Κνωσός τουρίστες

Η πολιτιστική μας κληρονομιά: Απτή, άυλη και φυσική

Απόψεις
Η πολιτιστική μας κληρονομιά: Απτή, άυλη και φυσική

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η “φυσική κληρονομιά” αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι “κληρονομιάς” της εκάστοτε κοινωνίας. Περικλείει την ύπαιθρο, το φυσικό περιβάλλον, όπως τη χλωρίδα και την πανίδα, επιστημονικά γνωστή υπό τον όρο “βιοποικιλότητα”, καθώς και γεωλογικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένης της ορυκτολογίας, παλαιοντολογίας, υπό τον επιστημονικό όρο της “γεωποικιλότητας”

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια), τον άυλο πολιτισμό (όπως τη λαογραφία, τις παραδόσεις, τη γλώσσα και τη γνώση) και τη “φυσική” κληρονομιά, που περιλαμβάνει σημαντικά πολιτιστικά τοπία και βιοποικιλότητα. 

Η σκόπιμη ενέργεια της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς από το παρόν για το μέλλον. Η πολιτιστική κληρονομιά είναι μοναδική και αναντικατάστατη, γεγονός το οποίο φορτίζει τον σύγχρονο πολιτισμό με την ευθύνη της διατήρησης και διαφύλαξής της.

Οι κλασικοί πολιτισμοί, ιδιαίτερα ο ινδιάνικος, αποδίδουν υπέρτατη αξία στη διατήρηση της παράδοσης. Στα πλαίσια αυτής της πεποίθησης, κοινωνικοί θεσμοί, επιστημονική γνώση και τεχνολογικές εφαρμογές πρέπει να χρησιμοποιούν την “κληρονομιά” τους ως προσόν. 

Ο όρος "Πολιτιστική Ιδιοκτησία" αναφέρεται στη φυσική ή στην απτή πολιτιστική κληρονομία, π.χ. κτήρια και ιστορικά μέρη, μνημεία, βιβλία, ντοκουμέντα, έργα τέχνης, μηχανές, ρουχισμό, καθώς και άλλα αντικείμενα που θεωρούνται αξιόλογα ώστε να διατηρηθούν στο πέρασμα του χρόνου. Αντικείμενα μείζονος σημασίας για τους τομείς της Αρχαιολογίας, της Επιστήμης, της Αρχιτεκτονικής ή της Τεχνολογίας ενός συγκεκριμένου πολιτισμού. Πτυχές και κλάδοι διατήρησης και συντήρησης του απτού Πολιτισμού: 

Η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά συνίσταται από τα μη ψηλαφητά χαρακτηριστικά ενός συγκεκριμένου πολιτισμού, τα οποία συχνά διατηρούνται από κοινωνικά έθιμα κατά τη διάρκεια μίας συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου. Οι τρόποι και τα μέσα συμπεριφοράς μιας κοινωνίας και οι συχνοί τυπικοί κανόνες λειτουργίας σε ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό κλίμα, όπως π.χ. κοινωνικές αξίες και παραδόσεις, έθιμα και πρακτικές, οι αισθητικές και πνευματικές αντιλήψεις, η καλλιτεχνική έκφραση, η γλώσσα, καθώς και άλλες πτυχές της ανθρώπινης πολιτιστικής δραστηριότητας. Η διατήρηση της άυλης κληρονομιάς είναι πιο δυσχερής από τη διατήρηση φυσικών/απτών αντικειμένων. Άλλωστε, η σημασία των φυσικών αντικειμένων μπορεί να ερμηνευτεί με φόντο τις κοινωνικοοικονομικές, πολιτικές, θρησκευτικές και φιλοσοφικές αξίες μίας συγκεκριμένης ομάδας ανθρώπων. 

Πτυχές και κλάδοι διατήρησης και συντήρησης του άυλου Πολιτισμού: 
- Λαογραφία. 
- Προφορική Ιστορία. 
- Διαφύλαξη της γλώσσας. 
- Φυσική κληρονομιά. 

Η “Φυσική Κληρονομιά” αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι “Κληρονομιάς” της εκάστοτε κοινωνίας. Περικλείει την ύπαιθρο, το φυσικό περιβάλλον όπως τη χλωρίδα και την πανίδα, επιστημονικά γνωστή υπό τον όρο “βιοποικιλότητα”, καθώς και γεωλογικά στοιχεία συμπεριλαμβανομένης της ορυκτολογίας, παλαιοντολογίας, υπό τον επιστημονικό όρο της “γεωποικιλότητας”. 

Πτυχές και κλάδοι διατήρησης και συντήρησης του φυσικού Πολιτισμού: 
- Εθνοβοτανολογία. 
- Διατήρηση σπάνιων φυλών. 

Ενδεικτικό και σημαντικό γεγονός της παγκόσμιας δραστηριοποίησης για τη διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς αποτελεί το Συνέδριο σχετικά με την προστασία του παγκόσμιου πολιτισμού και της Φυσικής Κληρονομιάς που υιοθετήθηκε κατά τη Γενική Διάσκεψη της UNESCO το 1972. Το 2011 απαριθμεί 936 σημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς, 725 πολιτιστικής, 183 φυσικής και 28 ανάμικτων ιδιοτήτων σε 153 χώρες. Καθένα από αυτά τα σημεία θεωρείται σημαντικό στη διεθνή κοινότητα. Επιπρόσθετα η UNESCO όρισε-ανέδειξε αριστουργήματα της Προφορικής και άυλης Κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Αποτελεί όμως πολιτιστικό παράδοξο η παντελής απουσία από το καλεντάρι της UNESCO του πρώτου ευρωπαϊκού πολιτισμού, του Μινωικού Πολιτισμού, για πολλές δεκαετίες, δηλαδή του απτού πολιτισμού, ενώ έχει αναγνωρίσει τόσο την άυλη κληρονομιά όσο και τη φυσική κληρονομιά της Κρήτης με διάφορες δικαιολογίες ανυπόστατες των μανδαρίνων του υπουργείου Πολιτισμού, τις οποίες μετά εγκαταλείπει για να εφεύρει άλλες για αποπροσανατολισμό του κρητικού λαού, προβάλλει υπέρμετρα την αναγνώριση του άυλου πολιτισμού της Κρήτης, για να ξεχαστεί η παραδοξότητα της μη αναγνώρισης των μινωικών ανακτορικών κέντρων, δηλαδή του απτού πολιτισμού, οι βαθύτεροι λόγοι έχουν καταγγελθεί κατά καιρούς, όμως ο εμπαιγμός συνεχίζεται. 

Πρόσφατα απαίτησαν να γίνει παράκαμψη του δρόμου που διέρχεται έμπροσθεν της Κνωσού και να γίνει ο ευπρεπισμός των προσόψεων των καταστημάτων, ενώ παλαιότερα απαιτούσαν να κατεδαφιστούν 700 αυθαίρετα κτίσματα, που τώρα το ξέχασαν. Είμαι βέβαιος ότι, όταν γίνουν οι εργασίες που ζητούν, κάτι άλλο θα εφεύρουν για να συνεχίσουν τον εμπαιγμό. 
Απαιτείται γενναία πολιτική παρέμβαση σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, ώστε να ηττηθούν οι ύποπτοι πολιτικο-αρχαιολογικοί κύκλοι, αμφισβητίες της ελληνικότητας του Μινωικού, του πρώτου ευρωπαϊκού πολιτισμού. 

* Ο Δημήτρης Κων. Σαρρής είναι πρώην υφυπουργός, πρώην γ.γ. Αθλητισμού και πρώην νομάρχης Ηρακλείου. 
 

ΤΑ ΝΕΑ του neakriti.gr στο Google News