιωνιότητα και θα μνημονεύονταν από τις νεότερες γενιές για τη στάση τους να πολεμούν μέχρις εσχάτων για την ελευθερία, έστω κι αν αυτό απαιτούσε το δικό τους αίμα για να επιτευχθεί. Δεν πρόδωσαν ούτε μία στιγμή τις ιδέες και τα ιδανικά που πρέσβευαν. Έφυγαν όρθιοι με υψωμένη τη γροθιά, απέναντι στον φασισμό και στον ολοκληρωτισμό, ανοίγοντας για όλους εμάς τον δρόμο, ώστε να ζούμε σήμερα ειρηνικά, αδελφωμένοι, μακριά από διαχωρισμούς και αντιπαλότητες.
Ήταν κομμουνιστές στην ιδεολογία και τον τρόπο ζωής, και αυτό αποτελούσε ένα στοιχείο για εκείνους που τους έκανε να ξεχωρίζουν. Γιατί εκείνοι ήξεραν να προτάσσουν το “εμείς” πιο ψηλά από το “εγώ”, να θεωρούν ύψιστο καθήκον το συλλογικό συμφέρον έναντι του ατομικού. «Έτσι αγαπάμε εμείς οι κομουνιστές την Ελλάδα», θα έλεγε λίγα χρόνια αργότερα ο θρυλικός Νίκος Μπελογιάννης, απευθυνόμενος στους στρατοδίκες του.
Η Πολιτεία, από την δική της πλευρά, σήμερα οφείλει να βρει αυτά τα τεκμήρια και να τα αποδώσει εκεί που ανήκουν, δηλαδή στον λαό ως παρακαταθήκη. Ήταν πολύ σωστή η πρωτοβουλία όλων των κομμάτων, ανεξάρτητα από πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές, όπως επίσης και του υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με τη Βουλή των Ελλήνων, να υπάρξει άμεση κινητοποίηση, ώστε να εξαγοραστούν οι φωτογραφίες και εντέλει να καταχωρηθούν ως ιστορικό αρχείο.
Δεν πρέπει ποτέ να ξεχαστεί το έπος του 1940-1944, ούτε βέβαια η λαογέννητη εθνική αντίσταση. Τα Ελληνόπουλα πρέπει να γνωρίζουν την Ιστορία τους και να εμπνέονται από τα κατορθώματα των προγονών τους, που έπεσαν ηρωικά. Γιατί ήταν πράγματι ήρωες εκείνοι που πολέμησαν τρεις κατακτητές ταυτόχρονα (Γερμανούς, Ιταλούς, Βούλγαρους) και δεν υπέκυψαν στην πείνα και τον αργό θάνατο, προκειμένου να καμφθεί το φρόνημά τους.
Παράλληλα, το υλικό που, όπως όλα δείχνουν, θα έχει σε λίγο στη διάθεσή του το ελληνικό κράτος, αποτελεί ακόμα ένα σημαντικό στοιχείο, γιατί μέχρι και σήμερα για τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών οι γερμανικές επανορθώσεις παραμένουν μία αδιαπραγμάτευτη διεκδίκηση. Σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας υπήρξε και ένα ολοκαύτωμα, έγινε και ένα μακελειό. Δίστομο, Καλάβρυτα, Βιάννος, Κάνδανος, Καισαριανή, Κοκκινιά, Ανώγεια κ.ά. είναι μόνο μερικές περιπτώσεις από τις πολλές φρικαλεότητες που προκάλεσαν τα ναζιστικά στρατεύματα. Οι αποζημιώσεις δεν έχουν για τους Έλληνες τόσο υλική αξία, όσο ηθική, γι’ αυτό θα αποτελούν πάγιο αίτημα μέχρι την τελική δικαίωσή τους.
Και επειδή ο αγώνας ενάντια στον ναζισμό δεν έληξε με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, θα ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να καταδικάσω τη βεβήλωση του μνημείου στην Καισαριανή, λίγες ώρες αφού δημοσιεύτηκαν οι φωτογραφίες των 200 εκτελεσθέντων. Κάποιοι εξακολουθούν να θεωρούν τους εαυτούς τους συνεχιστές του Χίτλερ και των δωσίλογων που τάχθηκαν με τον εχθρό εκείνα τα δύσκολα χρόνια. Το τέρας του φασισμού δε νικήθηκε οριστικά πριν 80 περίπου χρόνια, εξακολουθεί να υπάρχει και σαν την “λερναία Ύδρα” γεννά συνεχώς πολλά κεφάλια που απλώνονται απειλητικά σε κάθε ιστορική φάση, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εκτρέφεται από την απογοήτευση, όπως συνέβη την περίοδο της οικονομικής χρεοκοπίας της χώρας. Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε πάντοτε σε επαγρύπνηση και έτοιμοι να απαντήσουμε μέσα από τον καθημερινό μας αγώνα.
Θα τελειώσω το σημερινό μου άρθρο με τα λόγια του Σπήλιου Αμπελογιάννη, ο οποίος ενδεχομένως να απεικονίζεται στις φωτογραφίες που βρέθηκαν τις τελευταίες ημέρες από την εκτέλεση στην Καισαριανή.
Στον δρόμο προς την εκτέλεση πρόλαβε να πετάξει ένα μαντίλι, όπου με μολύβι ήταν γραμμένο στην άκρη του: «Αμπελογιάννης Σπήλιος του Κωνσταντίνου. Οδός Άστρους 93, Κολωνός. Έτσι πεθαίνουν οι τίμιοι Έλληνες. Πεθαίνω περήφανος. Ζήτω η λευτεριά. Διαβάτη Έλληνα, το ρούχο τούτο να το πας στην παραπάνω διεύθυνση. Είναι η στερνή επιθυμία ενός ανθρώπου που ξέρει να πεθαίνει για τη λευτεριά. Ζήτω ο ελληνικός λαός».
