Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιμένει και μάλιστα σε επίπεδα πολύ υψηλότερα (πέραν της μίας μονάδας) πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό πληθωρισμό. Τον Ιούλιο εκτοξεύτηκε στο 3,7%, δείχνοντας ότι όχι μόνο δεν έχει διάθεση υποχώρησης, αλλά... τινάζοντας στον αέρα όχι μόνο τις προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού σχεδίου για την τετραετία 2025-2028, αλλά και (κυρίως) τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, που δε βλέπουν αυξήσεις στα εισοδήματά τους (εφόσον αυτά προέρχονται από μισθούς). αλλά παρακολουθούν αμήχανα τις τιμές να ανεβαίνουν συνεχώς και περισσότερο.
Με “πρωταθλητές” τρία εντελώς ζωτικής σημασίας “συστατικά” του καλαθιού των τιμών: ενοίκια (αυξάνονται κατά μέσο όρο 10% ετησίως τα τελευταία έξι έτη), ενέργεια (σχεδόν 19% ακριβότερα τον Ιούλιο) και τρόφιμα, με το κρέας να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ακρίβειας (πάνω από 6,5% αύξηση ετησίως τα τελευταία 4 χρόνια, ενώ το μοσχάρι έχει ανατιμηθεί σχεδόν 25% μόνο την τελευταία χρονιά).
Τα νούμερα
Σύμφωνα με τα προκαταρτικά στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε περαιτέρω τον Ιούλιο του 2025 στο επίπεδο του 3,7%, από 3,6% που ήταν τον περασμένο Μάιο. Με βάση αυτά τα στοιχεία, παρατηρούμε ότι ο πληθωρισμός στη χώρα μας το πρώτο 7μηνο του 2025 ήταν 3,1%, όταν ο αντίστοιχος πληθωρισμός στην Ευρώπη (Ε.Ε.-27) ήταν 2,5%. Η πορεία του πληθωρισμού το πρώτο 7μηνο του 2025 δείχνει ότι είναι πολύ υψηλότερος από τις εκτιμήσεις του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Διαρθρωτικού Σχεδίου για την περίοδο 2025-2028, στο οποίο προβλεπόταν ότι για το 2025 ο πληθωρισμός θα συνέχιζε την αποκλιμάκωση που είχε παρατηρηθεί το 2024 (2,7%) και εκτιμούνταν 2,2% το 2025 και 2% το 2026. Στο ίδιο επίπεδο κυμαίνονταν και οι προβλέψεις ορισμένων ξένων επενδυτικών οίκων, καθώς και εγχώριων οργανισμών, εκτός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προέβλεπε ότι στην Ελλάδα ο πληθωρισμός θα είναι 2,4% το 2025.
Βεβαίως μετά τα στοιχεία του πρώτου 6μηνου άρχισαν οι αναθεωρήσεις των προβλέψεων, αρκετά συντηρητικές ωστόσο, αφού τοποθετούν τον ετήσιο πληθωρισμό από τις αρχικές προβλέψεις του 2,1% και 2,2% στο επίπεδο του 2,6%-2,8%. Ωστόσο, αυτή η εκτίμηση είναι υπερβολικά αισιόδοξη. Ο πληθωρισμός της χρονιάς θα κινηθεί σαφώς πάνω από το 2,8% του 2024 και πιθανότατα στο 3%, καθώς για να πάμε στο 2,7% θα πρέπει το επόμενο 5μηνο του 2025 ο πληθωρισμός κάθε μήνα να είναι 2%, κάτι που είναι αδύνατο.
Οι πολίτες υποφέρουν, το χρέος... μειώνεται
Σε αυτή τη συγκυρία που βρίσκονται τα δημοσιονομικά της Ελλάδας, όμως, για την κυβέρνηση ο πληθωρισμός είναι... ευλογία. Βασικά για δύο λόγους, το δημόσιο χρέος και τη μείωση αυτού, και βεβαίως τα κρατικά έσοδα από φόρους.
Ο καλπάζων πληθωρισμός είναι... μάννα εξ ουρανού για το δημόσιο χρέος, το οποίο είναι ονομαστικό, πληθωρισμένο και βγαίνει ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Όπως μπορούμε να δούμε από τα στοιχεία της Eurostat για το δημόσιο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης στην Ελλάδα, ενώ σε αγοραίες τιμές το δημόσιο χρέος της Ελλάδας την περίοδο 2019-2024 έχει αυξηθεί κατά 25 δισ. ευρώ (από 339 δισ. ευρώ σε 364 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 7,5%), ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει μειωθεί το ίδιο χρονικό διάστημα από 183,8% το 2019 σε 153,6% το 2024. Με κύριο υπεύθυνο τον υψηλό πληθωρισμό.
Με άλλα λόγια, παρατηρούμε ότι κατά την περίοδο 2019-2024 έχει σημειωθεί μια μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ της τάξης του 16,4%.
Για κάθε τρεις μονάδες που μειώνεται το δημόσιο χρέος στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, η μία μονάδα μόνο οφείλεται στην ανάπτυξη και οι άλλες δύο μονάδες χρεώνονται στον παρατεταμένα υψηλό πληθωρισμό
Αυτό οφείλεται στο ότι το δημόσιο χρέος μετριέται ως ποσοστό του ΑΕΠ σε τρέχουσες (πληθωρισμένες) και όχι σε πραγματικές τιμές. Με την τριετία 2022-2024 να “τρέχει” έναν μέσο ετήσιο πληθωρισμό στο 5,3%, ο παρατεταμένα υψηλός πληθωρισμός οδήγησε στη σημαντική αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, με αποτέλεσμα αυτό να έχει μειώσει κατά 16,4% το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, παρόλο που σε απόλυτες τιμές το δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί κατά 7,5% την περίοδο 2019-2024.
Τα στοιχεία λένε ότι για τη συγκεκριμένη περίοδο (2019-2024) από τη μείωση που έχει παρατηρηθεί στο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, το 67% οφείλεται στον πληθωρισμό και το 33% οφείλεται στην παραγωγικότητα και την οικονομική δραστηριότητα. Δηλαδή, για κάθε τρεις μονάδες που μειώνεται το δημόσιο χρέος στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, η μία μονάδα μόνο οφείλεται στην ανάπτυξη και οι άλλες δύο μονάδες χρεώνονται στον παρατεταμένα υψηλό πληθωρισμό.
Βεβαίως να σημειώσουμε ότι ο πληθωρισμός δεν είναι απλώς το άθροισμα των ποσοστών κάθε χρονιάς, αφού η επίδρασή του είναι σωρευτική. Δηλαδή μπορεί ο πληθωρισμός της πενταετίας 2019-2024 να ήταν 16,5%, αλλά το σωρευτικό αποτέλεσμα (αφού κάθε χρονιά η αύξηση προστίθεται στην αύξηση της προηγούμενης) είναι πάνω από 20%.
Κάτω η ανάπτυξη, πάνω ο πληθωρισμός
Με βάση τις προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου 2025-2028, η ανάπτυξη για το 2025 εκτιμόταν σε 2,5% και ο πληθωρισμός σε 2,2%. Όμως μετά το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι προβλέψεις των περισσότερων οργανισμών (όχι της κυβέρνησης, ωστόσο) για την ανάπτυξη προσαρμόζονται εγγύτερα στο 2,3%, κάτι που προβλέπει και η Τράπεζα της Ελλάδας. Κάτι που θέτει σε κίνδυνο την πρόβλεψη για μείωση του δημοσίου χρέους κατά 4,6 ποσοστιαίες μονάδες, δηλαδή στο 149,1% του ΑΕΠ από 153,7% το 2024.
Ωστόσο... εδώ έρχεται ο πληθωρισμός να... λύσει τα χέρια της κυβέρνησης! Είδαμε ήδη ότι δεδομένα θα είναι (πολύ) υψηλότερα από το 2,2% που εκτιμόταν από το Δημοσιονομικό Σχέδιο. Κατ' ελάχιστο θα είναι 2,8% και ενδεχομένως να φτάσει έως το 3%. Θα πάρουμε το πιο χαμηλό σενάριο, του 2,8% και βάσει αυτού ο στόχος της μείωσης του δημόσιου χρέους το 2025 στο 149,1% του ΑΕΠ θα επιτευχθεί και μάλιστα σε καλύτερο βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι, εάν τελικά το επίπεδο ανάπτυξης είναι 2,3% και ο πληθωρισμός είναι 2,8%, τότε ο δείκτης του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες και όχι κατά 4,6 ποσοστιαίες μονάδες, με αποτέλεσμα το δημόσιο χρέος να διαμορφωθεί το 2025 στο 148,7% και όχι στο 149,1% του ΑΕΠ.
Η “σφαγή” μισθωτών και συνταξιούχων
Με δεδομένο ότι οι μισθοί στην Ελλάδα παραμένουν καθηλωμένοι σε τραγικά χαμηλά επίπεδα, καθώς όλο το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης είναι 100% φιλοεργοδοτικό και επιτρέπει το “ξεζούμισμα” των εργαζομένων, τα νοικοκυριά που βασίζονται σε εισοδήματα από μισθούς αντιμετωπίζουν μια τραγική μείωση της αγοραστικής τους δύναμης κάθε χρόνο. Για την κατηγορία αυτή του πληθυσμού, ο υψηλός πληθωρισμός είναι καταδίκη σε φτώχια, αφού η αγοραστική δύναμη μειώνεται σταθερά.
Η κυβέρνηση βεβαίως δε δείχνει να ασχολείται ιδιαίτερα, καθώς το μέλημά της είναι η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων και η αναδιανομή εισοδημάτων προς τα πάνω. Στο πλαίσιο αυτό, δεν κάνει απολύτως τίποτε για να πατάξει την ολιγοπωλιακή οργάνωση κρίσιμων τομέων της ελληνικής οικονομίας (ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, λιανική πώληση, ιδιωτική υγεία, κ.λπ.), μια οργάνωση που δημιουργεί συνθήκες πληθωρισμού κερδών (υπερ-κερδοφορία, αυτό που εκτός Ελλάδας λέγεται greedflation, ήτοι “πληθωρισμός απληστίας”). Βεβαίως για την κυβέρνηση είναι κι αυτό θετικό, αφού υψηλότερες τιμές σημαίνει... ραγδαία αύξηση των κρατικών εσόδων! Τόσο μέσω των υψηλότερων συντελεστών ΦΠΑ της Ευρώπης (η φτωχότερη χώρα της Ε.Ε., άντε η δεύτερη φτωχότερη μετά τη Βουλγαρία, έχει τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ!!!), όσο και μέσω του “πληθωριστικού φόρου” της μη τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, η οποία το 2023 συνεισέφερε στα κρατικά έσοδα 800 εκατ. ευρώ και το 2025 εκτιμάται ότι θα εισφέρει 1 δισ. ευρώ (Eurobank, 2025).
Εφόσον η φορολογική κλίμακα είχε τιμαριθμοποιηθεί το 2023, σήμερα ο μέσος μισθός θα κατέβαλε 41% λιγότερο φόρο εισοδήματος! Και καθώς το κράτος μας αντλεί φόρους ουσιαστικά μόνο από τα συνήθη “υποζύγια” (μισθωτούς και συνταξιούχους), αυτό θα ήταν σημαντικό “χτύπημα” στα φορολογικά έσοδα!
