Δεν ξέρω αν μας σοκάρουν πια οι ειδήσεις για ανήλικη παραβατικότητα ή αν απλώς τις προσπερνάμε. Ένας ακόμη ξυλοδαρμός, ένα ακόμη παιδί μεθυσμένο, άλλη μία “κακή στιγμή” που βαφτίζεται εφηβική απερισκεψία. Κι όμως, μόνο από την αρχή του νέου έτους στην Κρήτη έχουν καταγραφεί τουλάχιστον τρία σοβαρά περιστατικά με ανήλικους. Και αυτό, όσο κι αν προσπαθούμε να το ωραιοποιήσουμε, δεν είναι ούτε τυχαίο ούτε αθώο.
Όταν παιδιά χτυπούν παιδιά, όταν το αλκοόλ γίνεται παιχνίδι, κάτι δεν πάει καλά. Δε γίνεται κάθε φορά να ψάχνουμε τον “κακό χαρακτήρα” ή το “δύσκολο παιδί”. Η ανήλικη παραβατικότητα δεν εμφανίζεται από το πουθενά... καλλιεργείται σιγά-σιγά.
Σε αυτήν την εξίσωση, το σχολείο μπορεί και πρέπει να έχει έναν ουσιαστικό ρόλο. Όχι ως χώρος καταλογισμού ευθυνών, αλλά ως χώρος πρόληψης και διαμόρφωσης στάσεων ζωής. Η επιμόρφωση των παιδιών σε θέματα βίας, σεβασμού, ορίων και διαχείρισης συναισθημάτων είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Επιμορφωτικά προγράμματα, συζητήσεις με ειδικούς, ανοιχτός διάλογος μέσα στις τάξεις μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά και να δώσουν στα παιδιά τα σωστά εργαλεία για να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες τους χωρίς να στρέφονται στη βία.
Και οι γονείς; Εδώ τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Είναι εύκολο να πούμε «το δικό μου παιδί δε θα το έκανε ποτέ».
Είναι πιο δύσκολο να παραδεχτούμε ότι ίσως δεν ακούμε όσο πρέπει, ότι καμιά φορά κλείνουμε τα μάτια, ότι δικαιολογούμε συμπεριφορές που δε θα έπρεπε. Τα παιδιά δε χρειάζονται μόνο αγάπη. Χρειάζονται και όρια. Πιστεύετε υπάρχει ακόμα στην Κρήτη η κουλτούρα του νταή;
Όσο κι αν δε μας αρέσει, υπάρχει. Υπάρχει σε κάποιες εκφάνσεις της καθημερινότητας. Ο τσαμπουκάς που περνά για μαγκιά, η βία που θεωρείται “αντριλίκι”. Αυτά δεν είναι παράδοση, είναι λάθος. Η ανήλικη παραβατικότητα δεν είναι πρόβλημα των άλλων. Και ίσως ήρθε η ώρα να το κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά.
