Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου δεν είναι μια συμβολική ημερομηνία. Όχι για όλους τουλάχιστον. Ο καρκίνος δεν είναι ποτέ μια αφηρημένη έννοια. Για κάποιους η μέρα αυτή έχει πρόσωπα, ονόματα, φωνές που σώπασαν, αγκαλιές που δεν θα ανοίξουν ποτέ ξανά. Γέλια και κλάματα κι ατελείωτες συζητήσεις. Στιγμές. Ζωή που πια δεν την ζει κανείς …
Μου επιτρέπετε λίγο προσωπικό τόνο, ε; Μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έχασα τρεις αγαπημένες φίλες – κάθε μια με το ρόλο της στη ζωή μου - από καρκίνο. Τον Ιούνιο του 2024, τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου και ξανά μέσα στο 2025. Απώλειες που με σημάδεψαν που άλλαξαν τον τρόπο που βλέπω τη ζωή.. Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου είναι για μένα η Μαρία, η Δήμητρα (Δημητρούλα μου.. ακόμα δεν μπορώ να μιλήσω για σένα χωρίς να με πνίξει ο λυγμός του χαμού σου.. αυτή η απουσία σου...Αχ αυτή η σιωπή σου..), η Ειρήνη..
Νέες γυναίκες, γεμάτες χυμούς κι όρεξη για ζωή. Γεμάτες όνειρα και προσδοκίες. Γυναίκες που δεν θα δουν τα παιδιά τους να μεγαλώνουν, δεν θα σταθούν στο πλάι τους στις χαρές και τις λύπες τους.. Γυναίκες που πάλεψαν ως την τελευταία στιγμή κι ως εκείνη την ύστατη ώρα χάριζαν απλόχερα φως ..
Κι όταν άκουσα τον γιατρό μου να λέει «Μαίρη, η εξέταση σου δεν είναι και τόσο καλή», καταλαβαίνεται το σοκ, τι συνειρμούς έκανα.. Βγαίνω και η ίδια από μια προσωπική περιπέτεια υγείας, η οποία δεν εξελίχθηκε σε κάτι χειρότερο ακριβώς επειδή προλήφθηκε. Επειδή επέμεινα στον τακτικό έλεγχο. Επειδή δεν ανέβαλα το ραντεβού μου. Επειδή «επένδυσα» σε μένα. Κι αν το μοιράζομαι σήμερα είναι για να μιλήσω ακριβώς γι’ αυτό: Για την πρόληψη. Που όσο κλισέ κι αν ακούγεται σώζει ζωές.
Η έγκαιρη διάγνωση δεν είναι πολυτέλεια, ούτε προσωπική εμμονή. Είναι πράξη ευθύνης απέναντι στον εαυτό μας και στους ανθρώπους που μας αγαπούν.. Ξέρω, ξέρω.. ο χρόνος που πιέζει, οι υποχρεώσεις που μας βαραίνουν, τα λεφτά που δεν περισσεύουν. Ξέρω… Γι’ αυτό λέω πως η πρόληψη δεν μπορεί να εξαρτάται από το εισόδημα, την πρόσβαση σε δομές υγείας, τη γνώση ή την αντοχή του καθενός.
Γι’ αυτό λέω πως έχει ευθύνη κι ο περίγυρος. Η οικογένεια, οι φίλοι, η κοινότητα. Κυρίως όμως γι’ αυτό λέω πως η ευθύνη της Πολιτείας είναι αδιαπραγμάτευτη. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει δωρεάν, έγκαιρη και ποιοτική φροντίδα σε κάθε στάδιο: από τον προληπτικό έλεγχο, στη διάγνωση, στη θεραπεία, αλλά και στη μετέπειτα υποστήριξη.
Και όχι μόνο για τον ασθενή. Γιατί δίπλα στον ασθενή υπάρχει σχεδόν πάντα ένας φροντιστής. Ένας άνθρωπος που συχνά σηκώνει ένα αόρατο, εξαντλητικό φορτίο — σωματικό, ψυχικό, οικονομικό. Ένας άνθρωπος που σπανίως αναγνωρίζεται, σπανίως στηρίζεται, αλλά είναι απολύτως κρίσιμος για την πορεία του ασθενούς. Η φροντίδα του φροντιστή, του κάθε φροντιστή , δεν είναι δευτερεύουσα. Είναι αναγκαία κι επιτακτική η φροντίδα τους για να μπορούν να αντέξουν ..
Δεν μ’ αρέσει να μιλάω τις Παγκόσμιες Ημέρες. Γι’ αυτό και το παζάρι με τα μέσα μου. Νιώθω πως αυτές τις μέρες εξαντλούμαστε σε συνθήματα. Αντί να μας υπενθυμίζουν τι χάσαμε — και τι οφείλουμε να προστατεύσουμε. Τελοσπάντων. Μιας και μίλησα σήμερα, θ’ θελα να σας ζητήσω μια χάρη, στη μνήμη όσων δεν τα κατάφεραν, μ’ ευθύνη απέναντι σε όσους παλεύουν, με σεβασμό απέναντι στη ζωή — τη δική μας και των άλλων:
- Να μιλάμε ανοιχτά για τον καρκίνο
- Να επενδύουμε στην πρόληψη.
- Να ακούμε το σώμα μας.
- Να διεκδικούμε ένα σύστημα υγείας που δεν αφήνει κανέναν μόνο.
Η πρόληψη, είναι πράξη αγάπης βαθιάς και ουσιαστικής για εμάς και τους ανθρώπους μας. Κι αν ψάχνετε τώρα ένα δώρο για κάποιον, ίσως είναι η στιγμή για να του κλείσετε το ραντεβού που αμελεί τόσο καιρό: ΠΑΠ, μαστογραφία, PSA, Κολονοσκόπησης, ΗΚΓ, αίματος …
