Τα τελευταία χρόνια κάθε τέτοια εποχή, Δεκέμβρη δηλαδή λίγο πριν την εκπνοή του έτους, την ίδια απορία έχουμε... Πώς θα κάνουμε Χριστούγεννα φέτος στην Ελλάδα; Με τι κέφι, με τι λεφτά, με τι καιρό, με τι ψυχολογία; Κι όμως, κάθε χρόνο - ό,τι κι αν μας βρίσκει - τα Χριστούγεννα εδώ έχουν έναν τρόπο να συμβαίνουν. Λίγο στραβά, λίγο αλλιώς, αλλά συμβαίνουν.
Θα τα κάνουμε πρώτα απ’ όλα με τον καιρό να μας μπερδεύει. Μια 18άρια, λιακάδα που σε κάνει να σκέφτεσαι καφέ στο χέρι αντί για μελομακάρονα, κι ύστερα ένα κρύο ξαφνικό, να θυμηθούμε ότι είναι χειμώνας. Στα χωριά θα μυρίσει τζάκι και καμένο ξύλο, στις πόλεις θα μυρίσει καυσαέριο και ψημένα κάστανα από έναν πλανόδιο που παλεύει κι αυτός να βγάλει τα προς το ζην τις γιορτές.
Και έτσι, για να ανεβάσουμε λίγο την πεσμένη ψυχολογία με όλα αυτά που ακούμε να συμβαίνουν τριγύρω μας, στολίσαμε τα σπίτια μας με τα χριστουγεννιάτικά τους. Άλλοι υπερβολικούς, άλλοι πρόχειρους, άλλοι με το ίδιο πλαστικό δέντρο που κρατάει από το 2004. Ανάψαμε λαμπάκια σε μπαλκόνια, σε πλατείες, σε δρόμους που το πρωί είναι γεμάτοι άγχος και το βράδυ προσπαθούν να μοιάσουν γιορτινοί. Δε θα είναι όλα τέλεια, αλλά θα είναι αρκετά για να θυμηθούμε ότι κάτι αλλάζει. Για να βγούμε από τη ρουτίνα και τις δυσκολίες της καθημερινότητας και να γιορτάσουμε έστω και για λίγο.
Θα τα κάνουμε και με δυσκολίες, γιατί έτσι είναι η Ελλάδα. Με ακρίβεια στο σούπερ-μάρκετ, με «φέτος θα το πάμε πιο μαζεμένα», με δώρα συμβολικά και τσάντες που δε γεμίζουν όπως παλιά. Κι όμως, κάπως θα βρεθεί τρόπος. Ένα τραπέζι στρωμένο, έστω και πιο απλό. Ένα κρασί να ανοίξει. Ένα «έλα μωρέ, δεν πειράζει». Ένα ίσως μικρό ταξιδάκι-εξπρές για τους τυχερούς. Λίγες μέρες διακοπές στο χωριό παρέα με συγγενείς και φίλους. Θα τα κάνουμε με οικογένεια - όση αντέχουμε. Με θείους που ρωτάνε τα ίδια, με γιαγιάδες που ανησυχούν αν φάγαμε, με γονείς που λένε «να ’μαστε καλά, αυτό έχει σημασία». Και με φίλους, αυτούς που γίνονται οικογένεια. Με αγκαλιές που έλειψαν, με γέλια, με μικρές εντάσεις που μέχρι την Πρωτοχρονιά ξεχνιούνται.
Θα τα κάνουμε, τέλος, ελληνικά. Δηλαδή με φασαρία, συναίσθημα, αυτοσχεδιασμό και μια περίεργη αισιοδοξία που δε λέει να φύγει. Γιατί όσο κι αν γκρινιάζουμε, όσο κι αν ρωτάμε «πώς θα τα κάνουμε φέτος, βρε;», στο τέλος τα Χριστούγεννα εδώ δεν ακυρώνονται. Προσαρμόζονται.
Και κάπου ανάμεσα σε ένα μελομακάρονο, ένα τραγούδι στο ραδιόφωνο και μια καληνύχτα στο μπαλκόνι, θα το νιώσουμε. Όχι τέλειο, όχι όπως στις διαφημίσεις. Αλλά δικό μας. Και αυτό, στην Ελλάδα, μετράει!!!
Τα Χριστούγεννα δεν ακυρώνονται
Να το πούμε λοιπόν καθαρά: θα κάνουμε Χριστούγεννα δύσκολα. Όχι όμως άδεια. Γιατί στην Ελλάδα τα Χριστούγεννα δεν ακυρώνονται, απλώς... μαζεύονται. Μικραίνουν, ζορίζονται, αλλά κάπου χωράνε. Με την κρίση να μη λέει να φύγει και την ακρίβεια να σου κόβει την όρεξη πριν καν μπεις στο σούπερ-μάρκετ, φέτος τα Χριστούγεννα μετριούνται. Μετριούνται τα ψώνια, τα δώρα, τα τραπέζια, τα έξοδα. «Μόνο τα απαραίτητα», λέμε, κι ας ξέρουμε ότι και τα απαραίτητα πλέον κοστίζουν σαν πολυτέλεια. Το κρέας λιγότερο, τα γλυκά σπιτικά, τα ποτά ένα-δύο μπουκάλια όλα κι όλα. Και πάλι, στο ταμείο, μια παύση: «Τόσο πήγε;».
Θα τα κάνουμε με δώρα που δεν είναι όπως παλιά. Όχι ακριβά, όχι πολλά. Κάτι μικρό, κάτι χρήσιμο, κάτι «το πήρα γιατί σε σκέφτηκα». Ή και καθόλου. Ένα μήνυμα, ένα τηλεφώνημα, μια επίσκεψη. Γιατί όταν τα λεφτά δε φτάνουν, η πρόθεση γίνεται πιο σημαντική από το περιτύλιγμα.
Θα τα κάνουμε με τραπέζια πιο λιτά αλλά γεμάτα κουβέντα, χαμόγελα και αγάπη. Με ανθρώπους που θα πουν «δεν πειράζει, έτσι είναι τα πράγματα», και άλλους που θα θυμηθούν πώς ήταν “παλιά”. Θα γκρινιάξουμε, θα συγκρίνουμε, θα θυμώσουμε λίγο - γιατί κι αυτό ελληνικό είναι. Αλλά θα καθίσουμε. Θα φάμε. Θα μείνουμε. θα γλεντήσουμε, βρε αδερφέ, όσο μπορεί ο καθένας.
Θα τα κάνουμε με μια περίεργη αντοχή. Γιατί αυτή η χώρα έμαθε να κάνει γιορτές ακόμα κι όταν δεν της περισσεύει τίποτα. Έμαθε να στολίζει με τα λίγα, να γελάει με τα απλά, να βρίσκει χαρά εκεί που δε φαίνεται. Στο σπίτι, στο μπαλκόνι, σε μια βόλτα με λαμπάκια χωρίς να ψωνίσεις τίποτα.
Και κάπως έτσι, με την κρίση και την ακρίβεια αγκαζέ, θα κάνουμε Χριστούγεννα. Όχι λαμπερά, όχι ξέγνοιαστα. Αλλά ανθρώπινα. Με αξιοπρέπεια, με πείσμα και με εκείνο το «θα περάσει κι αυτό» που, όσο κι αν αργεί, μας κρατάει όρθιους. Γιατί στην Ελλάδα, τα Χριστούγεννα δεν είναι θέμα χρημάτων. Είναι θέμα καρδιάς. Και αυτή, όσο κι αν πιέζεται, ακόμα αντέχει.
Με προσοχή όμως, ε...
Ό,τι και αν κάνει ο καθένας μας όμως, ένα πρέπει να έχουμε όλοι στο μυαλό μας: να προσέχουμε εμάς, αυτούς που αγαπάμε, αλλά και τον διπλανό μας. Να μην οδηγήσουμε αν πιούμε, να μην τσακωθούμε και γενικότερα να μη βλάψουμε κανένα και πάνω απ’ όλα τον εαυτό μας. Έτσι για να μπορεί να μας βρει το νέο έτος και πάλι όλους μαζί με νέα όνειρα και ελπίδες...
