iphone app
android app
iphone app android app
Δευτέρα 25 Σεπτεμβρίου 2017

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΚΡΗΤΗ


ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΟΥΝΤΟΥΦΑΡΗΣ

Περισσότερες τροπικές μέρες στο νησί μας με τη μέγιστη θερμοκρασία να ξεπερνά τους 30 οC. Αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας του αέρα για τη δεκαετία 2091-2100, κολασμένα καλοκαίρια για το Αιγαίο και την Κρήτη με τη θερμοκρασία να αυξάνεται κατά 4,5 βαθμούς και πιο θερμούς χειμώνες κατά 3,5 βαθμούς Κελσίου. Λιγότερες βροχές και άρα υδάτινα αποθέματα μεταξύ 20% για τη δυτική Ελλάδα και τη δυτική Κρήτη και 10% για την ανατολική Ελλάδα και την ανατολική Κρήτη. Αύξηση της μέσης ετήσιας τιμής της ταχύτητας του ανέμου στο Αιγαίο έως και κατά 5% και σημαντική ενίσχυση των μελτεμιών, έως και 10%, το καλοκαίρι.
Όχι. Δεν πρόκειται για σκηνές από κάποιο έργο επιστημονικής φαντασίας σαν αυτά που καταγράφουν τα σενάρια ενός επικείμενου περιβαλλοντικού Αρμαγέδδωνα με αφορμή τις κλιματικές αλλαγές, αλλά για προβλέψεις βασισμένες στα επιστημονικά σενάρια που αναφέρονται στο προσεχές μέλλον.

Αφρικανικό κλίμα

Η Κρήτη, όπως τη γνωρίζουμε, αν δε σημειωθούν δραματικές αλλαγές που θα περιορίσουν τις κλιματικές αλλαγές, τον επόμενο αιώνα θα θυμίζει περισσότερο Αφρική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υγεία των κατοίκων του νησιού μας και για τον τουρισμό. Και γι’ αυτό δε φαίνεται να υπάρχουν παρά ελάχιστες αμφιβολίες, καθώς όλα τα υπάρχοντα στοιχεία οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια προς αυτό το σενάριο.
Ή μάλλον προς ένα από τα σενάρια που έχουν υιοθετηθεί, καθώς υπάρχουν οι αισιόδοξες και οι πλέον απαισιόδοξες εκτιμήσεις. Χωρίς καμία από αυτές, βέβαια, να είναι καθησυχαστική.
Στις προειδοποιήσεις της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας έρχονται να προστεθούν οι μελέτες Κρητικών επιστημόνων που έχουν ασχοληθεί με το θέμα των κλιματικών αλλαγών και των συνεπειών τους για το νησί μας και δίνουν ανάγλυφα μια εικόνα που πρέπει να μας προβληματίσει.

Η κρητική έρευνα

Ο ερευνητής, του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών του ΙΤΕ και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Παράκτιας Έρευνας και Εφαρμογών κ. Νίκος Καμπάνης με την επιστημονική ομάδα του, τον αναπληρωτή καθηγητή-συνεργαζόμενο μέλος ΔΕΠ του ΙΤΕ-ΙΥΜ κ. Π.Θ. Νέστο και το μεταδιδακτορικό ερευνητή του ίδιου Ινστιτούτου του ΙΤΕ κ. Γ. Αλεξανδράκη, έχουν μελετήσει εκτεταμένα το θέμα και έχουν καταλήξει σε πολύτιμα συμπεράσματα για τις τάσεις που αφορούν στο κλίμα της Κρήτης τα επόμενα χρόνια.

Κάτι δεν πάει καλά

Σύμφωνα με αυτούς, το νησί μας πληρώνει μάλλον ακριβά τη γεωγραφική του θέση στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς έχει ήδη αρχίσει να υφίσταται τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής. Άλλωστε, αποτελεί κοινό μυστικό για όλους μας ότι κάτι δεν πάει καλά με το κλίμα τα τελευταία χρόνια. Τα παράξενα καλοκαίρια, η αύξηση εμφάνισης των ακραίων καιρικών φαινομένων και η συμπύκνωση των εποχών σε δύο μάς έχουν προβληματίσει, ζώντας συνθήκες που ξεφεύγουν από το στερεότυπο που είχαμε συνηθίσει.

Τα δεδομένα

Οι επιστήμονες της ερευνητικής ομάδας, χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις μέσω τάσεων που υπολογίζονται από ιστορικά δεδομένα αλλά και προβλέψεων από τα κλιματικά μοντέλα και με βάση τα στοιχεία από το σταθμό της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας στο Ηράκλειο, διαπιστώνουν ότι χαρακτηριστικές κλιματικές παράμετροι, όπως η θερμοκρασία του αέρα και η βροχόπτωση, έχουν ήδη επηρεαστεί από την κλιματική αλλαγή.
Αναφορικά με το βασικό στοιχείο στην εξίσωση της θερμοκρασίας, αυτό που διαπιστώνουν οι επιστήμονες είναι ότι στην ανατολική Μεσόγειο, από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τη δεκαετία του 1970, η μέση ετήσια θερμοκρασία του αέρα ακολουθεί ανοδική τάση. Ακολουθεί μια περίοδος πτώσης, την οποία διαδέχεται η χαρακτηριστική σταθερή άνοδος της μέσης θερμοκρασίας στη δεκαετία του ’90 που έχει σημάνει συναγερμό, καθώς ξεπερνά τα επίπεδα στα οποία κυμαινόταν τον προηγούμενο αιώνα. Ταυτόχρονα παρατηρείται μια αυξητική τάση και του αριθμού των λεγόμενων τροπικών ημερών, όταν δηλαδή η θερμοκρασία ξεπερνά τους 30 βαθμούς.

Άσχημα νέα...

Οι προσομοιώσεις της κλιματικής αλλαγής, που εστιάζουν στην ανατολική Μεσόγειο, δεν περιγράφουν καλά νέα για την περιοχή μας. Τουναντίον. Προβλέπουν αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του αέρα στην Ελλάδα για τις επόμενες δεκαετίες σε σχέση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990. Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχει μελετήσει η ομάδα του ΙΤΕ, η άνοδος της θερμοκρασίας προβλέπεται μεγαλύτερη στις ηπειρωτικές περιοχές της Ελλάδας το καλοκαίρι και φθινόπωρο, και μικρότερη το χειμώνα και την άνοιξη.
Οι πλέον ακραίες εκτιμήσεις δίνουν αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας του αέρα στον ελλαδικό χώρο κατά 4,5 βαθμούς Κελσίου για τη δεκαετία 2091-2100. Ειδικότερα, η αύξηση της θερμοκρασίας στο Αιγαίο και στην Κρήτη κατά την καλοκαιρινή περίοδο αναμένεται να αυξηθεί περί τους 4,5 βαθμούς, ενώ δεν αναμένεται να ξεπεράσει τους 3,5 βαθμούς Κελσίου το υπόλοιπο έτος.


ΛΕΖΑΝΤΕΣ
16Φ1
Η ανοδική τάση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 μέχρι σήμερα, και των τροπικών ημερών, βάσει μετρήσεων που προέρχονται από το μετεωρολογικό σταθμό της ΕΜΥ στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου.

16Φ2
Μεταβολή της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας του αέρα μεταξύ των περιόδων 2021-2050 και 1961-1990 (αριστερά) και των περιόδων 2071-2100 και 1961-1990 (δεξιά).

17φ1
Η προβλεπόμενη σχετική μεταβολή (%) της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης για τις περιόδους 2021-2050 (αριστερά) και 2071-2100 (δεξιά), αναφορικά με την περίοδο 1961-1990.

17Φ2
Μεταβολή της μέσης ετήσιας ταχύτητας αέρα για την περίοδο 2021-2050 (αριστερά) και 2071-2100 (δεξιά), σε σχέση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990. Στο Αιγαίο αναμένεται αύξηση της μέσης ετήσιας τιμής της ταχύτητας του ανέμου έως και κατά 5%, ενώ στο Ιόνιο αναμένεται αντίστοιχη μείωση. Επίσης, προβλέπεται σημαντική ενίσχυση των ετησίων μελτεμιών, έως και 10%, το καλοκαίρι.

17Φ3
Μεταβολή της ετήσιας μέσης τιμής της ηλιακής ακτινοβολίας για την περίοδο 2021-2050 (αριστερά) και 2071-2100 (δεξιά), σε σχέση με την περίοδο αναφοράς 1961-1990.

16Φ3
Ο ερευνητής του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών του ΙΤΕ και υπεύθυνος του Εργαστηρίου Παράκτιας Έρευνας και Εφαρμογών κ. Νίκος Καμπάνης.

16Φ4
Ο αναπληρωτής καθηγητής-συνεργαζόμενο μέλος ΔΕΠ του ΙΤΕ-ΙΥΜ κ. Π.Θ. Νέστος.

16Φ5
Ο μεταδιδακτορικός ερευνητής του Ινστιτούτου του ΙΤΕ-ΙΥΜ κ. Γ. Αλεξανδράκης.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση