Έχουμε όλες και όλοι μεγαλώσει - ανεξαρτήτως του πού, της κοινωνικής μας καταγωγής και του φύλου μας - σε μία κοινωνία που φαίνεται να δίνει προνόμια στο ανδρικό φύλο, ενώ τα πάντα γύρω μας είναι κατασκευασμένα υπό του πρίσματος της “ανδρικής ματιάς”. Αυτό και πολλά ακόμα περισσότερα είναι η πατριαρχία.
Οι φεμινιστικοί αγώνες εδώ και χρόνια έχουν πετύχει κατάκτηση δικαιωμάτων για τις γυναίκες, που κάποτε φάνταζαν ουτοπία. Περισσότερες γυναίκες - όχι αρκετές - στην πολιτική και σε ηγετικές θέσεις, ενώ παράλληλα η σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική βία εναντίον τους έχουν πάψει να αντιμετωπίζονται ως κανονικότητα από την κοινωνία. Τι γίνεται, όμως, για τις πτυχές της ζωής μας, στις οποίες η πατριαρχία έχει ριζώσει τόσο βαθιά και υποσυνείδητα ώστε να μην μπορούμε καν να την εντοπίσουμε;
Έχετε σκεφτεί ποτέ γιατί επιλέγετε έναν ερωτικό σύντροφο; Με ποια κριτήρια; Και πόσο δικά σας είναι εντέλει αυτά τα κριτήρια; Κοινωνία και οικογένεια χεράκι-χεράκι σού έχουν πλάσει από μικρή ηλικία ένα ιδανικό πρότυπο, για το οποίο εσύ μπαίνεις στη μάχη της αναζήτησης. Χωρίς καν να γνωρίζεις αν όντως το θέλεις. Αυτό το ζήτημα έχει πολλές προεκτάσεις, θα σταθώ, όμως, σε αυτή της πατριαρχίας. Πόσο έτοιμη είσαι να είσαι με έναν άνδρα που μπορεί να είναι λιγότερο αποφασιστικός και δυναμικός από εσένα; Πού γίνεται ευάλωτος και τρωτός; Πόσο έτοιμος είσαι να “καπελώνεσαι” από τη σύντροφό σου; Να είσαι σε μία σχέση που δε χρειάζεται μόνιμα την ασφάλεια και βοήθειά σου;
Κι ας πούμε ότι την έκανες την επιλογή σου και είναι ιδανική για εσένα. Ποιος ο ρόλος που παίρνεις τώρα; Εξακολουθείς να είσαι εσύ ή ξεκινάς να ακολουθείς το “εγχειρίδιο οδηγιών” για τον άνδρα που αρέσει στις γυναίκες, που σου έδωσε ο μπαμπάς και η μαμά όταν ήσουν μικρός; Είναι πολλές οι φορές που αυτό το σύστημα μάς επιβάλλει έναν ρόλο ο οποίος μας αποξενώνει πλήρως από τον εαυτό μας, μας καταπιέζει και μας καθιστά εντέλει ανίκανους να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.
Ας δούμε, όμως, και την πατριαρχία στη σεξουαλική διάσταση των σχέσεων. Εκεί που όλα είναι ακόμα πιο υποσυνείδητα και συγκαλυμμένα. Κάποτε, ένας καθηγητής Κοινωνιολογίας μού είχε πει ότι ακόμα και ο τρόπος που κάνουμε σεξ οι άνθρωποι είναι κατασκευασμένος από την πατριαρχία. Εδώ δε θα υποστηρίξω αυτό. Θα σταθώ, όμως, σε αυτό που υποστηρίζει η Μόνα Σολέ στο βιβλίο “Εφευρίσκοντας τον έρωτα ξανά: Πώς η πατριαρχία καταστρέφει τις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις;”. Από τη μία, οι προτιμήσεις μας στο σεξ έχουν τις ρίζες τους σε πολύ βαθιά κοινωνικά στερεότυπα για τη θέση που κατέχουμε στην κοινωνία ανάλογα με το φύλο μας. Από την άλλη, είναι πολύ εύκολο να πέσουμε στη λούπα ενός σεξουαλικού μπλοκαρίσματος, που πηγάζει είτε από ενοχές που μας έχει φορτώσει μία ολόκληρη κοινωνία, είτε άλλοτε από προσδοκίες.
Θα μπορούσα να μιλάω για ώρες γι’ αυτό το θέμα. Κρατήστε αυτές τις σκέψεις σαν μία αφορμή για προσωπική ενδοσκόπηση. Έτσι κι αλλιώς, ποτέ δε θα μπορέσουμε να απαλλαγούμε απολύτως από το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο κατασκευαστήκαμε. Μπορούμε, όμως, να πλησιάσουμε όσο πιο κοντά μπορεί ο καθένας στη δική του αλήθεια.
