Τις τελευταίες μέρες, ύστερα από το τραγικό μακελειό στα Βορίζια, η Κρήτη βρέθηκε ξανά στο στόχαστρο. Ένα νησί ολόκληρο σύρθηκε στο εδώλιο της κοινής γνώμης, μέσα από ατέλειωτες αναλύσεις, επιθετικούς τίτλους και δηλητηριώδη σχόλια. Δημοσιογράφοι της Αθήνας, “τηλεοπτικοί σταυροφόροι” της ηθικής βρήκαν ξανά βολικό στόχο. Ένα γεγονός θλιβερό, ένα έγκλημα φρικτό έγινε η αφορμή για να γενικευτούν συμπεράσματα, να στιγματιστεί μια ολόκληρη κοινωνία, να παρουσιαστεί η Κρήτη σαν άντρο βίας και σκοταδισμού.
Φίλοι, λυπάμαι αν σας χαλάω την παράσταση, αλλά αυτή δεν είναι η Κρήτη.
Δεν είναι ο τόπος που μεγαλώνει εγκληματίες, αλλά ο τόπος που γεννά ανθρώπους, δημιουργούς, επιστήμονες, οικογενειάρχες, αγρότες με καρδιά και νέους με όνειρα, και ήρθε η ώρα να ειπωθεί καθαρά, χωρίς περιστροφές, πως η Κρήτη δεν είναι οι εξαιρέσεις της, αλλά είναι οι αξίες της. Δέκα εκατομμύρια τουρίστες έρχονται κάθε χρόνο σ' αυτό το νησί. Όχι από τύχη. Έρχονται γιατί εδώ νιώθουν άνθρωποι. Γιατί εδώ ο φιλοξενούμενος δεν είναι “πελάτης”, αλλά καλεσμένος. Γιατί εδώ υπάρχει ακόμα το φιλότιμο, εκείνη η σπάνια ελληνική αρετή που μεταφράζεται σε πράξη, σε χαμόγελο, σε ένα ποτήρι ρακή που προσφέρεται χωρίς αντάλλαγμα. Αυτή είναι η Κρήτη που αγαπώ, η Κρήτη της ανθρωπιάς και όχι της υπερβολής και της τηλεοπτικής κακεντρέχειας.
Η Κρήτη είναι ο τόπος που μπορεί να σου δείξει το πρόσωπο της αυθεντικής Ελλάδας
Η Κρήτη που λοιδορούν στα δελτία των 8 είναι η ίδια που φιλοξενεί τρία Πανεπιστήμια, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και το ΕΛΚΕΘΕ, δύο από τα κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Ευρώπης. Είναι η ίδια που πρωτοπορεί στην καινοτομία, που αναπτύσσει τεχνολογίες αιχμής, που συνεργάζεται με τη NASA, την ESA, τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Είναι η ίδια που δημιουργεί νέες επιχειρήσεις, που εξάγει γνώση, προϊόντα και πολιτισμό. Είναι η ίδια που έχει ανθρώπους της προσφοράς, εθελοντές, γιατρούς, δασκάλους, επιστήμονες, εργάτες, που με το έργο τους κρατά τον τόπο ζωντανό. Αυτή η Κρήτη δεν πουλάει στα πάνελ. Δεν προκαλεί τηλεθέαση. Δε χωρά σε κραυγές. Γι’ αυτό και σπάνια ακούγεται. Όμως υπάρχει δυνατή, σκεπτόμενη, αξιοπρεπής, και είναι αυτή που δικαιούται τον σεβασμό όλων.
Η τραγωδία στα Βορίζια είναι μια πληγή. Μια σκοτεινή στιγμή. Όμως δεν μπορεί και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε όπλο κατά ενός ολόκληρου λαού. Γιατί, αν ψάχνεις να βρεις βία, θα τη βρεις παντού. Στις μεγαλουπόλεις, στα σπίτια, στις γειτονιές. Κανείς τόπος δεν είναι άμοιρος, κανένας λαός δεν είναι τέλειος. Εδώ είναι και το μεγάλο στοίχημα, να μην επιτρέψει στους λίγους να αμαυρώσουν τους πολλούς. Να δείξει, με έργα, πως αυτός ο τόπος δεν είναι τόπος μίσους, αλλά τόπος φιλίας, επιστήμης, πολιτισμού και προόδου. Από το Ηράκλειο μέχρι τα Σφακιά, από το Ρέθυμνο μέχρι τον Άγιο Νικόλαο, η Κρήτη χτίζει κάθε μέρα το μέλλον της. Τα Πανεπιστήμιά της δεν είναι απλώς χώροι σπουδών, είναι κοιτίδες ιδεών. Το ΙΤΕ, ένα από τα κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα της Ευρώπης, και το ΕΛΚΕΘΕ, που μελετά και προστατεύει τη θάλασσα της Μεσογείου, δείχνουν ότι εδώ παράγεται γνώση βαθιά, ουσιαστική και κυρίως εξωστρεφής.
Εδώ, στο ίδιο νησί που κάποιοι αποκαλούν βίαιο αναπτύσσονται τεχνολογίες που σώζουν ζωές, αναλύονται δεδομένα που προβλέπουν φυσικές καταστροφές, σχεδιάζονται λύσεις για ένα βιώσιμο αύριο.
Η Κρήτη είναι ο τόπος που μπορεί να σου δείξει το πρόσωπο της αυθεντικής Ελλάδας. Στο βλέμμα του γέροντα που λέει καλώς ήρθες στη μάνα που μαγειρεύει για τον ξένο σαν να ’ναι παιδί της, στον νέο που σπουδάζει και επιστρέφει για να “χτίσει” εδώ το μέλλον του. Είναι το νησί που ζει με ρυθμούς δικούς του, όπου η παράδοση δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά κομμάτι της καθημερινότητας. Όσοι λοιπόν σπεύδουν να την κρίνουν, ας θυμηθούν πως η Κρήτη υπήρξε πάντα πρωτοπόρα και ανυπότακτη. Είναι η γη που αντιστάθηκε σε κατακτητές, που πλήρωσε βαρύ τίμημα για την ελευθερία της, που έμαθε να σηκώνεται όρθια μετά από κάθε συμφορά. Από το Αρκάδι και τα Ανώγεια, μέχρι την Κάντανο και τη Βιάννο, η ιστορία αυτού του τόπου είναι γραμμένη με θυσίες, και όσοι σήμερα τον κρίνουν με ευκολία, θα έπρεπε ίσως να σκύψουν το κεφάλι με λίγο σεβασμό.
Η Κρήτη που αγαπώ είναι γεμάτη αντιθέσεις, αλλά αυτές είναι που τη δυναμώνουν. Είναι η Κρήτη της παράδοσης και της τεχνολογίας, της ρακής και της έρευνας, του χορού και της σκέψης. Είναι το νησί που έχει καταφέρει να ενώσει το χώμα με το μέλλον. Να “παντρέψει” την αυθεντικότητα με την εξέλιξη και πάνω απ’ όλα, να κρατήσει την ανθρωπιά του. Γιατί εδώ ό,τι κι αν αλλάξει, μένει κάτι σταθερό, το φιλότιμο. Αυτή η σιωπηλή δύναμη που κινεί την καθημερινότητα. Ο σεβασμός στη γη, στον άνθρωπο, στον λόγο που δίνεις και κρατάς. Αυτή η εσωτερική ηθική, που δε διαφημίζεται, αλλά φαίνεται. Είναι το «ευχαριστώ» που λέγεται με το βλέμμα, είναι το «να ’σαι καλά», που σημαίνει είμαι εδώ αν με χρειαστείς.
Η Κρήτη που γνωρίζω δεν έχει ανάγκη από απολογίες. Έχει ανάγκη από δικαιοσύνη, από ψυχραιμία και από αλήθεια. Η επιφανειακή καταδίκη ενός ολόκληρου νησιού, επειδή κάποιοι επέλεξαν τη βία, είναι προσβολή σε κάθε άνθρωπο που ζει, δουλεύει και αγωνίζεται εδώ. Είναι αδικία για τη δασκάλα στα ορεινά χωριά, για τον γιατρό στα Κέντρα Υγείας, για τον ερευνητή του ΙΤΕ, για τον ψαρά που παλεύει με τη θάλασσα, για τον ξενοδόχο που φροντίζει τον τουρίστα σαν φίλο. Αυτοί είναι η Κρήτη. Όχι οι λίγοι που ντρόπιασαν την κοινότητα, αλλά οι πολλοί που την κρατούν όρθια.
Αυτή είναι η Κρήτη που αγαπώ. Η Κρήτη που πονά, αλλά δεν παραδίδεται. Η Κρήτη που θυμώνει, αλλά δεν εκδικείται. Η Κρήτη που σέβεται, που προοδεύει, που κοιτά μπροστά. Η Κρήτη των επιστημόνων, των φοιτητών, των ανθρώπων της καθημερινότητας, που κάνουν αυτό που δε φαίνεται. Όσοι λοιπόν θέλουν να τη μειώσουν, ας ξέρουν πως η Κρήτη δε φοβάται τη συκοφαντία. Την αδικία την έχει ζήσει πολλές φορές και την έχει ξεπεράσει πάντα με το κεφάλι ψηλά. Γιατί η αληθινή της δύναμη δε βρίσκεται στα λόγια, αλλά στις πράξεις. Στο φως που απλώνεται στα βουνά της, στο πείσμα των ανθρώπων της, στην αξιοπρέπεια που δε σκύβει σε κανέναν. Η Κρήτη δεν είναι τέλεια, άλλωστε κανένας τόπος δεν είναι. Μα, είναι αληθινή. Και αυτό αρκεί. Όποιος θέλει να τη γνωρίσει, ας αφήσει στην άκρη τα στερεότυπα και ας την περπατήσει στα σοκάκια των Χανίων, στις αυλές του Ρεθύμνου, στα καφενεία του Ηρακλείου, στις παραλίες του Λασιθίου. Εκεί θα βρει τη ζεστασιά, την αξιοπρέπεια και το φως που τα δελτία ειδήσεων δε θα δείξουν ποτέ. Αυτή είναι η Κρήτη που αγαπώ. Η Κρήτη που πληγώθηκε, αλλά δε λύγισε. Η Κρήτη που μετρά 10 εκατομμύρια επισκέπτες, τρία πανεπιστήμια, κορυφαία ερευνητικά κέντρα και το πιο σπουδαίο, εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους με καρδιά.
Μια Κρήτη που δε χρειάζεται υπεράσπιση. Χρειάζεται μόνο δίκαιη ματιά και αν κάποιοι βιάζονται να την κρίνουν, ας θυμηθούν πως η Κρήτη δεν απαντά με φωνές. Απαντά με έργα. Με φως. Με ψυχή.
