Το μακελειό στα Βορίζια δεν ήταν απλώς ένα τοπικό έγκλημα, ήταν ο καθρέφτης μιας Κρήτης που εδώ και δεκαετίες κουβαλάει το ίδιο “αγκάθι”: την ανεξέλεγκτη οπλοκατοχή, τη στρεβλή έννοια του ανδρισμού και την αδυναμία της Πολιτείας να “σπάσει” τον φαύλο κύκλο της ανοχής και τώρα, λίγες μέρες μετά το μαύρο γεγονός που συγκλόνισε το νησί και τη χώρα, όλοι μιλούν για την επόμενη μέρα. Μόνο που η πραγματική ερώτηση είναι σκληρή και απλή: Αυτή τη φορά θα γίνει κάτι ή θα χαθεί πάλι η ευκαιρία, μέχρι να μας ξαναξυπνήσει το επόμενο αίμα;
Στα Βορίζια, ένα χωριό που βυθίστηκε στη σιωπή, οι πληγές δεν είναι μόνο στις οικογένειες που θρηνούν. Είναι στις ψυχές των παιδιών, στις αυλές των σχολείων που προσπαθούν να ξαναβρούν ρυθμό, στις πλατείες όπου ο φόβος έγινε μόνιμος επισκέπτης και όμως, παρά τη συγκίνηση, παρά τα δάκρυα και τα λόγια συμπαράστασης, όλοι γνωρίζουν μέσα τους πως το πρόβλημα δεν είναι σημερινό. Κάθε φορά που η Κρήτη συγκλονίζεται από μια τραγωδία με όπλο, ακούμε τα ίδια, «πρέπει να μπει ένα τέλος», «να παταχθεί η οπλοκατοχή», «να αλλάξει η νοοτροπία» και κάθε φορά, μετά από μερικές εβδομάδες, η συζήτηση σταματάει, οι κάμερες φεύγουν και η ζωή επιστρέφει στην ίδια επικίνδυνη κανονικότητα.
Η αλήθεια είναι ότι η Κρήτη έχει μετατραπεί σε ένα νησί όπου το όπλο έχει γίνει κομμάτι της παράδοσης, όχι της αυθεντικής, αλλά της παραχαραγμένης. Το όπλο δεν είναι πια εργαλείο επιβίωσης ή μέσο για να τιμηθεί μια χαρά, είναι σύμβολο εξουσίας, επίδειξης, απειλής. Οι αριθμοί είναι τρομακτικοί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα παράνομα όπλα που κυκλοφορούν στο νησί ξεπερνούν τις 600.000, ίσως και το ένα εκατομμύριο. Το σχέδιο που χρειάζεται η Κρήτη πρέπει να είναι σκληρό, ρεαλιστικό και χωρίς εκπτώσεις.
Πρώτον, απαιτείται στοχευμένη, μόνιμη εκστρατεία αποδόμησης της παράνομης οπλοκατοχής. Όχι με επικοινωνιακές φωτογραφίες, αλλά με πραγματικές αστυνομικές επιχειρήσεις, με κίνητρα για παράδοση όπλων, με αυστηρούς ελέγχους στα δίκτυα διακίνησης. Αν η Πολιτεία δεν τολμήσει να “σπάσει αβγά” και να συγκρουστεί με τα κυκλώματα που τροφοδοτούν αυτόν τον παράνομο μηχανισμό, τότε τίποτα δε θα αλλάξει.
Δεύτερον, χρειάζεται κοινωνική παρέμβαση στο βάθος της κοινότητας. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει βλέποντας τον πατέρα του να καθαρίζει το όπλο του με υπερηφάνεια, το μαθαίνει σαν κάτι φυσιολογικό. Αν δεν μπει η εκπαίδευση, η ψυχολογική στήριξη, η ενημέρωση μέσα στα σχολεία, στις οικογένειες, στους πολιτιστικούς συλλόγους, η νοοτροπία αυτή θα αναπαράγεται. Είναι ενθαρρυντικό ότι ήδη στα σχολεία των Βοριζίων επιστρέφουν τα παιδιά με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς στο πλευρό τους, όμως αυτή η παρέμβαση πρέπει να γίνει μόνιμη, όχι ευκαιριακή. Η Κρήτη χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποτροπής βίας.
Τρίτον, πρέπει να υπάρξει διαφάνεια και λογοδοσία. Οι πολίτες κουράστηκαν από εξαγγελίες. Θέλουν αποτελέσματα. Θέλουν να δουν αριθμούς, πόσα όπλα κατασχέθηκαν, πόσες συλλήψεις έγιναν, πόσες υποθέσεις οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη. Η εμπιστοσύνη δε “χτίζεται” με λόγια αλλά με πράξεις και αποδείξεις. Αν το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η Περιφέρεια Κρήτης θέλουν πραγματικά να αλλάξουν την κατάσταση, πρέπει να δείξουν έργο με μετρήσιμα στοιχεία, όχι με δηλώσεις στα δελτία ειδήσεων. Τέλος, χρειάζεται πολιτική συνέπεια. Η Κρήτη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως “τουριστικό θαύμα” των 7 και πλέον εκατομμυρίων επισκεπτών το καλοκαίρι και ως εστία βίας όλο τον χρόνο. Αν θέλουμε ένα νησί που να συνδυάζει παράδοση και πρόοδο πρέπει να τολμήσουμε να κοιτάξουμε κατάματα τις σκιές του. Η παλικαριά δεν είναι να κρατάς όπλο, είναι να έχεις το θάρρος να το απορρίψεις. Η αληθινή τιμή δεν είναι στις σφαίρες των γλεντιών, αλλά στη δύναμη να μην τις χρειάζεσαι.
Αυτή τη φορά, λοιπόν, υπάρχει μια τελευταία ευκαιρία. Αν η Πολιτεία περιοριστεί σε δηλώσεις, αν τα Μέσα Ενημέρωσης αλλάξουν θέμα μόλις πέσει η τηλεθέαση, αν η τοπική κοινωνία σωπάσει ξανά για να μην ανοίξουν πληγές, τότε τα Βορίζια θα προστεθούν απλώς στη μακριά λίστα των τόπων, όπου η λήθη σκότωσε τη δικαιοσύνη. Αν όμως υπάρξει συνέχεια, σχέδιο και τόλμη, τότε ίσως αυτός ο πόνος να γίνει αφετηρία αλλαγής.
Γιατί η Κρήτη αξίζει καλύτερα. Όχι άλλη σιωπή, όχι άλλα όπλα, όχι άλλα παιδιά που μεγαλώνουν με τον ήχο της μπαλωθιάς. Αξίζει ένα αύριο χωρίς φόβο και αυτό το αύριο θα έρθει μόνο αν η κοινωνία και η Πολιτεία αποφασίσουν, επιτέλους, να το απαιτήσουν. Μέχρι τότε κάθε επόμενη μέρα θα είναι απλώς πρόβα για την επόμενη τραγωδία. Να σας θυμίσουμε πως μιλάμε για επτά και οκτώ χωριά που συντηρούν αυτήν την κατάσταση, γιατί η γενίκευση το μόνο που γεννά είναι τη στοχοποίηση. Αλήθεια, αυτή τη φορά θα τα καταφέρουν;
