iphone app
android app
iphone app android app
Πέμπτη 25 Μαΐου 2017
Η Μονή της Κυρίας των Αγγέλων μας άνοιξε τις πόρτες του Φωτογραφίες Νίκος Χαλκιαδάκης

Στη γαλήνη της Μονής Οδηγητρίας Γωνιάς στα Χανιά


Ημερομηνία δημοσίευσης:
Τελευταία ενημέρωση:

Η Μονή της Παναγίας Οδηγήτριας βρίσκεται στη βάση της χερσονήσου της Σπάθας, περίπου 26 χιλιόμετρα δυτικά από τα Χανιά σε ένα πανέμορφο ειδυλλιακό τοπίο δίπλα στη θάλασσα. Η μονή είναι γνωστή κι ως Μονή Κυρίας των Αγγέλων Γωνιάς, ή Μονή Γωνιάς όπως είναι ευρύτερα γνωστή, λόγω της θέσης της στο δυτικό άκρο του κόλπου των Χανίων.



Το μοναστήρι βρίσκεται κοντά στο χωριό Κολυμπάρι και είναι από τα μεγαλύτερα και πιο καλά διατηρημένα Μοναστήρια της Κρήτης, με φρουριακή μορφή, που θυμίζει ενετικό κάστρο και ένα τρίκογχο Καθολικό που συστεγάζει δύο παρεκκλήσια, κατά τα πρότυπα των Αγιορειτικών Καθολικών. Πρώτος κτήτορας ήταν ο μοναχός Βλάσιος από την Κύπρο, ο οποίος σύμφωνα με την παράδοση άρχισε το χτίσιμο της Μονής στο σημείο που τον οδήγησε η Παναγία. Γι' αυτό το λόγο, η Μονή, που χτίστηκε μεταξύ των ετών 1618-1637, είναι αφιερωμένη στην Οδηγήτρια.

Ο αρχικός ναός του 14ου αιώνα βρίσκεται σε κοιμητήριο, κοντά στο σημερινό μοναστηριακό συγκρότημα. Το συγκρότημα είναι περιτριγυρισμένο από ψηλό τείχος. Ο ναός είναι αφιερωμένος στη Θεοτόκο της Οδηγήτρια (γιορτάζει στις 15 Αυγούστου) κι έχει παρεκκλήσια. Τριγύρω υπάρχουν τα υπόλοιπα κτίρια του μοναστηριού (κελιά, ηγουμενείο, τράπεζα, αποθήκες, κελάρια, κλπ). Στις εκτάσεις της μονής στεγάζεται επίσης η Ορθόδοξη Ακαδημία της Κρήτης, γυμναστήριο, κολυμβητήριο, σχολεία, οικοτροφείο, ειρηνοδικείο, κλπ. Στο μουσείο της μονής φυλάσσονται παλιές εικόνες (όπως του Κωνσταντίνου Παλαιοκάπα), λείψανα.

Το μοναστήρι ιδρύθηκε σε αυτή τη θέση τον 17ο αιώνα (1618-1637) και αμέσως ήκμασε, καθώς στη Σπάθα είχε αναπτυχθεί πλούσια ασκητική παράδοση και οι μοναχοί γρήγορα συνοικίστηκαν στη Μονή Γωνιάς. Η Μονή Γωνιάς διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στην τοπική ιστορία. Ήταν πάντα εστία αντίστασης σε όλους τους κατακτητές της Κρήτης και γι' αυτό καταστράφηκε πολλές φορές από τους διάφορους κατακτητές, όπως μαρτυράει ακόμη ένα καρφωμένο βόλι στο ανατολικό τείχος της.

Η Μονή της Κυρίας των Αγγέλων υπήρξε πόλος έλξης πολλών ασκητών και ερημιτών και γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση κατά τις τελευταίες δεκαετίες της Ενετοκρατίας. Την έπληξε η τουρκική κατάκτηση το 1645, αλλά είχε την τύχη να διοικείται από σημαντικούς εκκλησιαστικούς άντρες (όπως ο Ησαΐας Διακόπουλος), οι οποίοι όχι μόνο διατήρησαν την περιουσία της, αλλά εισήγαγαν και τη διδασκαλία των γραμμάτων και τεχνών μέσα στο Μοναστήρι.

Πριν από την τουρκική λεηλασία, οι μοναχοί είχαν φροντίσει να στείλουν σε άλλες ελληνικές περιοχές 40 πολύτιμες εικόνες από το Μοναστήρι, οι οποίες επιστράφηκαν μετά την Επανάσταση. Δυστυχώς, λεηλατήθηκε ξανά το 1866. Παρ' όλα αυτά, ακόμα και σήμερα, στο μουσείο της Μονής μπορεί κανείς να θαυμάσει τον πλούτο των εικόνων και των χειρογράφων.

Ξεχωριστή θέση κατέχουν οι εικόνες με τη Σταύρωση του Χριστού, του Αγ. Νικολάου (1637), η πολυπρόσωπη εικόνα με την ιστορία του Ιωσήφ, από τον χρωστήρα του Ιερομονάχου Νείλου (1642), δύο ακόμη εικόνες του Αγ. Νικολάου (15ου και 17ου αι.), η Μεταμόρφωση (15ος αι.), η Παναγία η Ελεούσα (15ος αι.), Χριστός ο Μέγας Αρχιερεύς (15ος αι.).

Στο μουσείο υπάρχουν ακόμη και οι δύο παλαιοί Κώδικες της Μονής με πλούσια στοιχεία για την ιστορία της, άλλα χειρόγραφα και ιερά σκεύη. Στη μονή διετέλεσαν ηγούμενοι σπουδαίες προσωπικότητες. Ανάμεσα τους ήταν ο Μισαήλ Αποστολίδης, διδάσκαλος της ελληνικής γλώσσας του βασιλέως Όθωνα και πρώτος πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Άλλοι είναι ο Ιωακείμ Τζαγκαρόλος, ο Παρθένιος Κελαϊδής κι ο Παρθένιος Πιερίδης.

Ρεπορτάζ: Μαρία Αγαπάκη

Φωτογραφίες: Νίκος Χαλκιαδάκης

Κοινοποιήστε

  Εκτύπωση