Ι. Η αδικαιολόγητη άρνηση της προηγούμενης ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών, να αποδεχθεί τις τεκμηριωμένες και μετριοπαθείς προτάσεις των δήμων για τη μερική “υπογειοποίηση” του Βόρειου Οδικού Άξονα στο τμήμα που διχοτομεί τη Μητροπολιτική Ενότητα Ηρακλείου, υποχρέωσε τους Δήμους Ηρακλείου και Μαλεβιζίου να ασκήσουν αιτήσεις κυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ασφαλώς όχι για να δυσχεράνουν την υλοποίηση του μεγαλύτερου αναπτυξιακού έργου της Κρήτης, το οποίο δυστυχώς δημοπρατείται με μελέτες της δεκαετίας του ’60, αλλά για να αποτρέψουν με διάλογο, λογικά και τεκμηριωμένα επιχειρήματα τη διχοτόμηση της πολεοδομικής ενότητας, αλλά και να προστατεύσουν την ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία του σημαντικού αυτού έργου, το οποίο στην αντίθετη περίπτωση θα δημιουργήσει κυκλοφοριακή συμφόρηση.
Δεν είναι τυχαίο ότι δεν κατέθεσαν μέχρι σήμερα τουλάχιστον αιτήσεις αναστολής εκτελέσεως ενώπιον του ΣτΕ, γιατί αποτελεί αδιαπραγμάτευτη απαίτησή μας η ταχεία και χωρίς προσκόμματα κατασκευή του σημαντικού αυτού έργου για την Κρήτη.
Ωστόσο, όπως οφείλαμε, καταστήσαμε και καθιστούμε σαφές ότι θα τιμήσουμε την αυτονόητη υποχρέωσή μας να μην επιτρέψουμε τη μονιμοποίηση της διχοτόμησης και την ακραία υποβάθμιση του φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος.
ΙΙ. Την πρωτοβουλία αυτή των δύο Δήμων, αν και τη στηρίζουν όλοι οι φορείς της Κρήτης το τμήμα του ΒΟΑΚ στο τμήμα Ληνοπεράματα-Καρτερός ετοιμάζεται και “παραδίδεται” στον ανάδοχο, που τελικά θα επιλεγεί από τη διαγωνιστική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, σχεδόν ολοκληρωμένο, με την αξιοποίηση της χάραξης που πρόβλεψε η μελέτη της δεκαετίας του ’60, όταν η πόλη του Ηρακλείου ήταν “οχυρωμένη” εντός των ενετικών τειχών, ενώ ο οικισμός του Γαζίου είχε 323 κατοίκους. Ο χρόνος της κατασκευής του αναγκαίου αυτού έργου, λίγες ημέρες πριν από την ανακοίνωση των αποφάσεων της κυβέρνησης, με προβληματίζει ή καλύτερα με ανησυχεί σφόδρα.
ΙΙΙ. Το σημαντικό αυτό έργο δεν κινδυνεύει από τις προσφυγές των Δήμων, αλλά μόνο από εκείνους που το σχεδίασαν και το αντιμετωπίζουν κάνοντας οικονομία στα “πίτουρα”, εις βάρος της τέταρτης πόλης της χώρας, σε ευθεία αντίθεση με τις προβλέψεις του Εθνικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού, στρατηγική κατεύθυνση του οποίου αποτελεί η εφαρμογή των πλέον σύγχρονων προτύπων ασφάλειας (σε υποδομές και μέσα) και η εισαγωγή πιο “καθαρών” μέσων και επομένως η προώθηση των μέσων σταθερής τροχιάς.
Προς το παρόν δεν υπάρχει καμία σχετική πρόβλεψη ή έστω δημόσιος προβληματισμός για την αξιοποίηση και στην Κρήτη του μέσου αυτού για τη σύνδεση τουλάχιστον του Ηρακλείου με το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Κρήτης στο Καστέλι του Δήμου Μινώα.
Ειδικότερα για τις οδικές επιβατικές μεταφορές αστικού τύπου οι κύριοι άξονες της στρατηγικής κατεύθυνσης περιλαμβάνουν κατά απόλυτη προτεραιότητα:
α. Την αύξηση της συνολικής κυκλοφοριακής ικανότητας του αστικού οδικού δικτύου, την προώθηση έργων παράκαμψης των κύριων αστικών κέντρων, την προώθηση μέτρων και έργων που ενισχύουν την ελκυστικότητα και την ποιότητα των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), με έμφαση στη μείωση των σχετικών χρονοαποστάσεων, τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και τη μείωση των αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ρύπανση, θόρυβος).
β. Τη θέσπιση κινήτρων για οχήματα που διαθέτουν κινητήρες φιλικούς προς το περιβάλλον και ενσωματώνουν νέες αντιρρυπαντικές τεχνολογίες.
ΙV. Με βάση τα παραπάνω, έγιναν αναγνωριστικές μελέτες για τη μετατόπιση του ΒΟΑΚ νοτιότερα, οι οποίες απορρίφθηκαν χωρίς να αξιολογηθούν, ουσιαστικά με μοναδικό κριτήριο το κόστος το οποίο κρίθηκε απαγορευτικό για τη δημοπράτηση του έργου. Παρά τις έντονες διαφωνίες μας με την εξέλιξη αυτή, αν και δεν κληθήκαμε ποτέ να εκφράσουμε την άποψή μας για τη “νέα χάραξη”, η οποία έγινε ερήμην μας, αποδεχτήκαμε ως μεταβατική λύση την κατασκευή άνω διαβάσεων (cut & covers) με τις παρακάτω προϋποθέσεις:
Α. Την άμεση ανάθεση της μελέτης για την οριστική μετατόπιση του Βόρειου Οδικού Άξονα νοτιότερα, προκρίνοντας ως βέλτιστη λύση την υπογειοποίηση αυτού από τα Ληνοπεράματα έως τον Καρτερό, ούτως ώστε να χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο τμήμα αυτού αποκλειστικά για τη λειτουργία της πόλης, όπως αναφέρεται στο εγκεκριμένο το 2003 Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Ηρακλείου!!!
Β. Την κατασκευή των παράπλευρων οδών που απαιτούνται για τις εσωτερικές - εντός πολεοδομικού ιστού - μετακινήσεις των πολιτών που δεν επιθυμούν ή αδυνατούν να κάνουν χρήση του κλειστού αυτοκινητόδρομου, λόγω της αναμενόμενης επιβολής διοδίων, παρά τις προφορικές - μη δεσμευτικές - υποσχέσεις για το αντίθετο.
Γ. Τη ρητή δέσμευση της κυβέρνησης και του όποιου αναδόχου του έργου ότι δε θα τοποθετηθούν σταθμοί διοδίων εντός του οικιστικού ιστού της Ενότητας Ηρακλείου.
V. Με ικανοποίηση και συγκρατημένη αισιοδοξία ακούσαμε τον περιφερειάρχη Κρήτης να “ανακοινώνει” ότι η νέα ηγεσία του υπουργείου - η οποία κλήθηκε είναι αλήθεια να... βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά, λόγω των πολλαπλών δεσμεύσεων πόρων σε άλλες περιοχές της χώρας, όχι μόνο με μικρότερα προβλήματα, αλλά και ελάχιστο πληθυσμό - αντιμετωπίζει θετικά το αίτημα των δύο Δήμων.
Τέλος, οφείλω να αναγνωρίσω ότι ο κ. Ταχιάος, με τον οποίο συναντηθήκαμε στο γραφείο τού κ. Λαμπρινού, ως έμπειρος μηχανικός ο ίδιος, αναγνώρισε ότι έχουμε δίκιο, υποσχέθηκε μάλιστα ότι η πρότασή μας θα εξεταστεί με τον ανάλογο σεβασμό, εύλογα όμως δεν μπορούσε να δεσμευτεί χωρίς προηγούμενη συνεννόηση.
Έτσι, θέλω να πιστεύω ότι οι αισιόδοξες - αρκούντως καθησυχαστικές - δηλώσεις του κ. περιφερειάρχη να επιβεβαιωθούν, στην αντίθετη περίπτωση, την ευθύνη για την υποβάθμιση της Μητροπολιτικής Ενότητας του Ηρακλείου, την απαξίωση, την υπονόμευση του έργου και τις όποιες καθυστερήσεις προκύψουν εξ αυτού του λόγου, θα τη φέρουν, εκτός από την κυβέρνηση, οι ισοβίως εφησυχασμένοι εκπρόσωποι της Κρήτης.
Φύσει αισιόδοξος ελπίζω ότι οι ανησυχίες μου θα διαψευσθούν. Σε κάθε περίπτωση, όμως, υπάρχει ανοικτός ο δρόμος της δικαιοσύνης, η εγκεκριμένη μελέτη είναι και παραμένει διάτρητη, αλλά και υπογράφεται χωρίς νόμιμη εξουσιοδότηση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πορεία του έργου.
ΥΓ: Πριν από μερικές ημέρες, ο κ. πρωθυπουργός εγκαινίασε την Αμβρακία οδό, συνολικού μήκους 48,5 χιλιομέτρων, αγνώστου κόστους, η οποία δημοπρατήθηκε το 2008 και ολοκληρώθηκε το σωτήριο έτος 2023 και παρακάμφθηκε επιτέλους η Αμφιλοχία.
* Ο Ευριπίδης Κουκιαδάκης είναι δικηγόρος και πρώην αντιπεριφερειάρχης Ηρακλείου.
