iphone app
android app
iphone app android app
Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2018
ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Η ιδεολογική και ηθική απογύμνωση του σήμερα


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Πιστεύω πως μία από τις πιο διαδεδομένες ρήσεις των τελευταίων χρόνων είναι «η κρίση είναι πολυεπίπεδη».  Η ρήση καταδεικνύει πως η κρίση έχει αντίκτυπο και προεκτάσεις σε πολλά (αν όχι σε όλα τα επίπεδα)  του ιδιωτικού και δημόσιου βίου. Έχει οικονομικές, κοινωνιολογικές, πολιτικές, πολιτισμικές, ψυχολογικές- ψυχικές  αλλά και ιδεολογικές και ηθικές προεκτάσεις. Η ιδεολογική και ηθική απόχρωση των συνεπειών της κρίσης  δεν είναι εύκολα αντιληπτή. Γίνεται, όμως, φανερή, εάν αντιδιαστείλουμε ή βρούμε συγκλίσεις μεταξύ της καθημερινότητας και των κεκτημένων που έχουν αφήσει οι εκπρόσωποι των ιδεολογιών.

Ας ξεκινήσουμε με το φιλελευθερισμό. Ο φιλελευθερισμός έχει την ισχυρότερη ιδεολογική παράδοση στην Ελλάδα. Τα κεκτημένα του φιλελευθερισμού εντοπίζονται στο Κράτος Δικαίου και στην κατοχύρωση δικαιωμάτων των πολιτών. Το Σύνταγμα αποτελεί προπύργιο του φιλελευθερισμού. Η διαμορφωθείσα κατάσταση καταρρίπτει τα φιλελεύθερα ιδεώδη και τις αξίες. Σε αυτά τα 7 χρόνια κρίσης, γίναμε αποδέκτες κατάργησης αναφαίρετων δικαιωμάτων. Το δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση, του ατόμου να διαμορφώνει μόνος του την οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται, αλλά και το κοινωνικό του δικαίωμα να συμμετέχει ισότιμα σε δημόσια αγαθά, όπως της Υγείας είναι μερικά μόνο από τα δικαιώματα που έχουν διασαλευτεί τα τελευταία χρόνια. Είναι δικαιώματα που προέρχονται από την αναφαίρετη ικανότητα που έχει το πρόσωπο να διαμορφώνει μόνος του τις συνθήκες ζωής του υπό τις θεσμικές προϋποθέσεις της ελευθερίας και ισότητας. Η κατάρριψη  βασικών αρχών του Κράτους Δικαίου και η μη τήρηση συνταγματικών κανόνων δημιουργούν το φιλελεύθερο έλλειμμα.

Ο συντηρητισμός από την άλλη έχει μια ιδιαίτερη παράδοση στην Ελλάδα. Διαμορφώθηκε και ωρίμασε γύρω από το πατριαρχικό μοντέλο οικογένειας, την Εκκλησία και τον υγιή πατριωτισμό, ο οποίος δε διολισθαίνει στον εθνικισμό. Εάν κοιτάξουμε τη σημερινή κατάσταση, γρήγορα αισθήματα όπως: η  αγανάκτηση και η απογοήτευση θα μας περιτριγυρίσουν. Συνομιλώντας με νέα παιδιά, εύκολα θα διαπιστώσει κανείς πως επικρατεί ένα πνεύμα αδυναμίας πίστης στο Θεό, χωρίς να σημαίνει ότι είμαι υπερ-συντηρητικός ή πουριτανός. Είναι μια αλήθεια. Επίσης, εύκολα θα δει κάποιος πως εξαιτίας της κρίσης τα διαζύγια έχουν πληθύνει. Ο λόγος είναι ολοφάνερος. Οι γονείς δεν είναι πλέον οι καλύτεροι φίλοι των παιδιών, όπως επίσης λείπει το οικογενειακό κυριακάτικο τραπέζι.

Ο σοσιαλισμός είναι υπεύθυνος με τη σειρά του για την προσπάθεια δημιουργίας μια εικόνας ελεύθερων πολιτών και ίσων μεταξύ τους. Δεν έχει το ιστορικό βάρος του φιλελευθερισμού στην Ελλάδα αλλά αναδείχθηκε από τους εκφραστές του ως  μία φαντασίωση ενός ανθρώπου ελεύθερου που διαμορφώνει  μόνος του την  (προσωπική του) ευτυχία στον ίδιο βαθμό με τους συμπολίτες του. Ο άνθρωπος σήμερα μόνο ελεύθερος δεν αισθάνεται. Καταπιεσμένος από τις υποχρεώσεις της εργασίας του. Καταπιεσμένος από τις υποχρεώσεις που του επιβάλλει η πολιτική τάξη. Ο μικρο-μεσαίος δεν αισθάνεται ίσος. Πιστεύω πως το υφιστάμενο οικονομικό μοντέλο έχει δημιουργήσει τεράστιες κοινωνικές ανισότητες και ο μεσαίος έχει τοποθετηθεί στη βάση της πυραμίδας.

Και οι τρεις ιδεολογίες ζυμώθηκαν με  τον ελληνικό λαό. Και οι τρεις ιδεολογίες πίστεψαν στον Έλληνα πολίτη και οι Έλληνες πολίτες κατηύθυναν την πολιτική τους βούληση με βάση το σύνολο των ιδεών που θεωρούσαν ως το πλέον αποτελεσματικό και αντιπροσωπευτικό για τους ίδιους.  Σήμερα, ζούμε στην εποχή της από-ιδεολογικοποίησης και της διαμόρφωσης εκλογικών και ιδεολογικών εκτρωμάτων. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός δε συνάδει με την πολιτική της συνολικής αποκρατικοποίησης, της πιστής τήρησης των μνημονιακών δεσμεύσεων  και τη γιγάντωση μιας ιεραρχίας σε ανώτερους- κατώτερους. Ο συντηρητισμός δεν εκπροσωπείται από το πνεύμα της σημερινής εποχής. Αλλά και ο σοσιαλισμός χάνει την επαφή του με το επαναστατικό όραμα, όταν ο άνθρωπος αισθάνεται εγκλωβισμένος και κατευθύνεται ευθεία στο μονόδρομο της κατάθλιψης.

Ο Νίκος Κοσμαδάκης είναι πολιτικός επιστήμονας ([email protected])

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση