iphone app
android app
iphone app android app
Τρίτη 26 Σεπτεμβρίου 2017

Κούρεμα βασικό


ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΨΑΡΟΥΛΑΚΗ


Το "μεγάλο κούρεμα" έχει αφήσει ανάμικτες εντυπώσεις, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδος, αν και καθολική - πλην, φυσικά, της κυβερνητικής παράταξης και μόνο - είναι η εντύπωση ότι όποιες και να είναι οι μακροσκοπικές επιδράσεις και ωφέλειες, για τον απλό Έλληνα, το μισθωτό, το συνταξιούχο, το μικροεπαγγελματία η νέα συμφωνία σημαίνει μακροχρόνια λιτότητα, δίχως την παραμικρή προοπτική για έξοδο από το τούνελ. Τουλάχιστον σε ορίζοντα 10ετίας όλα αυτά, καθώς η Ελλάδα δεσμεύτηκε έναντι της Ευρώπης για το χρονικό διάστημα αυτό.
Από πλευράς του ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος δήλωσε ότι «με τη συμφωνία επιτυγχάνεται η μακροχρόνια βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους, παράλληλα με την πλήρη εξασφάλιση της ρευστότητας της ελληνικού τραπεζικού συστήματος και η ανακεφαλαιοποίησή του προς όφελος της εθνικής μιας οικονομίας και των καταθετών», μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής.
«Στόχος είναι το 2020 το ελληνικό δημόσιο χρέος να είναι στα επίπεδα του 120% του ΑΕΠ και πλήρως βιώσιμο ακόμη και με τις αυστηρές προδιαγραφές του ΔΝΤ», είπε και σημείωσε ότι με η απομείωση κατά 50% σηματοδοτεί ετήσια ελάφρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό 4,5 με 5 δισ. ευρώ. Στο ζήτημα αυτό βεβαίως οι εκτιμήσεις είναι πολλές και διαφορετικές και δεν είναι δυνατό να γίνουν ακριβείς εκτιμήσεις αυτή τη στιγμή, καθώς υπάρχουν ακόμη εκκρεμή μια σειρά από ζητήματα κεφαλαιώδους σημασίας. Τα ζητήματα αυτά είναι: Τι ακριβώς θα γίνει με τα ασφαλιστικά ταμεία και πώς θα εξασφαλιστεί η αναχρηματοδότησή τους, ποιο θα είναι το ακριβές ύψος της εθελοντικής συμμετοχής των ιδιωτών, ποια θα είναι διάρκεια και το επιτόκιο των νέων δανείων από την ευρωζώνη και άλλα που έχουν περισσότερη ή λιγότερη σημασία ως προς το συνολικό αποτέλεσμα.
Επιγραμματικά, το νέο "πακέτο μέτρων" περιλαμβάνει τα εξής:
- Κούρεμα 50% σε ομόλογα ύψους 206 δισ. ευρώ
- Το όφελος μετά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών αναμένεται, σύμφωνα με τα "αισιόδοξα" σενάρια, να ανέλθει στα 70 δισ. ευρώ.
- Τα νέα δάνεια θα είναι συνολικά περί τα 130 δισ. (δεν είναι ακριβώς "νέα", αφού συμπεριλαμβάνονται τα υφιστάμενα 105 δισ. του πακέτου της 21ης Ιουλίου).
- Το όφελος για την Ελλάδα από το "κούρεμα" απευθείας θα είναι περί τα 4,5 δισ. ευρώ σε τόκους, κάτι που θα διευκολύνει σαφώς τη μείωση του χρέους εφόσον επιτευχθούν πρωτογενή πλεονάσματα.
- Προβλέπονται ακόμη περίπου επιπλέον 15 δισ. ευρώ για εγγυήσεις του EFSF από το σχέδιο Helios,
Όλα αυτά βεβαίως είναι μάλλον θολά, αφού δεν έχουν καθοριστεί ακόμα μία σειρά από παράγοντες που αναφέραμε ήδη, ενώ υπάρχουν και άλλα ζητήματα, όπως αυτά που έχουν να κάνουν με τις τράπεζες.

Ανακεφαλαιοποίηση

Μετά το "κούρεμα", ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών (tier-1) διαμορφώνεται, σύμφωνα με την Goldman Sachs, σε 1,8% για την Εθνική Τράπεζα, 2,9% για τη Marfin και 5,6% για την Alpha Bank.
Σε αρνητικό πρόσημο διαμορφώνεται το tier-1 για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (-16,5%), την Αγροτική Τράπεζα (-7,2%), την Τράπεζα Πειραιώς (-0,9%) και την EFG Eurobank (-0,5%).
Προκειμένου το tier-1 των ελληνικών τραπεζών να ανέλθει στο προβλεπόμενο 9%, τα ποσά που θα απαιτηθούν από τις ελληνικές τράπεζες ανέρχονται σε 1,7 δισ. ευρώ για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, 1,9 δισ. για την Αγροτική Τράπεζα, 3,7 δισ. για την Τράπεζα Πειραιώς, 4,4 δισ. για την EFG Eurobank, 5 δισ. για την Εθνική, 1,7 δισ. για τη Marfin και 1,6 δισ. για την Alpha Bank.
Δηλαδή συνολικά η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών θα απαιτήσει συνολικά 26 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τις αποτιμήσεις της (έγκυρης, πάντα) Goldman Sachs, ποσό που απέχει πολύ από εκείνα που έχουν ακουστεί, ακόμη και από τα "30 και κάτι δισ." που είναι το μικρότερο νούμερο που έχει δει το φως της δημοσιότητας στην Ελλάδα.
Επίσης, δε γίνεται καμία αναφορά στη μελλοντική ωφέλεια του ελληνικού Δημοσίου από τα κεφάλαια που θα χορηγήσει στις τράπεζες. Δηλαδή, δεν έχει γίνει κανενός είδους διευκρίνηση τι είδους μετοχές (απλές ή προνομιούχες) θα λάβει το ελληνικό Δημόσιο, αν δηλαδή μετάσχει ή όχι στη διοίκηση των τραπεζών και με ποιον τρόπο και έναντι ποιου τιμήματος θα γίνει η επανεκχώρηση στον ιδιωτικό τομέα αυτών των μετοχών μελλοντικά, εφόσον η κατάσταση εξομαλυνθεί (κάτι που αποτελεί πάγια πρακτική σε τέτοιες περιπτώσεις). Μια και μιλάμε ουσιαστικά για μετοχές (τυπικά, έστω και επί του παρόντος) αξίας 26 ή 30 δισ. ή όποιο άλλο είναι το ποσό, εδώ υπάρχει εν δυνάμει ένα μεγάλο ποσό που ίσως θα πρέπει να προϋπολογιστεί κάπου μέσα σε όλους τους λογαριασμούς.

Τι θα φέρει το "κούρεμα";

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, αυτό που δε θα φέρει το κούρεμα είναι νέα μέτρα. Φυσικά, με δεδομένο το επιβαρυμένο πρόσφατο παρελθόν των στελεχών της κυβέρνησης - που από τον Ιούνιο του 2010 επαναλαμβάνουν σε κάθε τόνο «δε θα λάβουμε νέα μέτρα» και κάθε τρεις μήνες... ψηφίζουν νέα δέσμη εξαιρετικά επώδυνων μέτρων - αυτή η υπόσχεση δεν μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη.
Σε κάθε περίπτωση και δίχως να έχουμε τη δυνατότητα να "προβλέψουμε το μέλλον", είναι εξαιρετικά πιθανό να χρειαστούν πολλά νέα μέτρα, ακόμη πιο επώδυνα από αυτά που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής. Κι αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι δε φαίνεται να έχει αλλάξει το παραμικρό στη "φιλοσοφία" των πιστωτών και εταίρων μας, η οποία ήθελε το "βάθεμα" της ύφεσης, ώστε να προχωρήσει η "εσωτερική υποτίμηση" για να γίνει "ανταγωνιστικότερη" η ελληνική οικονομία. Με δεδομένο λοιπόν ότι η παρουσία των ελεγκτών θα είναι πλέον συνεχής - κυριολεκτικά, θα εγκατασταθούν στα αντίστοιχα υπουργεία και θα ελέγχουν καθημερινά τον τρόπο υλοποίησης των συμφωνηθέντων - δεν υπάρχει κανένα περιθώριο ελπίδας ότι θα υπάρξει στροφή σε αναπτυξιακά μέτρα.
Αυτά που είπε ο κ. Βενιζέλος περί των τραπεζών είναι απλώς πολιτικολογίες. Οι απώλειες των τραπεζών θα υπερκαλυφθούν με την ανακεφαλαιοποίηση τους, δηλαδή θα τους πληρωθούν είτε από τις κυβερνήσεις είτε από τον EFSF, οπότε ουδεμία πραγματική "θυσία" κάνουν.
Αντίθετα, εδώ υπάρχει ένα πολύ σημαντικό σημείο, που ενδεχομένως να αποδειχτεί καθοριστικό για το μέλλον της Ελλάδας - παρότι ουδένα αθηναϊκό "μεγάλο" μέσο το αναπαρήγαγε χθες: το μεγάλο κρατικό γερμανικό κανάλι ARD μετέδωσε πως, προκειμένου οι τράπεζες να αποδεχτούν κούρεμα της τάξης του 50%, χρειάστηκε η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ να υποσχεθεί τη μετατροπή του δικαίου του αναδιαρθρωμένου χρέους από ελληνικό σε ξένο (πιθανώς αγγλικό, που είναι το πιο ευνοϊκό για τους δανειστές και το λιγότερο ευνοϊκό για τους δανειολήπτες).
Η πρακτική σημασία αυτής της μετατροπής του δικαίου (αν το ρεπορτάζ του ARD επιβεβαιωθεί) είναι τεράστια, αφού το αγγλικό δίκαιο ευνοεί σε υπερθετικό βαθμό το δανειστή (σε αντίθεση με το ελληνικό που ευνοεί το δανειζόμενο) και σε κάθε περίπτωση θα επιτρέψει στους δανειστές να "βάλουν χέρι" στην ελληνική δημόσια περιουσία εφόσον τεθεί ζήτημα αθέτησης πληρωμών ή συμβεί οτιδήποτε απρογραμμάτιστο.
Αυτή η τρομακτική αλλαγή στους όρους της δανειοδότησης ενδεχομένως είναι η σημαντικότερη από τις επιπτώσεις του "κουρέματος" και μάλιστα δεν έχει καν αναφερθεί.


<Β>


ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Σαρκοζί: «Λάθος η είσοδος της Ελλάδας στο ευρώ»

Ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί εξέφρασε την εμπιστοσύνη του προς την Ελλάδα για έξοδο από το "τούνελ" της κρίσης, αφήνοντας αιχμές για την ένταξή της στη ζώνη του ευρώ το 2001, σε τηλεοπτικό του διάγγελμα προς το γαλλικό λαό, με το οποίο επιχείρησε να εξηγήσει και να αναλύσει τη σημασία των αποφάσεων που πήραν οι ηγέτες της ευρωζώνης κατά τη Σύνοδο Κορυφής.
«Ήταν ένα λάθος να επιτρέψουμε στην Ελλάδα να μπει στο ευρώ με ψευδή στοιχεία. Δεν ήταν έτοιμη», είπε και πρόσθεσε: «Εάν δεν καταλήγαμε σε μια απόφαση χθες, δε θα βούλιαζε μόνο η Ευρώπη αλλά ο κόσμος όλος, με το απίστευτο, και πέρα από κάθε φαντασία γεγονός, τη χρεωκοπία μιας χώρας, της Ελλάδας», ανέφερε.
Ικανοποιημένη εμφανίστηκε η καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ, στο περιθώριο της συνάντησής της με το γ.γ. του ΝΑΤΟ Άντερς Φο Ράσμουσεν, για «την επιτυχία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», εστιάζοντας ιδιαίτερα στο ότι «θα πρέπει να δοθεί συνέχεια στις διαρθρωτικές αλλαγές».
«Είναι καλό το συνολικό πακέτο μέτρων που εγκρίθηκαν, πρέπει όμως να συνοδευτεί και από πρόσθετα βήματα», ειδικά στον τομέα των διαρθρωτικών αλλαγών, έκρινε η Μέρκελ, η οποία, κατά την πλειονότητα των πολιτικών αναλυτών, υπαινίχθηκε την τωρινή κατάσταση στις οικονομίες τόσο της Ισπανίας όσο και της Ιταλίας.
<Γ>


ΟΙΚΟΣ FITCH

«Για εμάς είναι πιστωτικό γεγονός»

Οι διαβεβαιώσεις ότι το ελληνικό "κούρεμα" δεν θα χαρακτηριστεί "πιστωτικό γεγονός" από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης αρχίζει και εξανεμίζεται γοργά, μετά την ανακοίνωση του οίκου Fitch, που χαρακτηρίζει το haircut ως "πιστωτικό γεγονός"!
Στην έκθεσή του, όπου σχολιάζει τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε., ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης αναφέρει: «Η επιβολή απομείωσης του ελληνικού χρέους κατά 50% συνιστά για εμάς πιστωτικό γεγονός».
Στην έκθεση του οίκου χαρακτηρίζεται η συμφωνία για τη συμμετοχή των ιδιωτών στο σχέδιο αναδιάταξης του ελληνικού χρέους ως «ένα απαραίτητο βήμα για να επανέλθει σε βιώσιμη τροχιά η οικονομία της Ελλάδας», ωστόσο διευκρινίζει πως, εάν τελικώς η συμμετοχή των ιδιωτών ομολογιούχων καταλήξει σε haircut 50%, τότε αυτό συνιστά για τον οίκο χρεωκοπία (default event) και θα έχει τις ανάλογες επιπτώσεις στην αξιολόγηση της χώρας.
Σύμφωνα με τη Fitch, η αξιολόγηση της Ελλάδας μετά το haircut 50% (post-default) θα κυμανθεί σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα.
Ο οίκος τονίζει πως και μετά το «κούρεμα» η Ελλάδα «θα εξακολουθήσει να έχει υψηλό χρέος, οι προοπτικές ανάπτυξής της είναι χαμηλές, ενώ η προθυμία για εφαρμογή δομικών μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να εξασθενήσει».

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση