Ο Μακαριότατος Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος δε μιλάει συχνά. Στις 7 Οκτωβρίου 2025, κατά την έναρξη των εργασιών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, είπε για το Δημογραφικό (η έμφαση δική μου): «Εστιάζοντας δε την προσοχή μας στη σύγχρονη εγχώρια κατάσταση, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η πατρίδα μας συνεχίζει να αντιμετωπίζει υπαρξιακές τω όντι προκλήσεις και μάλιστα σε περίοδο μακροχρόνιας ειρήνης και εθνικής κυριαρχίας: δημογραφικές, πνευματικές, πολιτισμικές.
Η δημογραφική κρίση καθίσταται επικίνδυνη ακόμη και γι’ αυτή τη φυσική επιβίωση του αρχαίου και ενδόξου Έθνους μας στην ιστορική γη του. Χωρίς υπερβολή, ο γενικός πληθυσμός έχει κυριολεκτικά καταρρεύσει, ενώ το ήμισυ του ελληνικού πληθυσμού κατοικεί στο Λεκανοπέδιο Αττικής. Είναι πρόδηλο ότι αυτή η κατάσταση της πληθυσμιακής υπερσυγκέντρωσης στο Αττικό Λεκανοπέδιο δεν είναι βιώσιμη και σαφώς επιδεινώνει το δημογραφικό πρόβλημα, και όχι μόνο, αφού η δυσχερής αστική ζωή είναι πηγή διαφόρων προβλημάτων, μεταξύ άλλων και ψυχολογικών.
Σχολεία κλείνουν κατά εκατοντάδες στην επαρχία, ακόμη και στην Αττική. Φοβούμαι πως τόσο η διάγνωση της αιτιολογίας του προβλήματος, όσο και οι επί τη βάσει αυτής της ανάγνωσης προτεινόμενες λύσεις δε θα αποφέρουν ουσιαστικά και σημαντικά αποτελέσματα».
Το Δημογραφικό
Φαίνεται πως ο Αρχιεπίσκοπος δεν πιστεύει όσα λέει η κυβέρνηση για το Δημογραφικό: Στις αρχές Οκτωβρίου 2024 είχε εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το “Εθνικό Σχέδιο για το Δημογραφικό”, με προϋπολογισμό 20 δισ. ευρώ στη δεκαετία 2025-2035. Τον Δεκέμβριο 2024, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού στη Βουλή, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας ανακοίνωσε ότι το Σχέδιο θα περιλαμβάνει περισσότερες από 100 δράσεις και θα τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Και είχε πει (η έμφαση δική της): «Δε νοείται πλέον οικονομική ευμάρεια, χωρίς μια συνεκτική και στοχευμένη δημογραφική πολιτική. Με άλλα λόγια, αν ο πληθυσμός φθίνει, δεν επέρχεται οικονομική ανάπτυξη.
Από την άλλη, χωρίς στιβαρή οικονομική πολιτική, χωρίς επενδύσεις, χωρίς κίνητρα, μοιραία ο ενεργός πληθυσμός θα μειωθεί».
Αυτό ακριβώς που έκανε η κυβέρνηση στη Δυτική Μακεδονία: μια άρον-άρον απολιγνιτοποίηση, χωρίς στιβαρή οικονομική πολιτική, χωρίς επενδύσεις, χωρίς κίνητρα, μοιραία μείωσε όχι μόνο τον ενεργό πληθυσμό, αλλά και το συνολικό πληθυσμό. Και με μειούμενο πληθυσμό, δεν μπορεί να υπάρξει οικονομική ανάπτυξη. Μια μικρογραφία του εθνικού δημογραφικού προβλήματος. Δεν έτυχε, έργο των πολιτικών είναι. Χωρίς κανείς τους να κάνει αυτοκριτική, χωρίς κανείς να έχει το φιλότιμο να πάει σπίτι του.
Φτάσαμε στον Νοέμβριο 2025 και δεν είδαμε ποτέ ούτε τη δημόσια διαβούλευση, ούτε και κάτι απ’ τα 20 δισ. ευρώ του προγράμματος. Κι όμως, ΛΕΦΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ! Ο προϋπολογισμός του 2024 έκλεισε με θηριώδες πρωτογενές πλεόνασμα 11,401 δισ. ευρώ κι ο προϋπολογισμός του 2025 εκτελείται στο 9μηνο με ακόμα πιο θηριώδες πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους ήδη 9,449 δισ. ευρώ (έναντι στόχου 5,209 δισ. ευρώ και πλεόνασμα 8,735 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2024). Αυτά είναι λεφτά πληρωμένα με το αίμα των Ελλήνων, οπότε προκύπτει το ερώτημα: ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΜΑΣ;
Η απάντηση είναι μάλλον πολύ απλή: Πριν από 2 χρόνια, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας απαγόρευσε στην τότε κυβέρνηση Σολτς να εντάξει στον προϋπολογισμό της δήθεν “πράσινης” μετάβασης 60 δισ. ευρώ (που είχαν μείνει ως αποθεματικό απ’ τον καιρό της πανδημίας). Η “τρύπα” στα οικονομικά οδήγησε στην κατάρρευση της κυβέρνησης Σολτς και η τωρινή κυβέρνηση, που συνεχίζει την ίδια αποτυχημένη πολιτική, δε θα έχει καλό τέλος: Οι δημοσκοπήσεις δίνουν πρώτο κόμμα την Εναλλακτική για τη Γερμανία, που ξεκάθαρα απορρίπτει τις “πρασινάδες”.
Τα δάνεια και οι άλλες υποχρεώσεις
Όμως η γερμανική κυβέρνηση στο πλευρό της έχει την ελληνική, που τρέχει να ξεπληρώσει ΠΡΟΩΡΑ, μέχρι το 2030, τα δάνεια του 1ου μνημονίου, που κανονικά λήγουν κατά τα έτη 2033-2041, και στα οποία το μεγαλύτερο μέρος είχε δώσει η Γερμανία: τον Δεκέμβριο 2025 θα πληρώσουμε ΠΡΟΩΡΑ 5,29 δισ. ευρώ, ενώ, πάντα ΠΡΟΩΡΑ, πληρώσαμε 7,935 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2024, 5,29 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2023 και 2,645 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2022.
Συνολικές ΠΡΟΩΡΕΣ πληρωμές 21,16 δισ. ευρώ στην 4ετία 2022-2025, αλλά τα 20 δισ. ευρώ στη δεκαετία 2025-2035 για το Δημογραφικό είναι άφαντα. Όταν λοιπόν ακούμε για «στρατηγική για ταχύτερη μείωση του δημόσιου χρέους», αυτού που προέκυψε απ’ τη χρεωκοπία του 2009, δεν πρόκειται ποτέ να αντιμετωπιστεί το Δημογραφικό. Να γιατί οι νέοι δεν μπορούν να κάνουν οικογένειες, να γιατί τα παιδιά των Ελλήνων θα συνεχίσουν να μεταναστεύουν, να γιατί θα συνεχιστεί η αλλοίωση του πληθυσμού από ισλαμιστές μετανάστες.
Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) και με νέες πινακίδες μειώθηκαν όρια ταχύτητας που ίσχυαν επί δεκαετίες, ενώ αυξήθηκαν υπέρμετρα τα πρόστιμα, προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα του προϋπολογισμού και να τροφοδοτείται η ΠΡΟΩΡΗ πληρωμή δανείων. Δεν έτυχε, έργο των πολιτικών είναι. Η κυβέρνηση, ανίκανη να δώσει κατανοητό κείμενο ΚΟΚ, μαζεύει με κάθε τρόπο χρήμα. Ταυτόχρονα τρίβει τα χέρια της απ’ την ακρίβεια, καθώς αυξάνεται ο ΦΠΑ που εισπράττει, την ώρα που η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων έπιασε τον πάτο ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η προοπτική της υπαίθρου - Η αποκέντρωση που δεν έγινε ποτέ
Κι όσο για την αναφορά του Αρχιεπισκόπου στην πληθυσμιακή υπερσυγκέντρωση στην Αττική, είναι σαφές πως το νερό δεν επαρκεί πια για τόσο κόσμο, γι’ αυτό και τρέχουν να εκτρέψουν κι άλλα ποτάμια. Αλλά ούτε και δρόμοι υπάρχουν για να χωρέσουν τα εκεί αυτοκίνητα, που από 3 εκατ. οχήματα το 2004 έφτασαν στα 4,5 εκατ. το 2024, αύξηση 50%. Υποτίθεται ότι τα άρθρα 101-102 του Συντάγματος προβλέπουν τη διοίκηση του Κράτους σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα, προκειμένου να ενισχύεται η περιφερειακή ανάπτυξη, αλλά η παγκοσμίως απίθανη υπερσυγκέντρωση στην Αττική κατατρώει πόρους και “σκοτώνει” την υπόλοιπη Ελλάδα. Όσο οι πολιτικοί τρέχουν να ταΐσουν το πληθυσμιακό υπερ-τέρας, η ύπαιθρος θα συνεχίσει να ερημώνει και μια χώρα χωρίς γεωργία/κτηνοτροφία οδηγείται μαθηματικά στη διατροφική καταστροφή. Δεν έτυχε, έργο των πολιτικών είναι.
* Ο Χρήστος Κολοβός είναι ανεξάρτητος ενεργειακός σύμβουλος, δρ. μηχανικός Μεταλλείων-μεταλλουργός μηχανικός ΕΜΠ, τ. διευθυντής Μεταλλευτικών Μελετών & Έργων ΔΕΗ Α.Ε./Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας.
