Έχουμε γράψει πολλές φορές - και θεωρείται πλέον κοινός τόπος - ότι η ηγεσία της αντιπολίτευσης δεν “εμπνέει” και δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί την κυβερνητική φθορά. Με δεδομένο ότι η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη πλέει σε μια θάλασσα σκανδάλων, κακοδιαχείρισης, αυθαιρεσιών, θεσμικών ατοπημάτων, αντιλαϊκών μέτρων και τόσων ακόμη, αν υπήρχε αντιπολίτευση που να μπορεί να εμπνεύσει τον κόσμο, η πτώση της δε θα ήταν 12-16 μονάδες (ανάλογα τη δημοσκόπηση) από το 41% του 2023, αλλά η απήχησή της θα είχε συρρικνωθεί σε ποσοστά κάτω του 15%.
Ωστόσο, κατορθώνει και διασώζεται σε νούμερα άνω του 25% (αν και να θυμηθούμε εδώ ότι αξιόπιστη δημοσκόπηση στην Ελλάδα... δεν υπάρχει) γιατί δεν υπάρχει αντιπολίτευση να “κουβαλήσει”, να αναδείξει και να εκμεταλλευτεί τη διάχυτη δυσαρέσκεια.
Κάποιοι λένε ότι είναι πρόβλημα κομμάτων, ότι οι βασικοί παίχτες της αντιπολίτευσης είναι υπερβολικά απαξιωμένοι για να εμπνεύσουν τον κόσμο.
Το ΠΑΣΟΚ... έχει τα γνωστά βαρίδια του ΠΑΣΟΚ. Μια ιδιαίτερα αμαρτωλή ιστορία, δύο συγκυβερνήσεις με τη Ν.Δ., είναι η παράταξη που έφερε στην Ελλάδα τα μνημόνια και ως συνέπεια τούτου έχασε την επαφή με την εκλογική της βάση, που ήταν οι μισθωτοί, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες και μερίδα των συνταξιούχων. Επίσης, είναι μια παράταξη που δεν πείθει σε καμία περίπτωση ότι έχει διαφορετική πρόταση από τη Νέα Δημοκρατία - που τελικά είναι και το κυριότερο. Τα δύο κόμματα του πάλαι ποτέ δικομματισμού έχουν γίνει συγκοινωνούντα δοχεία, με τις μεταγραφές από το “πράσινο” στο “γαλάζιο στρατόπεδο” να είναι καθημερινότητα, το ΠΑΣΟΚ να ψηφίζει κατά το δοκούν “γαλάζια” νομοσχέδια και γενικώς να... μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερού.
Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να έχει - σχετικά, πάντα - διαφορετική πρόταση, αλλά έχει επίσης το “βαρίδι” του παρελθόντος, αφού κυβέρνησε και δεν κατόρθωσε να κάνει αυτά που υποσχόταν - η “έξοδος από τα μνημόνια” αποδείχτηκε... τρίτο μνημόνιο, σχεδόν εξίσου επαχθές όσο τα δύο πρώτα. Αυτή η αποτυχία (η “κωλοτούμπα” αν προτιμάτε) ήταν και η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για μία συγκεκριμένη κατηγορία του πληθυσμού, τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, που ήταν και εκείνη η κατηγορία που οδήγησε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Από τις δεύτερες εκλογές του 2015, οι μισθωτοί απέχουν συστηματικά και σε όλο και μεγαλύτερα ποσοστά από τις εθνικές κάλπες, οδηγώντας σε μια εξαιρετικά στρεβλή εκλογική εικόνα και αποτέλεσμα, καθώς κυβέρνηση πρακτικά εκλέγουν ελεύθεροι επαγγελματίες, συνταξιούχοι και δημόσιοι υπάλληλοι.
Επίσης, και τα δύο κόμματα έχουν επικεφαλής που... δεν πείθουν. Δεν εμπνέουν. Δεν “πουλάνε”, βρε παιδί μου. Και μπορεί και ο επικεφαλής της Ν.Δ. να είχε τα ίδια χαρακτηριστικά πριν αναλάβει το κόμμα, αλλά... είχε στη διάθεσή του και ένα επιτελείο επικοινωνιολόγων, ειδικών του μάρκετινγκ και της πολιτικής επικοινωνίας, που του έφτιαξαν προφίλ και μια δημόσια εικόνα προσεκτικά καλλιεργημένη και φροντισμένη. Δυστυχώς, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν τη δυνατότητα να στήσουν έναν τέτοιο μηχανισμό - και είναι και λίγο αργά, εδώ που τα λέμε, τουλάχιστον για τα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Επικοινωνία και πολιτικό μάρκετινγκ
Και μια και αναφερθήκαμε στο “μαγικό” επικοινωνιακό επιτελείο του Κυριάκου Μητσοτάκη, να πούμε ότι ένα πολύ, πολύ μεγάλο μέρος του πολιτικού παιχνιδιού είναι το επικοινωνιακό. Και αυτή τη στιγμή ούτε το ΠΑΣΟΚ, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν εξασφαλίσει τη στήριξη κάποιων, έστω, από τα media που διαμορφώνουν το τοπίο και “ζυμώνουν” την κοινή γνώμη. Το ΠΑΣΟΚ, μάλιστα, παίζεται κυρίως από τα media που είναι “πιστά” στη Ν.Δ. Τα λίγα αντι-Ν.Δ. “μαγαζιά” δεν παίζουν ιδιαίτερα ούτε ΠΑΣΟΚ, ούτε ΣΥΡΙΖΑ, μόνο όταν είναι να χτυπήσουν την κυβέρνηση. Δε θα μπούμε σε υποθέσεις ως προς το “γιατί” δεν τους παίζουν και τόσο, σας αφήνουμε να... εξασκήσετε τη φαντασία σας.
Απλώς σημειώνουμε ότι, ενώ αυτή τη στιγμή η Ν.Δ. έχει έναν στημένο, εξαιρετικά εκτεταμένο και αποτελεσματικό μηχανισμό προπαγάνδας, που περιλαμβάνει τουλάχιστον το 80% των εθνικής εμβέλειας media, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν έχουν σχεδόν τίποτε.
Υπάρχουν και τα άλλα κόμματα
Θα πρέπει, βεβαίως, να κάνουμε μια αναφορά και στα υπόλοιπα κόμματα, παρότι... δεν “παίζουν” ως εναλλακτικές προτάσεις εξουσίας. Το ΚΚΕ, για να ξεκινήσουμε από εκεί, είναι η σταθερά της κατάστασης: Ένα κόμμα που έχει δεδομένη απήχηση, βαθύτατες ρίζες στην κοινωνία και σταθερή προσήλωση στο πλαίσιο των αξιών του. Ένεκα αυτής της προσήλωσης δεν μπορεί να παίξει ρόλο μεταξύ των “δυνάμει κυβερνητών” της χώρας, ενώ ακόμη κι αν μπορούσε, δε θα του το επέτρεπαν.
Τα κόμματα του Βελόπουλου και της Κωνσταντοπούλου, που βρίσκονται επίσης στην πρώτη εξάδα των κομμάτων (ενίοτε εναλλάσσονται στην τρίτη θέση, η “Πλεύση” έχει φτάσει και δεύτερη), είναι ξεκάθαρα προσωποπαγή κόμματα, που δε διαθέτουν μηχανισμούς, δεν έχουν κοινωνικές ρίζες, δεν έχουν στελέχη άξια λόγου και για όλους αυτούς τους λόγους, δεν μπορούν να έχουν φιλοδοξίες πρωτιάς. Οι φιλοδοξίες τους μπορεί να εξαντλούνται στη συμμετοχή σε μια κυβέρνηση συνεργασίας. Τίποτε περισσότερο.
Και εγένετο... Αλέξης Τσίπρας
Με δεδομένο λοιπόν ότι “αντίπαλο δέος” για την παραπαίουσα Νέα Δημοκρατία δε φαίνεται στον ορίζοντα, η επανάκαμψη του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό σκηνικό της χώρας είναι μια εξέλιξη που τελικά δεν προκαλεί έκπληξη σε κανέναν.
Ο οποίος βεβαίως δεν είναι κάτι “φρέσκο” στην πολιτική σκηνή της χώρας, δεν είναι “αναμάρτητος”, κουβαλά πολλά “μπαγκάζια” από την παρουσία του στα πράγματα και, μην το ξεχνάμε, έχει χάσει τρεις φορές - τις δύο τελευταίες μάλιστα... πανηγυρικά - από τον Κυριάκο Μητσοτάκη σε εθνικές εκλογές. Ωστόσο, όταν ο Τσίπρας παραιτήθηκε από την αρχηγία του ΣΥΡΙΖΑ, δε θεωρήσαμε ότι έχει κλείσει τον κύκλο του. Τουναντίον, οι εκτιμήσεις έλεγαν ότι, μετά από μία “παρένθεση”, θα επανέκαμπτε, απλώς διότι... δεν υπάρχει κάποιος άλλος.
Ο “φυτευτός” Κασσελάκης εξυπηρέτησε τον ρόλο του “εκκαθαριστή”, αλλά... ίσως υπερβολικά αποτελεσματικά. Αν υπήρχε κάποιο σχέδιο κι αν αυτό ήταν να φύγουν τα πιο “αριστερά” κομμάτια του κόμματος, ώστε να παραδοθεί μετά στον πρώην πρόεδρο “καθαρός” και έτοιμος για να χαράξει ξεκάθαρη πορεία σοσιαλδημοκρατική... τότε το σχέδιο πέτυχε υπερβολικά πολύ: ο ΣΥΡΙΖΑ, που παρέδωσε (αφού... εξωπετάχτηκε πανηγυρικά) ο αλεξιπτωτιστής Κασσελάκης, είναι σκιά του παλιού εαυτού του, ένα κόμμα που υποβαθμίστηκε όσο δεν πάει άλλο.
Βεβαίως ο ΣΥΡΙΖΑ ως όχημα επανάκαμψης του Τσίπρα θα ήταν υπερβολικά “ξαναζεσταμένο φαγητό”. Ενώ αν (όπως δείχνουν τα πράματα) ο πρώην πρωθυπουργός στήσει νέο φορέα, ο οποίος στη συνέχεια θα απορροφήσει... διάφορους και διάφορα (κόμματα, μηχανισμούς, στελέχη φυσικά, βουλευτές κ.λπ.), τότε... θα είναι πιο εύκολο να πωληθεί το αφήγημα του “Αλέξη που θα μας σώσει από τον Μητσοτάκη”.
Και η... παράλληλη στήριξη
Εκτός τούτων, ο Τσίπρας στο διάστημα της απουσίας του από το προσκήνιο της πολιτικής φαίνεται ότι περνά τον χρόνο του καλλιεργώντας σχέσεις και συμμαχίες και λαμβάνοντας “εγκρίσεις” από τα διάφορα κέντρα εξουσίας, που επηρεάζουν τα πράγματα. Την πρώτη φορά που έγινε πρωθυπουργός δεν είχε αυτές τις εγκρίσεις (ή τις είχε... μισές και ανειλικρινείς) και γι’ αυτό δέχτηκε λυσσαλέο πόλεμο από το οικονομικό και μιντιακό κατεστημένο. Κυριολεκτικά το 95% των media ήταν 100% αντι-ΣΥΡΙΖΑ τότε. Και ακόμη και οι φυτευτοί από τα συμφέροντα σύμβουλοι του Τσίπρα τού έκαναν τεράστια ζημιά - συνεχίζω να αναρωτιέμαι ποιος από τους συμβουλάτορες ήταν εκείνος που έπεισε τον Τσίπρα να εγκαταλείψει τους μισθωτούς και να στραφεί στους ελεύθερους επαγγελματίες ως εκλογικό κοινό, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα τη συντριβή του 2023.
Σήμερα τουλάχιστον ένα μεγάλο συγκρότημα του Τύπου φαίνεται ότι “συμπαθεί” τον Αλέξη Τσίπρα και θα τον στηρίξει εφόσον προχωρήσει, ενώ κάνα-δυο ακόμη δε θα κάνουν πόλεμο, εάν και εφόσον (κύρια προϋπόθεση να έχει ρεύμα η κίνηση Τσίπρα και να “κόβει” από τον Μητσοτάκη).
Σε κάθε περίπτωση, μια μονομαχία Μητσοτάκη-Τσίπρα βγαλμένη απ’ τα παλιά φαίνεται πλέον να είναι το επικρατέστερο σενάριο για τις επόμενες εκλογές.
Μέχρι το τέλος του χρόνου ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θα έχει ανοίξει τα χαρτιά του, οπότε θα μπορέσουμε να κάνουμε και πιο ουσιώδεις εκτιμήσεις. Ωστόσο, τα πρώτα δείγματα γραφής δεν προσφέρουν ιδιαίτερη αισιοδοξία όσον αφορά στο περιεχόμενο της πολιτικής του πλατφόρμας - το “άρωμα σοσιαλδημοκρατίας” είναι ισχυρότερο παρά ποτέ.
