Φανταστείτε έναν 23χρονο που βγαίνει στην αγορά εργασίας. Στην εφηβεία βίωσε την ελληνική κρίση χρέους και την προσπάθεια οικονομικής ανασυγκρότησης. Πέρασε τουλάχιστον ένα μέρος της φοιτητικής ζωής με μέτρα αποστασιοποίησης και σήμερα αγωνιά για την κλιματική κρίση. Ανήκει στη γενιά Ζ. Η γενιά των νέων που γεννήθηκαν μεταξύ του 1996 και του 2005... Οι νέοι αυτοί, παρόλο που είναι ψηφιακά δικτυωμένοι, παραμένουν πολιτικά περισσότερο απαθείς απ’ όσο θα έπρεπε.
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν συνήθιζε να λέει πως «δεν μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα χρησιμοποιώντας τον ίδιο τρόπο σκέψης που χρησιμοποιήσαμε όταν τα δημιουργήσαμε». Πολύ απλά, για να αντιμετωπίσουμε μια κρίση χρειαζόμαστε νέες ιδέες και νέες οπτικές. Οπτικές που τις προσφέρουν συνήθως οι νεότερες γενιές, ενώ οι προηγούμενες τους παραδίδουν τη σκυτάλη. Γι’ αυτό είναι σημαντικό η αναδυόμενη γενιά να ενθαρρύνει τη συμμετοχή στα κοινά, μη μένοντας σε έναν θολό ακτιβισμό του πληκτρολογίου.
Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου Eteron για το 2021, η γενιά Ζ εμπιστεύεται λιγότερο θεσμούς όπως πολιτικά πρόσωπα, κόμματα, συνδικαλιστικές οργανώσεις (σε ποσοστό εμπιστοσύνης μόλις 6,8%) και τα παραδοσιακά ΜΜΕ (σε ποσοστό 29%). Όμως, παρότι η αποξένωση από καθετί κατεστημένο φαντάζει λογική αντίδραση σε έναν κόσμο συνεχών κρίσεων, τα πολιτικά αιτήματα μιας γενιάς δεν μπορούν να πάρουν “σάρκα και οστά”, παρά μόνο με την κατάκτηση των παραδοσιακών θεσμών εξουσίας που οι ίδιοι οι νέοι απαξιούν.
Η συμμετοχή σε πολιτικές οργανώσεις, η εθελοντική υποστήριξη τοπικών υποψηφίων, η αναδείξει ενός νέου συνδικαλισμού αποτελούν ενεργό συμμετοχή και μπορούν από νεαρή ηλικία να συνδυαστούν και με τη διασκέδαση.
Σκεφτείτε να συμμετέχετε σε μια πολιτική εκστρατεία, αλλά αντί η μέρα σας να αρχίζει και να καταλήγει σε ένα τηλεφωνικό γραφείο, να μπορείτε να συνδεθείτε με συνολικούς σας και να βγείτε για ποτό. Με αυτόν τον τρόπο η συμμετοχή μοιάζει πιο πιθανή.
Η ίδια έρευνα του Ινστιτούτου Eteron μας δείχνει ότι ανάμεσα στα θέματα που η γενιά Z θεωρεί πιο σημαντικά είναι η κλιματική αλλαγή, η ισότητα των φύλων και η οικονομική ανισότητα. Και τα τρία ζητήματα όμως απαιτούν μακροχρόνιες δράσεις από την πολιτική εξουσία και ένα ενεργό κίνημα ικανό για την επιτήρηση της εφαρμογής τους.
Έτσι, βλέπουμε ότι όλα εκείνα που θεωρούν σημαντικά οι νέοι δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν εάν βρίσκονται σε απόσταση από την πολιτική. Ακόμα και αν αφιερώνουν κάποιο χρόνο για να αποφασίσουν τι θα ψηφίσουν, δεν είναι αρκετό. Χρειάζεται συνεχής συμμετοχή σε επίπεδο δήμου, γειτονιάς, περιφέρειας.
Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι οι δυνάμεις αντίστασης δεν μπορούν να αμφισβητηθούν, εκτός εάν ένα ενεργητικό εκλογικό μέτωπο αποφασίσει να τις αμφισβητήσει. Αυτές οι συστημικές δυνάμεις μπορούν να ανακαλυφθούν μέσω της διαδικασίας χάραξης πολιτικής. Επομένως χρειαζόμαστε παρουσία μέσω της διαδικασίας για να αλλάξουμε τα πράγματα προς το καλύτερο.
Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Κάθε μέτρο πρέπει να εφαρμοστεί σε επίπεδο εθνικό, περνώντας πρώτα από την κοινοβουλευτική διαδικασία. Περνώντας μια μακρά γραφειοκρατική διαδικασία, καταλήγει σε τοπικό επίπεδο. Οι άμεσα ενδιαφερόμενοι πρέπει να έχουν συμμετάσχει στη διαδικασία, επιτηρώντας την.
Την ίδια στιγμή, η έρευνα μάς δείχνει ότι ένα μεγάλο μέρος (1 στους 5 νέους) δεν αντιμετωπίζει το δίπολο Αριστεράς-Δεξιάς ως πραγματικό. Παρόλο που πρέπει να ομολογήσουμε ότι η συγκεκριμένη διάκριση υπάρχει και σήμερα - καθώς η πολιτική είναι η κατανομή διαφορετικών αξιών - είναι αναγκαίο η αντίληψη αυτή να αξιοποιηθεί. Εάν η γενιά Z μείνει αμέτοχη, θα μετατραπεί σε ευκαιριακό ψηφοφόρο, που μετακινείται εύκολα και άρα εύκολα πέφτει θύμα εξαπάτησης.
Με τη συμμετοχή όμως θα μπορούσε να προκαλέσει μια συνειδητή είσοδο σε όλα τα δημοκρατικά πολιτικά κόμματα, με στόχο μια ατζέντα μη-ιδεολογική αλλά πιο καθημερινή και αναγκαία.
Φανταστείτε τώρα ο 23χρονος που αναφέραμε να βγαίνει στην αγορά εργασίας και να εντάσσεται σε ένα πολιτικό κόμμα. Να θέτει ψηλά στην ατζέντα του κόμματος το ζήτημα της στέγασης και της οικονομικής ανισότητας. Να συμμετέχει σε τοπικές οργανώσεις που επιβλέπουν ένα εθνικό πλάνο για την κλιματική αλλαγή. Να παίρνει μέρος στον δημόσιο διάλογο ενεργά (και όχι με ένα insta story) και να επιχειρηματολογεί υπέρ της ισότητας των δύο φύλων ή τη στήριξη των πολύτεκνων οικογενειών. Ποσό διαφορετικά θα προετοιμαζόμασταν για τις κρίσεις του μέλλοντος; Θα αντιμετωπίζαμε συλλογικά τις κρίσεις του μέλλοντος με τόσο ωχαδερφισμό; Μάλλον μπορούμε να σκεφτούμε τη νεανική συμμετοχή αν θέλουμε κάτι να αλλάξει προς το καλύτερο.
Πηγή έρευνας: https://eteron.org/wp-content/uploads/2022/03/ETERON-Research-GEN-Z-Digital-28-3-2022-1.pdf
