iphone app
android app
iphone app android app
Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2017

Σκάκι και επιστήμη



ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΗ *

Η εξαιρετική προσήλωση στην επιστήμη του πλέον διάσημου ερασιτέχνη σκακιστή στην αμερικανική ιστορία Βενιαμίν Φραγκλίνου δεν τον εμπόδισε να γίνει ένας από τους διασημότερους εφευρέτες.
Πράγματι, το σκάκι από τα χαρακτηριστικά του ευνοεί τη διερευνητική σκέψη και τη φαντασία, στοιχεία μάλλον χρησιμότατα για τους εφευρέτες.
Αλλά ας επανέλθουμε στον πιο διάσημο ερασιτέχνη σκακιστή των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν τόσο αφοσιωμένος στην αγαπημένη του πνευματική ενασχόληση που συχνά ξεκινούσε να παίζει στις 6 το απόγευμα και τελείωνε κάποια πρωινή ώρα της επόμενης ημέρας.
Το 1779 επισκέφτηκε το περίφημο “cafe de la Regence” και παρακολούθησε το μεγάλο Φιλιντόρ, ο οποίος ήταν και σημαντικός μουσικός. Είναι αναμφίβολο ότι δεν παρακολούθησε ποτέ μια από τις όπερες του Φιλιντόρ. Προτιμούσε να παίζει σκάκι και κάποτε είπε: «Αυτό θεωρώ ως τη δική μου όπερα και σπάνια πηγαίνω σε όπερες στο Παρίσι».
Πολλοί αντίπαλοι του Φραγκλίνου ήταν γυναίκες και, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, πολύ χαριτωμένες. Κάποια φορά απολογήθηκε σε κάποια κυρία Brillon γιατί η απορρόφησή του από το σκάκι την κράτησε τόσο πολύ χρόνο στο μπάνιο της και έγραψε: «Πείτε μου, αγαπητή φίλη, πώς είστε σήμερα το πρωί; Ποτέ στο εξής δε θα συμφωνήσω να αρχίσω μια παρτίδα στο μπάνιο σας. Μπορείτε να μου συγχωρήσετε αυτή την αδιακρισία;». Βεβαίως τα ενδιαφέροντα του δρ Φραγκλίνου κατέτειναν σε απολαύσεις και πέραν του σκακιού.

Κρίση και σχεδιασμός

Συνεχίζουμε και σήμερα από το πόνημα του δρ Μαξ Όιβε «Κρίση και σχεδιασμός στο σκάκι» με την παρακάτω παρτίδα.
Eliskases-Flohr, Semmering 1937 1 δ4 Ιζ6 2γ4 η6 3Ιγ3 δ5 4 Αζ4 Αη7 5 ε3 0-0 6 Ιζ3 γ5 7 γδ5 Ιδ5 8 Αε5 Ιγ3 9 βγ5 γδ4 10 Αη7 Ρη7 11 γδ4 Βα5 + 12 Βδ2 Ιγ6 13 Αε2 Πδ8.
Η εκτίμηση αυτής της θέσης από τη θεωρία είναι: Ο μαύρος στέκει καλύτερα. Ήδη ο σπουδαστής έχει προοδεύσει επαρκώς ώστε να αναγνωρίσει το λόγο για ένα τέτοιο συμπέρασμα. Ο μαύρος έχει δύο πιόνια προς ένα στην πλευρά της βασίλισσας. Αλλά χρειάζεται σημαντική οξυδέρκεια για να αντιληφθεί κανείς ότι το πλεονέκτημα, σε πείσμα της καθαρής πλειοψηφίας των λευκών πιονιών στο κέντρο, έχει σημασία. Χρειάζονται ειδικές τεχνικές γνώσεις, όχι βέβαια για να εξαναγκάσει κανείς τη νίκη, αλλά για να αποκομίσει μερικές πραγματικές τύχες νίκης από τη θέση.
Ένας άπειρος παίκτης θα επιδείξει μια τυφλή βιασύνη, όπως στο ρητό «ταύρος σε υαλοπωλείο». Θα σπρώξει και θα βγάλει ένα πιόνι απομονωμένο, που θα πέσει γρήγορα. Ας εξετάσουμε την παραπέρα εξέλιξη της παρτίδας:
14 Βα5
Λίγο-πολύ υποχρεωτικό, γιατί 14 0-0 Βδ2 15 Ιβ2 ε5 χάνει ένα πιόνι.
14... Ια5 15 0-0
Γενικά είναι άφρον να γίνεται ροκέ προς την αντίπαλη πλειοψηφία πιονιών. Θα βοηθήσει όταν χρειάζεται βοήθεια για να σταματήσει ένα δυναμικό ελεύθερο πιόνι. Αντί για την κίνηση του κειμένου θα έπρεπε να παίξει: 15 Ρδ2 και 16 Πθγ1.
15... Αε6 16 ε4. Είναι κατανοητό, ο λευκός προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την υπεροχή πιονιών που έχει στο κέντρο, αλλά με μικρή αποτελεσματικότητα, όπως θα φανεί.
16... Αη4
Μια έμμεση επίθεση στο δ πιόνι.
17 Πζδ1 ε6
Με σκοπό να απομονώσει ένα μελλοντικό λευκό ελεύθερο πιόνι.
18 Ρζ1
Ο βασιλιάς, εμφανώς μετανιωμένος που έκανε το ροκέ, έρχεται προς τη σωστή κατεύθυνση.
18... Αζ3 19 Αζ3 Παγ8
Ένα σημαντικό επικουρικό μέρος της στρατηγικής των μαύρων σε τέτοιες περιπτώσεις: Η κατάληψη της κολόνας γ απειλεί πρωτίστως 20... Ργ2.
20 Πδ2
Όχι βεβαίως 20 Παγ1 Πγ1 21 Πγ1 Πδ4.
20... ε5 21 δ5.
Όχι 21 Παδ1 Ιγ4 22 Πδ3 Ιβ2
21... Ιγ4 22 Πε2 Ιδ6 23 Πβ1 Πγ4 24 η3 Πδγ8 25 Αη2 Πγ1 + 26 Πγ1 Πγ1 + 27 Πε1 Πε1 + 28 Ρε1.
Ο μαύρος χρησιμοποίησε την κολόνα γ για να αλλάξει τους πύργους και να εξασφαλίσει ένα ευνοϊκό Ίππο έναντι ενός αξιωματικού. Ο χειρισμός αυτού του φινάλε θα γίνει αργότερα. Ο ρόλος που έπαιξε εδώ η πλειοψηφία των Μαύρων πιονιών, στην πτέρυγα της βασίλισσας, ήταν κυρίως παθητικός. Ο μαύρος κυρίως απασχολήθηκε με το ζήτημα να καταστήσει αβλαβή την πλειοψηφία στο κέντρο των λευκών πιονιών. Αλλά πρέπει να αναγνωριστεί ότι αυτό το πέτυχε ο μαύρος χάρη στην πλειοψηφία στην πτέρυγα της βασίλισσας. Σε αυτό τον τύπο θέσης, η κολόνα γ πέφτει πάντα στα χέρια των μαύρων, τουλάχιστον όταν, όπως συνέβη στην πραγματική παρτίδα, ο λευκός βασιλιάς δεν προλάβει το δ2 στην κατάλληλη στιγμή. Θα πρέπει να προστεθεί ότι ακόμα και πριν την αλλαγή των πύργων, ο μαύρος μπορεί να εκμεταλλευτεί την κολόνα γ για να επιτεθεί στο απομονωμένο πιόνι α του λευκού.

* Ο Γιάννης Μαρής είναι FIDE μετρ, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας και σκακιστής του ΟΦΗ.

ΛΥΣΗ: 1 Πζ7! Πζ7 2 Βη6 + Πη7 (2... Ρθ8 3 Πζ7 +-) 3 Βε8 + Ρθ7 4 ε5 + (4... Ρθ6 5 Βθ8 + Ρη5 6 Βη7#) 1-0.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση