iphone app
android app
iphone app android app
Τρίτη 17 Οκτωβρίου 2017
φωτορυπανση ηρακλειο σκινακας

Τι χάνει η Κρήτη χάνοντας το .."φως"των αστεριών


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Αν ξέραμε τι ομορφιά υπάρχει στον ουρανό, ίσως το σκεφτόμασταν περισσότερο την επόμενη φορά που θα αφήναμε άσκοπα τα φώτα να ρυπαίνουν το σκοτάδι κρύβοντάς μας όλη τη μαγεία. Ίσως αν το βλέπαμε και με όρους οικονομίας να γινόμασταν πιο σοφοί και πιο έξυπνοι εξοικονομώντας ενέργεια και χρήματα, κερδίζοντας μια θέση στις "πράσινες" πόλεις με ελάχιστη φωτορύπανση.

Ίσως αν ήμασταν λίγο περισσότερο ρομαντικοί, να αναζητούσαμε κάτι παραπάνω από το φως της Σελήνης και των ελάχιστων αστεριών που αντέχουν στην επέλαση του άσκοπου φωτισμού που έχει βάλει το Ηράκλειο και όλες σχεδόν τις μεγάλες πόλεις της Κρήτης σε μία από τις υψηλές θέσεις στη λίστα εκείνων που ζουν την πιο άγνωστη αλλά ακριβή μορφή ρύπανσης.

Επισημάνσεις που αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη δυναμική μετά τη νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο "Science Advances", και η οποία δείχνει ότι πάνω από το 80% του πλανήτη έχει χάσει την ομορφιά της νύχτας εξαιτίας της φωτορύπανσης, της διάχυσης δηλαδή του τεχνητού φωτός στον ουρανό που κρύβει τα αστέρια από τα μάτια μας. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό σε περιοχές της Ευρώπης και των ΗΠΑ φτάνει το εντυπωσιακό 99%.

Η μελέτη βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα και στοιχεία από επίγειους σταθμούς που ελήφθησαν για ένα διάστημα δέκα ετών. Για να καταλάβετε πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα και στην Κρήτη, επιχειρήστε να βγείτε νύχτα μακριά από τις πόλεις και κοιτάξτε τον ουρανό για να δείτε τη διαφορά.


Σπατάλη ενέργειας

Και πριν σκεφτείτε ότι αυτό αφορά τους ρομαντικούς και μόνο, αναρωτηθείτε πόση άσκοπη ενέργεια χάνεται στον ουρανό..! Δε μιλάμε μονάχα για τα φώτα από τα δικά μας σπίτια που ξεχνάμε αναμμένα μέχρι το επόμενο πρωί, αλλά για όλους σχεδόν τους στύλους στις πόλεις και τους δρόμους, που κάνουν διπλή ζημιά.

Λόγω του σχήματος και του "προσανατολισμού" τους, στέλνουν άσκοπα το μεγαλύτερο μέρος του τεχνητού φωτός προς τον ουρανό, κάνοντας λαμπερή τη νύχτα, και την ίδια στιγμή χάνουν τον αντικειμενικό τους στόχο, δηλαδή να φωτίζουν σωστά τους δρόμους. Και δεν είναι μονάχα αυτό.

Μιλάμε για τα φώτα από τις βιτρίνες καταστημάτων που καίνε άσκοπα ώρες που δεν κυκλοφορεί... κουνούπι στους δρόμους, μνημεία που παραμένουν φωτισμένα τις "μικρές" ώρες χωρίς κανέναν ουσιαστικό λόγο και μύριες όσες πηγές ενέργειας που πηγαίνουν... στράφι.


Επιδράσεις στην υγεία

Οι συνέπειες της φωτορύπανσης δεν αφορούν φυσικά μόνο στην οικονομία ή στη στέρηση του ουράνιου θεάματος του έναστρου ουρανού, αλλά η επίδρασή τους είναι καταλυτική στην ανθρώπινη υγεία και συμπεριφορά, όπως και στις αλλαγές στους βιορυθμούς ολόκληρου του κύκλου της ζωής κοντά στα αστικά κέντρα.

Επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι το ότι έχουμε κάνει τη νύχτα - κυριολεκτικά - μέρα έχει απορρυθμίσει σε μεγάλο βαθμό το ανθρώπινο βιολογικό ρολόι, ενώ η συμπεριφορά πολλών ζώων έχει τροποποιηθεί στη βάση των νέων δεδομένων. Και μαζί ολόκληρη η αλυσίδα, καθώς από το "χορό" δεν έχει ξεφύγει και η χλωρίδα.

Είναι γνωστά πολλά περιστατικά με θαλάσσιες χελώνες οι οποίες χάνουν τον προσανατολισμό τους και αντί να στραφούν προς τη θάλασσα ακολουθούν τα φώτα, με τραγικά αποτελέσματα, ενώ πολλοί νυκτόβιοι οργανισμοί απορρυθμίζονται λόγω των έντονων φώτων των πόλεων. Ανάμεσά τους πολλά πουλιά που δεν μπορούν να αντιληφθούν αν πρόκειται για μέρα ή για νύχτα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η αμερικανική Ιατρική Ένωση έχει συνδέσει υψηλά ποσοστά καρκινογενέσεων και άλλων ασθενειών με τη διαταραχή των κιρκαδικών - λεγόμενων - ρυθμών, εκείνων δηλαδή που εξαρτώνται άμεσα από τη σχέση της εναλλαγής φωτός και σκότους, αυτή τη βασική αρχή της φύσης που αποτελεί το δομικό χαρακτηριστικό του εικοσιτετραώρου μας. Η πιο σημαντική από αυτές τις διαταραχές, που είναι εύκολα αναγνωρίσιμη σε όλους μας, είναι εκείνες στον ύπνο.


Αυξητικές τάσεις

Το πρόβλημα γίνεται ολοένα και εντονότερο χρόνο το χρόνο, καθώς η μελέτη που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας καταγράφει συνεχώς αυξητικές τάσεις στη φωτορύπανση, που πλήττει τον πλανήτη σε ετήσιο ποσοστό 6% για τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, οι οποίες βρίσκονται στην κορυφή της λίστας.

Η μελέτη, που επικαιροποιεί τα στοιχεία που είχαν καταγραφεί στον προηγούμενο παγκόσμιο άτλαντα της φωτορύπανσης, πριν από 15 χρόνια, θεωρείται εξαιρετικά ακριβής, καθώς τα δεδομένα της βασίζονται σε στοιχεία από 30.000 επίγεια όργανα μέτρησης και μετρήσεις δορυφόρων της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (ΝΑSΑ) και της Αμερικανικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (ΝΟΑΑ).

Οι προηγούμενες μετρήσεις που είχαν εντοπίσει το μέγεθος του προβλήματος της φωτορύπανσης έφεραν την υπογραφή του Βάμπιο Φέλτσι από το Επιστημονικό και Τεχνολογικό Ινστιτούτο Φωτορύπανσης της Ιταλίας, και βασίζονταν επίσης στα στοιχεία της ΝΑSΑ και του ΝΟΑΑ και κυρίως στα δεδομένα από το δορυφόρο "Σουόμι", καθώς και εκείνα που παρείχαν χιλιάδες αστρονόμοι με τις μετρήσεις από το έδαφος. Σημειώνεται ότι ο "Σουόμι", σε μέγεθος ενός μίνι βαν, βρίσκεται σε τροχιά σε απόσταση 824 χιλιομέτρων από τη Γη, και καταγράφει τις αλλαγές στο κλίμα του πλανήτη έχοντας ως βασικό ρόλο την ενίσχυση των προγνωστικών καιρικών μοντέλων.


"Λούζονται" στο φως

Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη μελέτη, οι πλέον υπερφωτισμένες πόλεις του πλανήτη είναι το Κάιρο, κάτι που είναι ευδιάκριτο και από τις φωτογραφίες από το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό καθώς και δορυφόρους, και ολόκληρες περιοχές της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Γερμανίας, ο ιταλικός Βορράς και η πλειονότητα των αμερικανών πόλεων στην ανατολική ακτή, από τη Βοστόνη ως την Ουάσινγκτον. Σοβαρότατο είναι το πρόβλημα και στην ανεπτυγμένη πλευρά της Ασίας, όπως για παράδειγμα τη Σιγκαπούρη.

Ανησυχητικό είναι το συμπέρασμα ότι η φωτορύπανση καλπάζει με ρυθμούς αύξησης 5-10% - ανά περιοχή - ετησίως, ενώ αν δε σταματήσει το κακό τις επόμενες δύο δεκαετίες οι συνέπειες θα είναι δραματικές. Αρκεί να σκεφτεί κάποιος, απλά, ότι τα παιδιά που γεννιούνται ή μεγαλώνουν στα αστικά κέντρα χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να δραπετεύσουν από αυτά δε γνωρίζουν πέρα από φωτογραφίες τι πραγματικά θα πει έναστρος ουρανός.


Ο ουρανός των πόλεων χωρίς φώτα: μια καλλιτεχνική ματιά

Πώς θα ήταν ο ουρανός των πόλεων χωρίς τα ενοχλητικά φώτα; Η ερώτηση αυτή απασχόλησε το μυαλό του Γάλλου καλλιτέχνη Τιερί Κοέν, ο οποίος αποφάσισε να δώσει την απάντηση με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας. Ταξίδεψε λοιπόν σε περιοχές απαλλαγμένες από τη φωτορύπανση, φωτογραφίζοντας το νυχτερινό ουρανό, και μετά προσάρμοσε την εικόνα αυτή σε εκείνη εννέα μεγαλουπόλεων του πλανήτη. Το αποτέλεσμα είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακό. Οι φωτογραφίες του Τιερί συνεχίζουν να κάνουν το γύρο του κόσμου μέσα από το άλμπουμ του με τίτλο "Σκοτεινιασμένες πόλεις".

Ρεπορτάζ: Σταύρος Μουντουφάρης

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση
 
   



Photo Stories

ΓΗ ΧΑΡΤΗΣ ΦΩΤΟΥΡΥΠΑΝΣΗ

Η εικόνα της φωτορύπανσης στην Ευρώπη, την Αφρική και μέρος της Ασίας. Δείτε πόσο έντονο είναι το πρόβλημα στη Δυτική Ευρώπη και πόσο καθαροί οι ουρανοί στην Αφρική.