iphone app
android app
iphone app android app
Τρίτη 19 Σεπτεμβρίου 2017

ΔΑΦΕΡΜΟΣ ΣΩΣΤΟ 1


(ΜΕΡΟΣ Β' )

ΓΡΑΦΕΙ Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΑΦΕΡΜΟΣ*

Α

Θα έρθω τώρα στο ζήτημα της επιστροφής μου στην πατρίδα. Όταν πριν από λίγες μέρες γύρισα στο Πανεπιστήμιό μου, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο Ρέθυμνο, το βρήκα κλειστό. Ήταν υπό κατάληψη. Δοκίμασα να περάσω από την πύλη για να πάω στη Γραμματεία του Τμήματος, προκειμένου να σφραγίσω τη συστατική επιστολή που προοριζόταν για μεταπτυχιακή μου φοιτήτρια που σπουδάζει στην Ολλανδία (είναι γνωστό στη Γραμματεία το όνομά της), χωρίς αποτέλεσμα. Εκ των υστέρων φοιτητές μου με διαβεβαίωναν ότι τις προηγούμενες μέρες συνάδελφός μου, όχι μόνο πέρασε την πύλη, αλλά μίλησε και στη γενική συνέλευση των φοιτητών. Όλως τυχαίως, ο συνάδελφός μου είναι φανερός πολέμιος του νέου νόμου για τα ΑΕΙ που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή, και όλως τυχαίως ο ίδιος έθεσα την υπογραφή μου στον κατάλογο των υποστηρικτών του νέου νόμου ενώ βρισκόμουν στην Αγγλία.
Στην είσοδο ωστόσο, του Πανεπιστημίου, αντίκρισα και τα εξής συχνότατα και αξιοσημείωτα φαινόμενα:
Πρώτο. Από τους εκατοντάδες, για να μην πω χιλιάδες φοιτητές που γνωρίζω, που είχα ή που έχω διδάξει στα 23 χρόνια της θητείας μου στο Πανεπιστήμιο, κανένα δεν αναγνώρισα ανάμεσα στα άτομα της περιφρούρησης της κατάληψης! Παντελώς άγνωστες φυσιογνωμίες έφραζαν την είσοδο στην Πανεπιστημιούπολη. Η κατάληψη, επομένως, από ποιους γίνεται; Να υποθέσουμε ότι γίνεται από φοιτητές άλλων Πανεπιστημίων που έρχονται με το καράβι, ή από φοιτητές του δικού μας Πανεπιστημίου που δεν πατάνε ποτέ στα μαθήματα; Διότι το επιστημονικό μου αντικείμενο είναι η Κοινωνική Στατιστική, η δουλειά μου είναι να μετράω και είναι φυσικό να γνωρίζω και τα μικρά ονόματα των φοιτητών μου, στη μεγάλη τους πλειοψηφία.
Δεύτερο. Στα 23 χρόνια που είμαι στο Πανεπιστήμιο έχω μετρήσει 27 καταλήψεις! Δεν υπήρξε χρονιά που να μην έχουμε έστω και μια κατάληψη. Και ενώ πολλές φορές δεν είναι σαφές ποιοι την αποφάσισαν, είναι σαφέστατο ότι την υπερασπίζεται μια πολύ μικρή μειοψηφία και όχι οι χιλιάδες των φοιτητών. Στο Ρέθυμνο έχουμε σήμερα περίπου 8.000 φοιτητές και την ΄κατάληψη ποτέ δεν την υπερασπίστηκαν περισσότερα από 40-50 άτομα!
Ωστόσο, είναι πόνος ψυχής να κρέμονται από το λαιμό σου 200 προπτυχιακοί φοιτητές, 9 μεταπτυχιακοί, 6 διδακτορικοί φοιτητές, να θέλεις να χρησιμοποιήσεις το Εργαστήριο για να κάνεις τις απαιτούμενες αναλύσεις, να εκτελέσεις το διδακτικό και ερευνητικό σου έργο, να πνίγεσαι καθημερινά στη δουλειά, και να ξεσπά κάθε λίγο και λιγάκι, πολλές φορές τελείως αναίτια, "κατάληψη", να σε πετάνε έξω από την αίθουσα διδασκαλίας ή από το γραφείο σου, με το έτσι θέλω.
Τρίτο. Ο ρυθμός των καταλήψεων στο ηρακλειώτικο κομμάτι του Πανεπιστημίου Κρήτης είναι σαφέστατα χαμηλότερος από εκείνον του Ρεθύμνου. Στην Πανεπιστημιούπολη του Γάλλου, στο Ρέθυμνο, οι καταλήψεις είναι συχνό φαινόμενο. Όλως τυχαίως, ο όγκος του παραγόμενου ερευνητικού έργου στο Ηράκλειο, με οποιονδήποτε τρόπο μέτρησης, είναι ασύγκριτα μεγαλύτερος από εκείνον του Ρεθύμνου. Και όλως τυχαίως, η μεγάλη πλειοψηφία των ιπτάμενων καθηγητών είναι στο Ρέθυμνο. Κι ακόμη, όλως τυχαίως, η παρακολούθηση των φοιτητών στο Ηράκλειο κινείται πάντα σε υψηλότερα επίπεδα, όπως επίσης και στάθμη των σπουδών. Ακόμη και η νοοτροπία των υπαλλήλων δεν είναι η ίδια. Και είναι ιδιαίτερα μάταιο να προσπαθήσει κάποιος να αποδείξει ότι το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το οποίο αναμφίβολα διαθέτει διεθνείς περγαμηνές, δεν είναι δύο ταχυτήτων.
Αυτό το τελευταίο όμως φαινόμενο, δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν. Ούτε τις εκάστοτε πρυτανικές Αρχές, ούτε το νέο νόμο.

Έκλεισε τον κύκλο του...

Πιστεύω ότι ο Νόμος 1268 του ’82, με τον οποίο λειτουργούσαμε και λειτουργούμε μέχρι σήμερα, έκλεισε τον ιστορικό του κύκλο. Ό,τι είχε να δώσει το έδωσε. Κάποτε ήταν εργαλείο ανάπτυξης, προόδου και δημοκρατικής λειτουργίας. Σήμερα, είναι η σημαντικότερη αιτία υπανάπτυξης του Ελληνικού Πανεπιστημίου, ο βασικότερος μοχλός υποβάθμισης των σπουδών και το αποφασιστικότερο εργαλείο επιβολής πολιτικής βίας και ανοικτής ιδεολογικής τρομοκρατίας, στα χέρια συγκεκριμένων άγνωστων μειοψηφιών. Είναι τέλος, το ασφαλέστερο θεσμικό και φυσικό καταφύγιο των κάθε λογής παρανομούντων, οι οποίοι με την ευκαιρία τη κατάληψης εισέρχονται στα γραφεία μας, και κλέβουν ηλεκτρονικό υλικό, Lasers, μηχανήματα προβολής, μέχρι και τα τασάκια, χωρίς ποτέ να μάθουμε ποιοι είναι. Οι πρυτάνεις, δυστυχώς, δεν είχαν ποτέ το κουράγιο να εφαρμόσουν το νόμο, φοβούμενοι την απώλεια ψήφων, όταν τα Πανεπιστήμια καίγονται. Τελευταία, έκπληκτος, όπως όλοι, άκουσα τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη να λέει ότι οι καταλήψεις είναι «πολιτική δράση». Ο κ. Παπουτσής μπερδεύει άσχημα την πολιτική δράση με το ξεθεμελίωμα της ερευνητικής δουλειάς, και φαίνεται να πιστεύει ότι βρίσκεται ακόμη στο βήμα του 9ου Συνεδρίου της ΕΦΕΕ, όπου το Φεβρουάριο του 1978, ως πρόεδρος της ΕΦΕΕ, ξεστόμιζε την ίδια φράση.
Μόνο που δεν είμαστε στο 1978. Σήμερα, επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να υπερασπίσουμε το σπίτι μας, το Πανεπιστήμιο, που το μετέτρεψαν οι καταλήψεις σε χάνι. Μετά τον κ. Παπουτσή τη σκυτάλη της παρεξήγησης ανέλαβε ο υφυπουργός του, ο κ. Όθωνας, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ μάς είπε ότι το θέμα των καταλήψεων είναι πολιτικό, όχι αστυνομικό (βλ. εφημερίδα "Ρεθυμνιώτικα Νέα" 30-9-11).
Κύριε υφυπουργέ, κάποτε το περήφανο φοιτητικό κίνημα έκανε καταλήψεις για να διώξει χουντικούς καθηγητές, για να χτιστούν νέα προγράμματα σπουδών, για να γίνουν μεταπτυχιακές σπουδές, για να βγούμε από τυραννία της καθηγητικής έδρας, για υπάρξουν ουσιαστικές σπουδές, για να έχουν τα πτυχία κοινωνικό αντίκρισμα, δηλ. ο όρος είχε πράγματι ένα επαναστατικό περιεχόμενο.
Στις μέρες μας, ο όρος "κατάληψη" έχει αδειάσει από το επαναστατικό του περιεχόμενο. Είναι συνώνυμος της απαξίωσης, της φθοράς και της ερήμωσης των Πανεπιστημίων. Η βίαιη έξωση του καθηγητή από την αίθουσα διδασκαλίας, το ετσιθελικό σταμάτημα του ερευνητικού και διδακτικού έργου κάθε λίγο και λιγάκι από τις διάφορες πολιτικές ομάδες κρούσης, η σύληση των εργαστηρίων και των έργων τέχνης που ανήκουν στο Πανεπιστήμιο, από κανένα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί πολιτική πράξη.
Λυπάμαι. Είναι αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου και είναι δουλειά της Αστυνομίας. Επομένως, ορθότατα, ο νέος νόμος για τα ΑΕΙ δείχνει προς τη σωστή κατεύθυνση αναφορικά με αυτό το ζήτημα.

Περί συν-διοίκησης

Παραπάνω, εμμέσως πλην σαφώς περιέγραψα τη φιλοσοφία των εξελίξεων στο Πανεπιστήμιο του Cambridge. Και είναι σαφέστατο ότι οι εξελίξεις εκεί είναι πλήρως διεθνοποιημένες. Εδώ, ο νέος νόμος για τα ΑΕΙ προβλέπει διεθνείς διαδικασίες εξέλιξης μόνο για την πρώτη βαθμίδα. Εκεί, πάντα, μα πάντα, αν κάποιος καθηγητής είναι να κριθεί σε κάποια ανώτερη βαθμίδα, θα έρθουν να τον κρίνουν συνάδελφοί του, του ίδιου επιστημονικού αντικειμένου. Αντίθετα, εδώ, αν είσαι για παράδειγμα μαθηματικός, έχουν την αξίωση να σε κρίνουν και σε κρίνουν συνάδελφοί σου που δεν έχουν καμία σχέση με το επιστημονικό σου αντικείμενο, που δεν μπορούν να διαβάσουν ούτε τον πρόλογο των βιβλίων σου.
Αναφορικά με τη συν-διοίκηση, όσο κι αν έψαξα στο Πανεπιστήμιο του Cambridge δε βρήκα τίποτε. Οι καθηγητές δε συν-διοικούν με τους φοιτητές το Πανεπιστήμιο. Η Διοίκηση του Πανεπιστημίου δεν ασκείται ούτε από τους καθηγητές. Αυτό είναι δουλειά άλλων. Στην Ελλάδα, η συν-διοίκηση, που ασκείται από το 1982, έχει διαλύσει στην κυριολεξία το Πανεπιστήμιο, αφού απλώνεται σε όλα τα επίπεδα της ακαδημαϊκής ζωής, με απίστευτες πολιτικές, κοινωνικές και μορφωτικές παρενέργειες.
Ορθότατα, ο νέος νόμος-πλαίσιο απομακρύνεται από αυτή τη φιλοσοφία. Η απομάκρυνση από αυτή τη φιλοσοφία είναι ο μόνος τρόπος να κάνουμε μια καινούργια αρχή, να χτίσουμε ένα νέο Πανεπιστήμιο.

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση