Σκηνές ξυλοδαρμών, βία, απειλές στα σχόλια και στο περιεχόμενο, “αστεία” που στάζουν μίσος και χαιρέκακη υποδοχή βίαιων γεγονότων. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατραπεί σε ένα χαοτικό περιβάλλον, όπου η βία δε σοκάρει πια, απλώς περνάει. Τη βλέπουμε, τη σχολιάζουμε, τη μοιραζόμαστε και συνεχίζουμε την περιήγησή μας στον μαγικό κόσμο του διαδικτύου.
Αυτό που κάποτε προκαλούσε αποστροφή, σήμερα συχνά μετατρέπεται σε θέαμα και μάλιστα χωρίς δισταγμό και χωρίς δεύτερες σκέψεις. Ένα βίντεο με σκηνές βίας μπορεί να συγκεντρώσει χιλιάδες προβολές μέσα σε λίγα λεπτά, ένας δημόσιος εξευτελισμός γίνεται “viral”, ενώ μία φωτογραφία που αποτυπώνει μία στιγμή βίας αναδημοσιεύεται με τρελούς ρυθμούς. Κι ενώ όλοι δηλώνουν πως “καταδικάζουν τη βία”, συμμετέχουν άθελά τους ή όχι στη διάδοσή της. Το μάτι και τελικά η συνείδηση συνηθίζει σε κάτι που θα έπρεπε αδιαμφισβήτητα και αδιαπραγμάτευτα να προκαλεί αποστροφή.
Όταν ο εγκέφαλος συνηθίζει την ωμότητα, μειώνεται το σοκ, μειώνεται και η ενσυναίσθηση. Η εικόνα της βίας γίνεται απλά μία ακόμα εικόνα που καμιά φορά και ακόμα χειρότερα, ανάλογα και με το πού απευθύνεται σε ποιον ασκείται η βία, προσφέρει (αν είναι δυνατόν!) και ικανοποίηση!
Και έτσι τα παιδιά και οι νέοι που μεγαλώνουν σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον μαθαίνουν, χωρίς να τους το διδάξει κανείς ανοιχτά, ότι η βία “πουλάει” και ότι η επίθεση φέρνει προβολή. Οι θύτες αποκτούν κοινό και τα θύματα αποκτούν στίγμα. Και κάπου εκεί, η γραμμή μεταξύ πραγματικής ζωής και ψηφιακού θεάματος θολώνει επικίνδυνα, όπως θολώνει επικίνδυνα και η ανοχή στη βία.
Και τελικά γεννιέται το κρίσιμο ερώτημα: Είμαστε απλοί θεατές ή συνένοχοι; Κάθε προβολή, κάθε κοινοποίηση, κάθε ειρωνικό σχόλιο κάτω από ένα βίαιο βίντεο δεν είναι ουδέτερο. Είναι συμμετοχή σε έναν κύκλο που αναπαράγει το ίδιο το πρόβλημα που, υποτίθεται, καταγγέλλουμε.
Εκεί όπου η βία παύει να σοκάρει, αρχίζει να μοιάζει “φυσιολογική” και έτσι πλασάρεται. Ως φυσιολογική ή ως δικαιολογημένη. Αλήθεια, ποιος είναι εκείνος που νομίζει ότι κατέχει το προτέρημα να κρίνει α λα καρτ πότε η βία είναι δικαιολογημένη και πότε όχι;
